Ebeveyn yetkisi, ebeveynlere reşit olmayan çocuklarının bakım ve yetiştirilmesi için yasal sorumluluk verir. Ebeveyn yetkisi önemli haklar ve sorumlulukları beraberinde getirir, bunlar arasında çocuğun ikametgahı, okul seçimi ve sağlık hizmetlerine ilişkin kararlar almak da bulunur. Bu makale, başvuru sürecinden boşanma sonrası yetkiye kadar Hollanda’daki ebeveyn yetkisine geniş bir bakış sunar.
Hollanda’da velayet (gezag) nedir?
Ebeveyn yetkisi, ebeveynlerin çocuklarının yetiştirilmesiyle ilgili kararlar alması için yasal yetkidir. Çocuğun bakımı ve yetiştirilmesinden, mali yükümlülükler ve çocuğun yasal temsil yetkisini içerir. Bir çocuk 18 yaşından küçükse, yetkili olan ebeveynlerin çocuklarının güvenli bir ortamda büyümesini sağlama görevi vardır.
Otomatik Ebeveyn Yetkisi
Doğum yapan anne kural olarak otomatik ebeveyn yetkisine sahip olur; örneğin annenin reşit olmaması gibi istisnalar vardır. Diğer ebeveynin yetkisi ise evlilik, kayıtlı partnerlik, tanıma tarihi ve yasal istisnalara bağlıdır:
- Evlilik veya kayıtlı partnerlik: Doğum sırasında anneyle evli veya kayıtlı partner olan baba kural olarak ortak yetkiye sahiptir. Annenin kadın partneri için de kural ortak yetkidir; ancak çocuğun doğumdan önce başka biri tarafından tanınması gibi istisnalar bulunur.
- 1 Ocak 2023 veya sonrasında tanıma: Evli olmayan ve kayıtlı partnerliği bulunmayan kişilerde tanıma, kural olarak anneyle ortak ebeveyn yetkisi doğurur. İstisnalar vardır; örneğin tanımanın hâkimin ikame izniyle gerçekleşmesi. Bkz. Rechtspraak: ebeveyn yetkisi ve istisnaları.
1 Ocak 2023’ten önce yapılan tanıma, tek başına ortak ebeveyn yetkisi sağlamaz. Sonradan evlilik veya başka bir işlemle yetki kazanılıp kazanılmadığını kontrol edin; ortak yetki yoksa ayrıca başvuru gerekebilir.
Ebeveyn Yetkisi Başvurusu
Otomatik ebeveyn yetkisinin olmadığı durumlarda, örneğin ebeveynlerin evlenmediği ve çocuğun 1 Ocak 2023’ten önce tanındığı durumlarda, ebeveyn yetkisi ayrı olarak başvurulmalıdır.
DigiD aracılığıyla Yetki Başvurusu
Yetki konusunda anlaşan ebeveynler, Rechtspraak’ın (Adliye) dijital portalı aracılığıyla yetkiyi çevrimiçi olarak kolayca başvurabilirler. Bir avukata gerek yoktur. Sadece DigiD ile giriş yapmanız ve formu doldurmanız gerekmektedir.
Hakimden Ebeveyn Yetkisi Başvurusu
Ebeveynlerin yetki üzerinde anlaşamadığı durumlarda, bir ebeveyn yetki elde etmek için mahkemeye talepte bulunabilir. Bu durumda bir avukata ihtiyaç vardır. Hakim çocuğun çıkarlarına dayalı olarak talebi değerlendirir ve yetkiyi verme veya reddetme kararı alabilir. Genellikle Çocuk Koruma Konseyi’nden de tavsiye alınır.
Ortaklaşa Ebeveyn Yetkisi
Ortaklaşa ebeveyn yetkisi, her iki ebeveynin çocuklarının bakımı ve yetiştirilmesi ile ilgili eşit haklara ve yükümlülüklere sahip olduğunu belirtir. Bu, çocukla ilgili önemli kararların ortaklaşa alınması gerektiği anlamına gelir. Okul seçimi, medikal tedaviler ve çocuğun ikametgahı gibi. Ebeveynler mali ve yetiştirme konusunda birlikte sorumludurlar.
Boşanma sonrasında her iki ebeveyn genellikle ortak yetkiyi muhafaza eder, hakim aksi karar vermediği sürece. Bu, ortaklaşa yetki başvurusunda bulunan evli olmayan ebeveynler için de geçerlidir.
Tek Yetkili Ebeveyn
Ortak yetkinin tek bir ebeveyne verilmesi için mahkemeye başvurulabilir. Hâkim somut olayda çocuğun yararını ve yasal koşulları değerlendirir. Ebeveynlerden birinin yurt dışında yaşaması tek başına bu sonucu doğurmaz.
