Devlet kararına itiraz ve temyiz: kural olarak altı haftanız var

Bir idari karara (besluit) itiraz etmenin süresi kural olarak altı haftadır — ve bu süre kaçırıldığında kurum artık gerekçelerinize hiç bakmaz. İdare hukuku, belediye, UWV, sosyal yardım kurumu, IND, Vergi İdaresi, CBR ve DUO gibi idari makamların kararlarına karşı hangi yolun açık olduğunu düzenler. Bu sayfa süreleri, usulü ve en sık yapılan hataları anlatır.

Bir karara itiraz için ne kadar sürem var?

İtiraz (bezwaar) ya da dava (beroep) dilekçesinin süresi altı haftadır ve bu süre, kararın öngörülen biçimde tebliğ edildiği günü izleyen gün başlar (İdari Usul Kanunu — Awb — 6:7 ve 6:8. md. 1. fıkra). Genel bir hoşgörü kuralı ya da standart uzatma yoktur.

• Süre ne zaman başlar? Kararın üstündeki tarihte değil, tebliğin ertesi günü. Size kişisel olarak yöneltilen bir karar gönderilerek ya da elden verilerek tebliğ edilir (3:41. md.); uygulamada bu, mektubun gönderilme tarihi ya da kararın dijital mesaj kutunuza konduğu andır — okuduğunuz an değil.
• Süre ne zaman biter? Dilekçe, sürenin bitiminden önce ulaşmışsa zamanında sayılır (6:9. md. 1. fıkra). Postayla gönderiyorsanız daha esnek bir kural geçerlidir: süre dolmadan postaya verilmişse ve süreden en geç bir hafta sonra ulaşmışsa zamanındadır (2. fıkra). Bu, posta gecikmesi için bir emniyet ağıdır — fazladan bir hafta düşünme süresi değil.
• Son gün hafta sonuna denk gelirse süre, cumartesi, pazar ya da resmî tatil olmayan ilk güne kadar uzar (Genel Süreler Kanunu 1. md.).

UWV ve Ziektewet’e dikkat. UWV kararlarının çoğunda olağan altı haftalık süre geçerlidir; ancak belirli Ziektewet kararlarında — örneğin sigorta hekiminin sizi iyileşmiş saymasında — süre yalnızca iki haftadır (ZW 75j ve 75k. md.). Kararınızın altındaki hukuki yollar bildirimini mutlaka okuyun ve tereddüt hâlinde hemen inceletin (UWV kararına itiraz: süreler ve prosedür).

Neye itiraz edilebilir? “Karar” nedir?

İtiraz ve dava yolu yalnızca bir karara karşı açıktır: bir idari makamın kamu hukuku alanında hukuki sonuç doğuran yazılı bir işlemi (1:3. md.). Ve yalnızca ilgili kişi, yani menfaati doğrudan etkilenen kişi, bu yola başvurabilir (1:2. md.).

Bir başvurunun reddi de açıkça karardır. Yani “hayır” cevabı, beklemek için değil, itiraz için bir sebeptir.

İki kurtarma halatı. Dilekçe yetkisiz bir makama ya da yetkisiz mahkemeye verilmişse, en kısa sürede yetkili makama gönderilir ve zamanında verilip verilmediği bakımından yetkisiz makama verildiği an esas alınır (6:15. md.). Aynı kural, itiraz yerine yanlışlıkla dava dilekçesi verdiğinizde de geçerlidir. Yani yanlış başlıklı bir mektup kural olarak onarılabilir; geç gelen bir mektup onarılamaz. Ayrıca kararın altında hukuki yollar bildirimi bulunmalıdır (3:45. md.); bu yoksa, geç itirazda bu durum lehinize tartılabilir.

Süreyi kaçırdım — yapabileceğim bir şey var mı?

Geç verilen bir itiraz, başvuranın kusurlu sayılamayacağı hâllerde yine de kabul edilir (6:11. md.). Buna mazur görülebilir süre aşımı denir ve eşik yüksektir: bu hüküm yalnızca ilgilinin zamanında başvurmaya makul olarak muktedir olmadığı hâlleri kapsar. “Zamanında itiraz edebilirdim ama gerek görmedim” mazur görülmez; sonradan değişen bir içtihada dayanan görüş değişikliği de yeterli değildir.

Kural olarak işe yaramayanlar: tatil, yoğunluk, “görüşmeler sürüyor sanıyordum”, “muhasebecimi bekliyordum” ya da mektubu mesaj kutusundan geç almış olmak. Geç kaldıysanız hemen başvurun ve aynı dilekçede süre aşımının neden mazur görülmesi gerektiğini belgeleriyle açıklayın.

