Huwelijkse voorwaarden zijn afspraken die je bij de notaris vastlegt over vermogen, schulden en eventuele verrekening tussen echtgenoten. Je kunt ze vóór het huwelijk maken en tijdens het huwelijk wijzigen. Hieronder lees je wat de afspraken regelen, wanneer ze ingaan en welke gevolgen zij hebben bij scheiding of overlijden. Bij een internationale relatie moet eerst duidelijk zijn welk recht van toepassing is.
Geschreven door Öznur Batur, advocaat personen- en familierecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor personen- en familierecht en strafrecht. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
Wat zijn huwelijkse voorwaarden?
Huwelijkse voorwaarden zijn afspraken tussen aanstaande echtgenoten over de verdeling van bezittingen, schulden en andere financiële zaken tijdens het huwelijk en in geval van een scheiding. Deze afspraken worden vastgelegd in een notariële akte en hebben als doel om duidelijkheid te verschaffen over de rechten en plichten van beide partners.
Met huwelijkse voorwaarden bepaal je zelf wat van wie is en hoe financiële zaken geregeld worden. Dit kan bijvoorbeeld bescherming bieden als een van jullie een eigen bedrijf heeft, of om eigendommen en schulden van elkaar gescheiden te houden.
Wat regel je precies met huwelijkse voorwaarden?
In huwelijkse voorwaarden (of partnerschapsvoorwaarden) maak je samen concrete afspraken over wie welke bezittingen en schulden heeft tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap. Je legt bijvoorbeeld vast:
- Wat privébezit blijft en wat gemeenschappelijk wordt
- Hoe inkomsten en uitgaven verdeeld worden
- Hoe je omgaat met vermogen, schenkingen of erfenissen
- Wat er gebeurt met bezittingen en schulden als je uit elkaar gaat
Deze afspraken stel je altijd op bij een notaris, zodat alles officieel en rechtsgeldig is vastgelegd. Zo voorkom je onduidelijkheden en vervelende verrassingen, nu én in de toekomst.
Afspraken maken over vermogen bij overlijden
Een veelgestelde vraag is of je in de huwelijkse voorwaarden ook regelingen kunt treffen voor het geval een van jullie overlijdt. Het antwoord is: ja, dat kan zeker. Je kunt bijvoorbeeld bepalen wat er met het gezamenlijke of persoonlijke vermogen gebeurt bij overlijden, zelfs als je kiest voor ‘koude uitsluiting’ – waarbij alle bezittingen en schulden strikt gescheiden blijven tijdens het huwelijk.
Met een slimme bepaling in de huwelijkse voorwaarden kun je afspreken dat bij overlijden het vermogen tóch geheel of gedeeltelijk ten goede komt aan de langstlevende partner. Het deel dat toebehoort aan de overledene, gaat dan via de wettelijke weg naar diens erfgenamen, tenzij jullie ervoor kiezen om hiervan af te wijken. Hierover kun je samen heldere afspraken vastleggen, bijvoorbeeld in combinatie met een testament.
Dit geeft rust en duidelijkheid voor beide partners – niet alleen tijdens het huwelijk, maar ook voor de afwikkeling daarna.
Wat is koude uitsluiting?
Bij koude uitsluiting is er geen huwelijksgemeenschap en doorgaans geen verrekenbeding voor opgebouwd inkomen of vermogen. Ieder behoudt het eigen vermogen. Je kunt wel samen een woning kopen of een gezamenlijke lening aangaan.
Bijdragen aan huishoudkosten, mogelijke vergoedingsrechten, alimentatie en pensioen vragen een afzonderlijke beoordeling. Koude uitsluiting betekent dus niet dat ieder financieel volledig losstaat van de ander of dat bestaande schuldeisers hun rechten verliezen.
Waarom en wanneer trouwen met huwelijkse voorwaarden?
Als Nederlands huwelijksvermogensrecht geldt, is voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 de beperkte gemeenschap het uitgangspunt. Daarin vallen in beginsel ook bezittingen die vóór het huwelijk al van jullie samen waren, de bijbehorende en gezamenlijke schulden, en tijdens het huwelijk verkregen vermogen en ontstane schulden. Voorhuwelijks privévermogen en privéschulden blijven doorgaans apart; erfenissen en schenkingen vallen in beginsel buiten de gemeenschap. Voor oudere huwelijken blijft meestal het eerdere regime gelden. Huwelijkse voorwaarden en wettelijke uitzonderingen kunnen tot een andere uitkomst leiden.
Verschillende vormen van huwelijkse voorwaarden
Met huwelijkse voorwaarden kun je zelf afspraken maken over hoe jullie bezittingen en schulden verdeeld zijn. Er zijn verschillende mogelijkheden, zoals:
- Gemeenschap van goederen: Jullie kiezen ervoor om (bijna) alles samen te delen, net als vóór 2018 gebruikelijk was.
