Aile hukuku, hayatınızın en kişisel meselelerini düzenler: çocuklar, evlilik ve birlikte yaşam, velayet ve koruma tedbirleri, vesayet ve miras. Arslan Advocaten bu dosyaları Hollandaca’nın yanında Türkçe ve Lehçe de yürütür — uluslararası aile dosyalarında çoğu kez hukukun kendisinden çok belgelerin ve iletişimin dili sorun yaratır.
Boşanmayla ilgili her şey — usul, nafaka, velayet, kişisel ilişki düzeni, ebeveynlik planı, konutun paylaşımı ve emeklilik haklarının denkleştirilmesi — ayrı ve kapsamlı boşanma sayfamızda anlatılıyor. Bu sayfa aile hukukunun geri kalanını kapsar.
Durumunuz: nereden devam etmelisiniz
| Durumunuz | Devamı |
|---|---|
| Boşanmak istiyorsunuz ya da nafaka, velayet ve konut gündemde | boşanma |
| Çocuğunuzu tanımak istiyorsunuz | bu sayfadaki “Çocuğu tanıma” |
| Çocuğunuzun soyadının değişmesi gerekiyor | isim değiştirme |
| Çocuk koruma kurumu devrede ve bir tedbir söz konusu | bu sayfadaki “Gözetim altına alma” |
| Çocuğunuz evden alındı ya da alınmak üzere | bu sayfadaki “Evden uzaklaştırma” |
| Anneniz, babanız ya da çocuğunuz kendi işlerini yürütemiyor | bu sayfadaki “Vesayet, mal yönetimi ve danışmanlık” |
| Mirastan çıkarıldınız ya da kardeşlerinizden az alıyorsunuz | bu sayfadaki “Saklı pay” |
| Mirasta borç olabilir ve ne yapacağınızı bilmiyorsunuz | bu sayfadaki “Mirası kabul etmek ya da reddetmek” |
| Evlenmek ya da birlikte yaşamak üzeresiniz ve bir şeyler düzenlemek istiyorsunuz | evlilik sözleşmesi |
| Dosyanızın yurt dışı boyutu var | bu sayfadaki “Uluslararası aile hukuku” |
| Çocuğunuz izniniz olmadan yurt dışına götürüldü | bu sayfadaki “Uluslararası çocuk kaçırma” |
Çocuğu tanıma ve velayet
Tanıma (erkenning), kendiliğinden ebeveyn olmayan kişinin çocuğun hukuken ebeveyni hâline geldiği işlemdir; 1 Ocak 2023’ten bu yana tanıyan kişi kural olarak aynı anda ortak velayeti de kazanır. Tanıma olmadan o kişiyle çocuk arasında hukuken hiçbir bağ yoktur.
Tanıma, nüfus memuru önünde ya da noter senediyle yapılır ve yapıldığı andan itibaren hüküm doğurur (1:203. md.). Rıza düzenlemenin çekirdeğidir: çocuk on altı yaşından küçükse annenin önceden verilmiş yazılı rızası, çocuk on iki yaşında ya da daha büyükse çocuğun kendi rızası olmadan yapılan tanıma geçersizdir (1:204. md.). Anne rıza vermezse, biyolojik baba ya da çocukla yakın kişisel ilişkisi bulunan baba mahkemeden rızanın yerine geçen izin isteyebilir; mahkeme bunu, annenin çocukla ilişkisine ya da çocuğun gelişimine zarar vermediği ölçüde verir.
Tanıma ile velayet aynı şey değildir. Doğum belgesinde adınızın bulunması, örneğin çocuğun başka bir şehre taşınmasında söz sahibi olduğunuz anlamına gelmez — belirleyici olan velayettir. Velayetin tanımayla birlikte gelip gelmediği, tanımanın yapıldığı yıla ve velayet siciline bağlıdır. Böyle bir dosyada ilk aydınlatılması gereken budur (çocuğu tanıma ve tanımanın iptali, ebeveyn yetkisi).
Gözetim altına alma (ondertoezichtstelling)
Gözetim altına alma, çocuğun gelişiminin ciddi biçimde tehdit altında olması nedeniyle çocuk hâkiminin küçüğü sertifikalı bir kuruluşun gözetimine vermesidir. Ebeveynlerin velayeti devam eder, ama sınırlanır.
1:255. maddenin 1. fıkrası üç koşulu birlikte arar: çocuk gelişiminde ciddi biçimde tehdit altında büyümektedir; tehdidi ortadan kaldırmak için gereken bakım ebeveynlerce kabul edilmemekte ya da yeterince kabul edilmemektedir; ve ebeveynlerin, çocuğun kişiliği ve gelişimi bakımından kabul edilebilir bir süre içinde bakım ve eğitim sorumluluğunu yeniden üstlenebileceği beklentisi haklıdır.
Tedbir en çok bir yıl sürer (1:258. md.) ve koşullar hâlâ varsa her seferinde en çok bir yıl uzatılabilir (1:260. md.). Kararın, çocuğun gelişimindeki somut tehditleri belirtmesi gerekir (1:255. md. 4. fıkra) — bu, savunmanın en güçlü noktalarından biridir: genel ifadelerle yazılmış bir karar denetlenebilir değildir.