İtiraz dilekçesinde ne bulunmalıdır?

İtiraz, kararı veren idari makama verilen bir dilekçeyle yapılır; dilekçe imzalı olmalı ve en az şunları içermelidir (6:4 ve 6:5. md.):

Bir unsur eksikse doğrudan ret gelmez: idare size eksikliği gidermeniz için süre vermek zorundadır (6:6. md.). Ama o düzeltme mektubuna yanıt vermezseniz dosya biter — çoğu itirazın tökezlediği yer burasıdır. İtiraz aşaması için harç alınmaz (7:15. md. 1. fıkra).

Ön itiraz (pro-formabezwaar). Süre işlerken dosya henüz tamam değilse, altı hafta içinde ad, tarih ve kararın tanımını içeren kısa bir dilekçe verip gerekçeleri sonra tamamlayabilirsiniz. İdare size gerekçeler için süre verir; bu süre bağlayıcıdır. Gerekmiyorsa uzatma isteyin ve bunu yazılı yapın. Unutmayın: idarenin karar verme süresi de bu sırada durur (7:10. md. 2. fıkra) — ön itiraz size hazırlık için zaman kazandırır, ama beklemenizi de uzatır.

İtirazda duruşma (hoorzitting)

İdare karar vermeden önce ilgilileri dinlemek zorundadır (7:2. md.). Bu bir formalite değildir: kararı hâlâ değiştirebilecek bir insanın karşınızda oturduğu tek aşamadır. Dinlemekten yalnızca 7:3. maddedeki hâllerde vazgeçilebilir (itirazın açıkça kabul edilemez ya da açıkça dayanaksız olması, dinlenmek istemediğinizi bildirmeniz veya itirazınızın tümüyle karşılanması) ve bu, kararda gerekçesiyle belirtilmelidir.

Kimin dinlediği önemlidir: bazı makamlar kendisi dinler, bazıları bağımsız bir danışma komisyonu kurmuştur; komisyon başkanı idarenin bünyesinde çalışmaz (7:13. md.). Böyle bir komisyon varsa masada kararı kendisi vermemiş biri oturuyor demektir — bu sizin lehinizedir.

Hazırlık: dosyanın tamamını isteyin ve duruşmadan önce okuyun; en güçlü iki üç noktanızı önceden belirleyin; yeni belgeleri son gün değil, önceden sunun; gerekirse tanık ya da uzman getirin; ve somut konuşun — “dört saat aralıksız oturamıyorum”, “katılmıyorum”dan çok daha iyi yer eder.

İtiraz üzerine karar geldi — şimdi ne olacak?

İtiraz kabul edilebilirse, karar bütünüyle yeniden değerlendirilir (7:11. md.) ve itiraz üzerine verilen karar gerekçeli olmalıdır (7:12. md.). Yeniden değerlendirme yalnızca hukuka uygunluğu değil, menfaat dengesini ve o andaki olguları da kapsar.

Sosyal güvenlik alanı dışındaki olağan karar süresi altı haftadır; danışma komisyonu kurulmuşsa on iki hafta (7:10. md.). Karar en çok altı hafta ertelenebilir; daha fazlası ancak ilgililerin rızasıyla mümkündür ve her erteleme size yazılı bildirilmelidir.

Masraf tazminatını istemeyi unutmayın. İtiraz aşamasında yaptığınız makul masraflar yalnızca talep üzerine ve yalnızca karar, idareye yüklenebilir bir hukuka aykırılık nedeniyle geri alınırsa ödenir (7:15. md. 2. fıkra). Bu talebi, idare itiraz hakkında karar vermeden önce yapmanız gerekir (3. fıkra). Unutursanız, tümüyle haklı çıksanız bile tazminat gider. Bu yüzden talebi standart olarak itiraz dilekçenize koyun.

Mahkemede dava ve harç

İtiraz üzerine verilen karara karşı altı hafta içinde idare mahkemesinde dava açabilirsiniz (8:1 ve 8:6. md.). Dava açmadan önce itiraz yolu kural olarak zorunludur (7:1. md.); istisnalar vardır ve itiraz dilekçenizde doğrudan dava talep edebilirsiniz — uyuşmazlık tümüyle hukuki ise ve yeniden değerlendirmenin sonuç getirmeyeceği öngörülüyorsa bu mantıklıdır (7:1a. md.).