- Koude uitsluiting: Alles blijft strikt gescheiden; ieder behoudt zijn of haar eigen vermogen, inkomen en eventuele schulden.
- Maatwerkafspraken: Je kunt allerlei afspraken maken die hier tussenin liggen, bijvoorbeeld over de verdeling van de woning, inkomen, de omgang met een eigen bedrijf, pensioen, of hoe erfenissen en schenkingen worden behandeld.
Door samen te bepalen wat bij wie hoort, voorkom je onduidelijkheden en kun je rekening houden met persoonlijke situaties zoals het hebben van een eigen onderneming of het beschermen van een familiekapitaal.
Toch kan het verstandig zijn om huwelijkse voorwaarden op te stellen, bijvoorbeeld in de volgende situaties:
- Bescherming van een eigen bedrijf: Huwelijkse voorwaarden kunnen ervoor zorgen dat het bedrijf van één partner buiten de gemeenschap van goederen blijft.
- Financiële risico’s beoordelen: afspraken kunnen privé- en ondernemingsvermogen scheiden. Of een schuldeiser verhaal kan halen, hangt ook af van de schuld, medeondertekening en wettelijke regels.
- Erfenissen of schenkingen: Je kunt bepalen dat erfenissen en schenkingen privévermogen blijven, ook na het huwelijk.
- Vermogensverdeling bij scheiding: Huwelijkse voorwaarden bieden een duidelijke leidraad voor de verdeling van bezittingen en schulden bij een scheiding.
Huwelijkse voorwaarden opstellen (ook na het huwelijk)
Huwelijkse voorwaarden worden voor het huwelijk opgesteld, maar kunnen ook tijdens het huwelijk nog worden afgesproken. Hiervoor moeten beide partners naar een notaris. Ook kunnen bestaande huwelijkse voorwaarden worden aangepast. Dit kan bijvoorbeeld van belang zijn als de financiële situatie verandert, zoals bij de start van een onderneming of bij een verwachte erfenis.
Wanneer gaan nieuwe of aangepaste huwelijkse voorwaarden in?
Vóór het huwelijk gemaakte voorwaarden werken vanaf de huwelijkssluiting (artikel 1:117 lid 2 BW). Tijdens het huwelijk gemaakte of gewijzigde voorwaarden werken tussen de echtgenoten vanaf de dag na het passeren van de notariële akte, tenzij de akte een latere datum noemt (artikel 1:120 lid 1 BW).
Tegenover derden die de voorwaarden niet kenden, geldt voor tijdens het huwelijk gemaakte bepalingen bovendien de eis van ten minste veertien dagen inschrijving in het huwelijksgoederenregister. Bestaande rechten van schuldeisers verdwijnen niet door een nieuwe verdeling tussen de echtgenoten.
Huwelijkse voorwaarden aanpassen
Het is mogelijk om tijdens het huwelijk de voorwaarden aan te passen. Dit kan handig zijn als de omstandigheden veranderen, zoals het opstarten van een eigen bedrijf of een andere financiële situatie. Dit vergt wederom een notariële akte, waarbij de gewijzigde afspraken worden vastgelegd.
Hoofdelijke aansprakelijkheid bij aanpassing van huwelijkse voorwaarden
Veel stellen vragen zich af of ze hoofdelijk aansprakelijk blijven voor gezamenlijke schulden als ze hun huwelijkse voorwaarden wijzigen, bijvoorbeeld wanneer een schuld voortaan maar op één naam komt te staan. Het antwoord is dat de hoofdelijke aansprakelijkheid doorgaans blijft bestaan voor schulden die gezamenlijk zijn afgesloten, zelfs als deze op papier aan één partner worden toebedeeld.
Dit betekent dat de schuldeiser beide partners mag aanspreken voor het volledige bedrag, ongeacht de nieuwe afspraken in de huwelijkse voorwaarden. Mocht één van de partners uiteindelijk de schuld volledig afbetalen, terwijl volgens de voorwaarden de ander hiervoor verantwoordelijk was, dan kan degene die te veel heeft betaald dat bedrag terugvorderen bij de andere partner. Wanneer daar discussie over ontstaat, kan de rechter om een oordeel gevraagd worden.
Laat je hierover altijd goed adviseren door een notaris, zodat je precies weet wat de gevolgen zijn van het aanpassen van de huwelijkse voorwaarden voor jullie persoonlijke situatie.
Wat zijn de kosten van huwelijkse voorwaarden?
Er is geen vast landelijk tarief voor huwelijkse voorwaarden. Vraag de notaris een gespecificeerde offerte waarin staat of btw, inschrijving, verdeling van een bestaande gemeenschap en eventuele extra akten zijn inbegrepen. Advies van een advocaat, mediator of fiscalist kan afzonderlijk worden berekend. Een advocaat of mediator kan helpen bij de voorbereiding; de vereiste notariële akte wordt door de notaris opgesteld en gepasseerd.