Evden uzaklaştırma (uithuisplaatsing)
Evden uzaklaştırma, çocuk hâkiminin verdiği bir yetkiye dayanır, sertifikalı kuruluşça uygulanır, en çok bir yıl geçerlidir ve aynı hâkim tarafından tümüyle ya da kısmen kaldırılabilir veya kısaltılabilir (1:265b ve 1:265c. md.). Uygulamada unutulan bir kural: yetki, üç ay içinde infaz edilmezse düşer.
1:265d. madde velayet sahibi ebeveyne, on iki yaşını doldurmuş çocuğa ve çocuğun yaşadığı ailedeki bakıcıya üç yol verir: değişen koşullar nedeniyle kuruluştan sona erdirme ya da kısaltma isteyebilirsiniz — kuruluş iki hafta içinde yazılı karar vermek zorundadır; doğrudan çocuk hâkimine başvurabilirsiniz; ve kuruluşun kararına karşı hâkime gidebilirsiniz. Bu dosyalarda süre her şeydir: bir çocuk ne kadar uzun süre başka yerde kalırsa, “mevcut durum” argümanı o kadar güçlenir.
Vesayet, mal yönetimi ve danışmanlık
Mal yönetimi (bewind) para ve mal varlığıyla, danışmanlık (mentorschap) bakım ve tedaviyle, vesayet (curatele) ise ikisiyle birden ilgilidir. Vesayet en ağır tedbirdir, çünkü kişiyi fiil ehliyetinden yoksun kılar.
| Mal yönetimi | Danışmanlık | Vesayet | |
|---|---|---|---|
| Neyi kapsar | kişinin mal varlığı | bakım, tedavi, rehberlik | mal varlığı ve kişi |
| Kanun maddesi | 1:431 | 1:450 | 1:378 |
| Fiil ehliyeti | devam eder | sayılan işlerde yetkisiz | ehliyetsiz (istisnalar dışında) |
Mal yönetimi, bedensel ya da zihinsel durumu nedeniyle mal varlığı işlerini tam olarak yürütemeyen bir yetişkin için — ve belirli süreyle, savurganlık veya sorunlu borçlar nedeniyle — kurulabilir. Yönetici hak sahibini temsil eder, ama sınırsız değil: yönetim altındaki bir mal üzerinde tasarruf, borç alma, kefalet ve belirli bir tutarı aşan sulh için hak sahibinin rızası ya da sulh hâkiminin izni gerekir.
Saklı pay: mirastan çıkarıldıysanız
Miras bırakanın çocuğuysanız, mirastan çıkarılmış olsanız bile saklı payı talep edebilirsiniz: kanuni mirasçı olsaydınız alacağınızın yarısı tutarında bir para alacağı. Ama bu hak, ölümden itibaren beş yıl içinde ileri sürülmezse düşer (4:63, 4:64 ve 4:85. md.).
Saklı pay sahipleri yalnızca kanunen mirasçı olarak çağrılan altsoydur; eş ve diğer akrabalar saklı pay sahibi değildir. Hesap, terekedeki malların değerine dikkate alınacak bağışların eklenmesi ve belirli borçların düşülmesiyle yapılır (4:65. md.) — yani ölümden önce yapılmış bağışlar hesabın dışında kalmaz.
Mirası kabul etmek, reddetmek ya da tutanakla kabul
Üç seçenek vardır: kayıtsız kabul, ret ve tutanakla (beneficiair) kabul. Sonuncusu, borç olup olmadığını bilmiyorsanız güvenli orta yoldur: terekenin borçlarından kişisel mal varlığınızla sorumlu olmazsınız.
Seçim koşulsuz ve süresiz yapılır, mirasın bir bölümüne ilişkin olamaz ve geri alınamaz (4:190. md.); mahkeme kalemine verilen beyanla yapılır (4:191. md.). Asıl tuzak 4:192. maddenin 1. fıkrasındadır: terekedeki malları devretmeye ya da alacaklıların erişiminden çıkarmaya yönelik davranışlarda bulunan mirasçı, hiçbir form imzalamamış olsa bile kayıtsız kabul etmiş sayılır. Bu yüzden seçim yapılmadan önce eşyaları almak, satmak ya da paylaştırmak gibi görünen her şeyden kaçının.
Evlilik sözleşmesi ve birlikte yaşama sözleşmesi
1 Ocak 2018’den sonra evlenenler için kural sınırlı mal ortaklığıdır: evlilikten önceki mal varlığı ile miras ve bağışlar kural olarak kişisel kalır, evlilik sırasında birlikte edinilen ortak olur. Bunun tersini isteyenler noterde evlilik sözleşmesi yapar.
Birlikte yaşayanlar için kanun böyle bir rejim öngörmez: birlikte yaşamak kendiliğinden hiçbir mal varlığı hakkı doğurmaz. Ortak konut, birikimler, emeklilik ve birinin ölümü hâlinde ne olacağı ancak birlikte yaşama sözleşmesiyle ve gerekiyorsa vasiyetnameyle düzenlenir (sınırlı mal rejimi, boşanma ve borçlar).