Harç. İtirazın aksine dava harca tabidir (8:41. md. 2. fıkra): indirimli harç kapsamındaki işlerde — sosyal güvenlik davalarının büyük bölümü dâhil — gerçek kişiler için 54 avro, diğer işlerde gerçek kişiler için 200 avro, gerçek kişi olmayanlar için 397 avro. Bu tutarlar dönemsel olarak güncellenir; her zaman kalemden gelen mektuba bakın. Harç, bildirimden sonraki dört hafta içinde yatmazsa dava kabul edilemez sayılır — ödeme güçlüğünüz varsa bunu zamanında ve belgeleyerek bildirin.

Mahkeme ne yapabilir? Davayı kabul ederse kararı tümüyle ya da kısmen iptal eder (8:72. md.). Hukuki sonuçların ayakta kalmasına ya da kendi kararının idarenin kararının yerine geçmesine hükmedebilir — sizin için en iyisi budur, çünkü yeniden idareyi beklemezsiniz. Mümkün değilse idareye, gerekirse süre vererek yeni bir karar verme yükümlülüğü yükler.

İki hüküm aleyhinize işleyebilir: 6:22. madde, ilgililerin zarar görmediği anlaşılırsa saptanan bir ihlale rağmen kararın ayakta kalmasına izin verir; 8:69a. maddedeki ilgililik koşulu ise, dayandığınız kuralın açıkça sizin menfaatinizi korumaya yönelik olmaması hâlinde iptali engeller. Komşu olarak bir ruhsata itiraz eden kişi bu yüzden kendi menfaatini koruyan normları ileri sürmelidir.

İstinaf: hangi mahkeme yetkili?

İstinaf süresi de altı haftadır (8:105 ve 6:24. md.).

İhtiyati tedbir (voorlopige voorziening)

İtiraz ve dava kural olarak kararı durdurmaz — karar, siz itiraz ederken de yürürlükte kalır. Kararın sonuçlarına katlanamayacaksanız ihtiyati tedbir isteyebilirsiniz; tedbir hâkimi bunu ancak ivedi zorunluluk menfaatler dengesi bakımından gerektiriyorsa verir (8:81. md.). Koşul, halihazırda bir itiraz ya da davanın bulunmasıdır; talebe itiraz/dava dilekçenizin bir örneğini eklersiniz. Ölçüt uygulamada şöyle özetlenir: esas hakkındaki kararın beklenemeyeceği kadar ivedi bir durum olmalıdır.

Sık karşılaşılan idari dosyalar

• UWV kararları: WIA, WW, Ziektewet, iş göremezlik oranı, yeniden değerlendirme (WIA reddi, WW reddi, iş göremezlik oranına itiraz, Ziektewet).
• Sosyal yardım: ödeneğin durdurulması, geri istenmesi ve idari para cezası.
• Davranış belgesi (VOG) reddi: önce niyete görüş bildirme, sonra itiraz ve dava (VOG reddedildi).
• Belediye kararları: ruhsatlar, zorlama parası ve idari tedbir, kapatma kararları.
• İdarenin zamanında karar vermemesi: önce yazılı olarak temerrüde düşürmeniz gerekir; ancak bundan sonra zorlama parası işlemeye başlar ve doğrudan dava yolu açılır.

İdari usullerde en sık yapılan hatalar

1. Süreyi kaçırmak — en sık ve en telafisiz hata.
2. Gerekçeleri düzeltme süresi içinde tamamlamamak.
3. Masraf tazminatı talebini karardan önce yapmamayı unutmak.
4. Kararın durduğunu sanmak: ihtiyati tedbir istenmedikçe durmaz.
5. Duruşmaya gitmemek ya da hazırlıksız gitmek.
6. Komşu olarak yalnızca başkasının menfaatini koruyan normlara dayanmak (8:69a. md.).
7. Harcı dört hafta içinde yatırmamak.

Doğrudan iletişim

Kararınızı gönderin; süreyi ve hangi yolun açık olduğunu ücretsiz değerlendirelim:

• Amsterdam — 020 747 00 55
• Den Haag — 070 4500 300
• Rotterdam — 010 311 5500
• Utrecht — 030 747 0038
• Eindhoven — 040 711 3099

Bu sayfa Arslan Advocaten idare ve sosyal güvenlik hukuku ekibinin sorumluluğunda hazırlanmıştır. Son güncelleme: 13 Eylül 2026. Harç tutarları ve süreler dönemsel olarak değişir; kendi kararınızdaki hukuki yollar bildirimini esas alın. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel hukuki tavsiyenin yerini tutmaz.