Hâkim, çocuğun ebeveynler arasında sıkışıp kalması yönünde kabul edilemez bir risk varsa ve yakın zamanda yeterli düzelme beklenmiyorsa ya da değişiklik başka bir nedenle çocuğun yararı için gerekliyse tek ebeveyne yetki verebilir.
Boşanma sonrası ortak velayet
Boşanmanın ardından, her iki ebeveyn çoğu durumda ebeveyn yetkisini birlikte sürdürür. Bu, her iki ebeveynin çocuklar hakkında önemli kararlarda yer almaya devam ettiği anlamına gelir, hatta çocuk ana ikametgahını ebeveynlerden birinin yanında bile tutsa. Sadece hakim tek bir ebeveynin yetkili olacağına karar verirse, bu durum değiştirilir.
Ebeveynler, genellikle bir ebeveynlik planında belirlendiği üzere, bakım ve yetiştirme konusundaki sorumlulukları konusunda karşılıklı anlaşmalar yapabilirler. Eğer ebeveynler anlaşamazsa, hakim hangi ebeveyin yetkili olacağına veya bakım ve yetiştirme nasıl düzenleneceğine karar verebilir.
Ebeveyn Yetkisi ve Yetki Kaydı
Gezagsregister, ebeveyn yetkisine ilişkin mahkeme kararlarını ve bazı kayıtları içerir. Herkes mahkemeden ücretsiz kayıt örneği isteyebilir; bunun için avukat zorunlu değildir. Boş bir kayıt örneği, kimsenin yetkisi olmadığı anlamına gelmez: bir veya iki ebeveyn kanunen otomatik yetkiye sahip olabilir. Bkz. Rechtspraak: gezagsregister kayıt örneği.
Üvey Ebeveynler veya Ebeveyn Olmayanlar için Yetki
Bir ebeveyn, ebeveyn olmayan partneriyle ortak yetki talep edebilir. Ebeveynin tek başına yetkili olması ve partnerin çocukla yakın kişisel bağ kurarak bakımına katılması gerekir. Çocuğun iki hukuki ebeveyni varsa ayrıca en az üç yıllık tek başına yetki ve en az bir yıllık birlikte bakım şartları uygulanır. Başvuru bir avukat aracılığıyla mahkemeye yapılır. Bkz. Rechtspraak: yetki başvurusu koşulları.
Arslan Avukatları Size Nasıl Yardımcı Olabilir?
Arslan Avukatları olarak, ebeveyn yetkisi çevresindeki yasal meselelerin çocuğun çıkarlarını gözeterek dikkatlice ele alınmasının ne kadar önemli olduğunu anlıyoruz. Ortak yetki başvurunda bulunmak, eski partnerinizle yetki problemleri yaşamak veya tek yetki başvurusunda bulunmak istiyorsanız, aile hukuku avukatlarımız size yardımcı olmak için buradadır.
- Ebeveyn yetkisi ve vesayet hakkında danışmanlık
- Yetki başvurusunda rehberlik
- Boşanma sonrası yetki çatışmalarında destek
- Tek yetki için yasal adımlar
Bugün ücretsiz danışma için bizimle iletişime geçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Ebeveyn yetkisi nedir ve kapsamı nedir?
Ebeveyn yetkisi, ebeveynlerin çocuklarının bakım, yetiştirilmesi ve mali sorumluluklarıyla ilgili yasal hak ve yetkileridir. Bu yetki, çocuğun ikametgahı, okul ve sağlık kararlarını içerebilir.
Hollanda’da otomatik ebeveyn yetkisi nasıl kazanılır?
Doğum yapan anne kural olarak otomatik yetkiye sahiptir. Evlilik veya kayıtlı partnerlikte ve 1 Ocak 2023 veya sonrasındaki tanımada genellikle ortak yetki doğar; yasal istisnalar vardır. Daha önceki tanıma tek başına ortak yetki sağlamaz.
Ebeveyn yetkisi başvurusu nasıl yapılır?
Otomatik ebeveyn yetkisi olmayan durumlarda, ebeveynler DigiD ile çevrimiçi başvuru yapabilir veya mahkemeye başvurabilir. Mahkeme, çocuğun çıkarlarını gözeterek karar verir.
Ortak ebeveyn yetkisi nedir ve nasıl kullanılır?
Ortak ebeveyn yetkisi, her iki ebeveynin çocukla ilgili önemli kararları ortaklaşa almasını sağlar. Bu, okul, sağlık ve ikametgah gibi konuları kapsar ve genellikle boşanma sonrası devam eder.
Türkçe rehber: Bu konuyu Hollanda ve Türk hukukunu karşılaştırarak, Arslan & Arslan’ın Türkçe boşanma sitesi Bosanma.nl’de de anlatıyoruz: boşanmadan sonra velayet (gezag).