Huwelijkse voorwaarden bij scheiding
Als jullie besluiten te scheiden en huwelijkse voorwaarden hebben, worden de bezittingen en schulden verdeeld volgens de afspraken in die voorwaarden. Dit zorgt voor meer duidelijkheid en kan langdurige en ingewikkelde scheidingsprocedures voorkomen. Echter, sommige zaken kunnen alsnog voor discussie zorgen, bijvoorbeeld als niet alle scenario’s duidelijk genoeg zijn omschreven.
Kunnen huwelijkse voorwaarden terugwerkende kracht hebben?
Er bestaat geen algemene regel waarmee je het huwelijksvermogensregime na ondertekening terugzet naar de trouwdatum omdat je minder dan drie jaar getrouwd bent. Een fiscale tegemoetkoming bij een wijziging is iets anders dan civielrechtelijke terugwerkende kracht.
Laat de notaris vóór de wijziging beoordelen welke bestaande gemeenschap moet worden verdeeld, welke belastinggevolgen ontstaan en welke rechten van derden blijven bestaan. Leg geen eerdere ingangsdatum vast in de veronderstelling dat daarmee oude schulden verdwijnen.
Gezamenlijke schuld op naam van één persoon zetten: kan dat?
Stel, jullie willen een schuld die samen is aangegaan op naam van één partner zetten na het maken van huwelijkse voorwaarden. Kan dat zomaar? In de praktijk blijkt dit vaak lastiger dan gedacht.
Bij de meeste schulden, zoals een gezamenlijke lening of hypotheek, zijn jullie beiden hoofdelijk aansprakelijk. Dat houdt in dat de bank of andere schuldeiser altijd bij beide partners terecht kan voor het volledige bedrag, ongeacht wat er in jullie huwelijkse voorwaarden is afgesproken. Zelfs wanneer jullie in onderling overleg besluiten dat één van de partners de schuld voortaan alleen op zich zal nemen, blijft de schuldeiser toch het recht houden om beiden aan te spreken.
Betaalt vervolgens de partner die volgens de huwelijkse voorwaarden niet meer verantwoordelijk zou zijn, dan ontstaat meestal een regresrecht. Dit betekent dat deze partner het betaalde bedrag kan terugvragen bij de andere partner. Werkt de andere partner niet mee, dan kun je hiervoor eventueel naar de rechter stappen. Overleg in zo’n situatie altijd met een notaris hoe je dit het beste kunt aanpakken, om verdere conflicten te voorkomen.
Het is daarom verstandig om bij gezamenlijke schulden vooraf goed te bespreken of én hoe je ze eventueel kunt splitsen, en duidelijke afspraken te maken over de verdeling van deze verplichtingen. Zo weten jullie beiden waar jullie aan toe zijn bij een scheiding of wijziging van de voorwaarden.
Wat mag je niet afspreken in huwelijkse voorwaarden?
Afspraken mogen niet botsen met dwingend recht, openbare orde of goede zeden. Zo kun je de wettelijke onderhoudsaanspraak van een kind niet wegcontracteren. Een vóór het huwelijk gemaakte afspraak om af te zien van partneralimentatie is nietig; afspraken met het oog op een voorgenomen echtscheiding vallen onder andere regels. Zie Hoge Raad 25 november 2022.
Voor ouderdomspensioen geldt juist dat je schriftelijk een andere verdeling kunt afspreken of van verevening kunt afzien, bijvoorbeeld in huwelijkse voorwaarden of een scheidingsconvenant. Dat vraagt wel een bewuste beoordeling van de gevolgen en van eventuele afzonderlijke regels voor nabestaandenpensioen. De Rijksoverheid legt deze keuzemogelijkheid uit.
Wat als er geen afspraken zijn gemaakt over de vermogensverdeling bij scheiding?
Hebben jullie in de huwelijkse voorwaarden geen duidelijke afspraken gemaakt over hoe het vermogen moet worden verdeeld bij een scheiding? Dan zal dit alsnog samen moeten worden besproken en vastgelegd. Vaak gebeurt dit tijdens het opstellen van het echtscheidingsconvenant. Blijven bepaalde zaken onduidelijk of ontstaan er meningsverschillen, dan kan het zijn dat er alsnog onderhandeld moet worden of dat de rechter een beslissing moet nemen over de verdeling. Het is daarom verstandig om zoveel mogelijk scenario’s van tevoren op te nemen in de huwelijkse voorwaarden, zodat discussies – en extra juridische kosten – zo veel mogelijk worden voorkomen.
Wat gebeurt er met huwelijkse voorwaarden bij overlijden?