Kayıtlı birliktelik nasıl sona erer?
Kayıtlı birliktelik (geregistreerd partnerschap) sonuçları bakımından evliliğe çok benzer, ama daha kolay sona erer: velayetleri altında ortak çocukları olmayan taraflar hâkime gitmeden birlikteliği sona erdirebilir (1:80c ve 1:80d. md.). Bunun için her iki taraf ile bir veya birden çok avukat ya da noter, birlikteliğin temelinden sarsıldığını ve sona erdirilmek istendiğini içeren bir beyanı imzalar; nüfus memuru bunu tescil eder. Anlaşma ayrıca nafakayı, konut ve ev eşyasını, mal varlığının paylaşımını ve emeklilik haklarını düzenler.
Uluslararası aile hukuku
Durumunuzun bir yurt dışı boyutu olduğu anda, insanların tek soru sandığı şey ikiye ayrılır: hangi mahkeme yetkilidir ve o mahkeme hangi hukuku uygular?
| Konu | Cevap kural olarak nereden gelir |
|---|---|
| AB içinde boşanma ve ebeveyn sorumluluğunda yetki | (AB) 2019/1111 sayılı Tüzük |
| Boşanmaya uygulanacak hukuk | milletlerarası özel hukuk; Hollanda hukuku çoğu kez çıkış noktasıdır ama otomatik değildir |
| Evlilik mal rejimi | büyük ölçüde evlenme yılına, o zamanki uyruğa ve yerleşim yerine bağlıdır |
| Nafaka | yetki, uygulanacak hukuk ve sınır ötesi tahsil için ayrı Avrupa ve sözleşme kuralları |
| Yabancı kararın tanınması | sözleşme ya da tüzüğe göre değişir; tanıma kendiliğinden olmaz |
| Çocuk kaçırma | 1980 tarihli Lahey Sözleşmesi ve uygulama kanunu |
Bu tür dosyaları Hollandaca, Türkçe ve Lehçe yürütüyoruz. Bu bir ayrıntı değil: uluslararası aile dosyalarında hata çoğu kez hukukta değil, belgelerin çevirisinde ve yurt dışındaki aileyle iletişimde yapılır (uluslararası boşanma).
Uluslararası çocuk kaçırma
Bir çocuk izin olmadan yurt dışına götürülürse ya da geri getirilmezse, bu hukuken uluslararası çocuk kaçırmadır. Hollanda’ya iadede ilk derecede yalnızca Lahey (Den Haag) Mahkemesi’nin çocuk hâkimi yetkilidir (Uluslararası Çocuk Kaçırma Uygulama Kanunu 11. md.).
İade ancak bu yönde bir mahkeme emriyle mümkündür; hâkim talebi öncelikle ve kapalı duruşmada görür ve çocuğa görüşünü bildirme imkânı verilmeden karar vermez (13. md.). Kanun on altı yaşını doldurmamış çocuklar için geçerlidir; talep sürerken çocuk bu yaşa ulaşırsa inceleme kendiliğinden durur. Burada hız belirleyicidir: her geçen hafta, çocuğun yeni ortamına alışmasına dair karşı argümanı güçlendirir.
Aile hukuku avukatı ne kadar tutar?
Masrafı karşılayamıyorsanız Hukuki Yardım Kurulu üzerinden devlet destekli hukuki yardımdan yararlanabilirsiniz; bu durumda geliriniz ve varlığınıza göre belirlenen bir katkı payı ödersiniz. Hak kazanıp kazanmadığınızı ücretsiz değerlendirir ve başvuruyu sizin için yaparız.
Hak kazanmıyorsanız, önceden görüşülmüş bir masraf tahmini ve mümkün olduğunda aşama başına sabit fiyatla çalışırız. Hukuki koruma sigortanız varsa poliçenin aile hukukunu kapsayıp kapsamadığını ve avukatınızı seçip seçemeyeceğinizi mutlaka inceletin — bu seçim hakkı, sigortacıların sunduğundan geniştir.
Uzman bir avukatın bu alanda kattığı şey çoğu kez tempo ve sıralamadır: aile hukukunda en önemli karar nadiren içeriğe ilişkindir; hangi talebi, ne zaman, hangi mahkemede ve hangi delille ileri süreceğinizdir. Bunu yanlış yapan haklılığını değil, zamanını kaybeder — ve bu alanda en kıt kaynak zamandır.
Doğrudan iletişim
- Amsterdam — 020 747 00 55
- Den Haag — 070 4500 300
- Rotterdam — 010 311 5500
- Utrecht — 030 747 0038
- Eindhoven — 040 711 3099
Bu sayfa Arslan Advocaten aile hukuku ekibinin sorumluluğunda hazırlanmıştır. Aile hukuku dosyalarını Den Haag, Rotterdam, Amsterdam, Utrecht, Tilburg ve Eindhoven bürolarımızdan yürütüyoruz. Son güncelleme: 13 Eylül 2026. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel hukuki tavsiyenin yerini tutmaz.