Het huwelijk eindigt bij overlijden, maar de huwelijkse voorwaarden verliezen daarmee niet hun betekenis voor de afwikkeling. Eerst wordt vastgesteld welk vermogen van iedere echtgenoot is en of een verrekenbeding bij overlijden een vordering oplevert. Daarna staat vast wat tot de nalatenschap behoort.
Wie erft, volgt uit het toepasselijke erfrecht en een eventueel testament. Een finaal verrekenbeding is dus geen vervanging van een testament. Laat beide documenten op elkaar afstemmen, inclusief mogelijke belastinggevolgen.
Wat als je ex-partner niet meewerkt aan de aflossing van een gezamenlijke schuld?
Hebben jullie samen een schuld, maar weigert je ex-partner mee te betalen? Dan blijf je als hoofdelijk schuldenaar beiden verantwoordelijk tegenover de schuldeiser. Dit houdt in dat de bank of andere geldverstrekker het gehele openstaande bedrag bij ieder van jullie afzonderlijk mag vorderen – ook als jullie onderling hebben afgesproken dat één van beiden de schuld betaalt.
Heb je meer betaald dan het deel dat je volgens de onderlinge afspraken en het toepasselijke recht moet dragen? Dan kan een regres- of vergoedingsvordering op je ex-partner bestaan. Die vordering is niet automatisch gelijk aan het volledige betaalde bedrag. Bewaar de leningsovereenkomst, jullie afspraken en betaalbewijzen; daarmee kan de omvang worden beoordeeld.
Huwelijkse voorwaarden regelen met een persoonlijke aanpak
Steeds meer stellen kiezen ervoor om huwelijkse voorwaarden op te stellen via een premarital mediator. Hierbij wordt de toekomst van jullie huwelijk uitgebreid besproken en worden persoonlijke afspraken op maat gemaakt. Door een mediator in te schakelen, kunnen jullie op een constructieve manier jullie financiële en praktische zaken vastleggen, waardoor de huwelijkse voorwaarden volledig zijn afgestemd op jullie wensen.
Bij Arslan Advocaten bieden wij deskundige begeleiding bij het opstellen van huwelijkse voorwaarden. Of je nu advies wilt voor het huwelijk of tijdens het huwelijk voorwaarden wilt aanpassen, onze familierechtadvocaten staan voor je klaar. Neem vrijblijvend contact met ons op voor meer informatie en advies.
Dossier voor beoordeling
- De volledige akte en latere wijzigingen.
- Vermogensopstelling bij aanvang en tijdens het huwelijk.
- Jaarlijkse verrekeningen of bewijs dat die ontbreken.
- Bankafschriften van privé-inbreng en investeringen.
- Ondernemingsstukken, woninggegevens en pensioeninformatie.
Fictief voorbeeld: echtgenoten spraken jaarlijkse verrekening af, maar deden dat twintig jaar niet. Alleen wijzen op gescheiden bankrekeningen geeft dan geen volledig antwoord. De akte en vermogensvorming moeten worden onderzocht.
Arslan Advocaten kan u adviseren over de betekenis, onderhandeling en afwikkeling. Voor het verlijden of wijzigen van de akte wordt met een notaris afgestemd.
Bronnen bij deze aanvulling
Inhouds- en bronnencontrole: 11 oktober 2026. Controleer bij toepassing de actuele regeling en uw eigen documenten.
Praktische informatie en hulpmiddelen
- Huwelijkse voorwaarden laten voorbereiden of controleren
- Gemeenschap van goederen: wat wordt verdeeld bij scheiding?
- Akte van verdeling bij scheiding: woning, hypotheek en notaris
- Echtscheidingsconvenant controleren: afspraken die uitvoerbaar zijn
- Pensioen verdelen bij scheiding: verevening en afspraken
- Juridische begrippen: uitleg in gewone taal
Gerelateerde juridische diensten
Bestaande huwelijkse voorwaarden afwikkelen bij een scheiding
Heeft u al huwelijkse voorwaarden en gaat u scheiden? Dan is de vraag hoe de bestaande akte moet worden uitgevoerd. Gescheiden eigendom sluit een verreken- of vergoedingsaanspraak niet automatisch uit. Vooral een jaarlijks verrekenbeding dat nooit is uitgevoerd kan verstrekkende gevolgen hebben. Lees het artikel over huwelijkse voorwaarden afwikkelen en het verrekenbeding.
Lees ook
- Vaste lasten bij echtscheiding: wie betaalt wat bij een koopwoning of huurwoning?
- Kind erkennen: waarom, wanneer en hoe kun je de erkenning vernietigen?
- Ouderschapsplan bij Scheiding: Belangrijke Afspraken
Veelgestelde vragen
Moeten huwelijkse voorwaarden vóór het huwelijk worden gemaakt?
Dat hoeft niet: je kunt ook tijdens het huwelijk voorwaarden maken of wijzigen bij de notaris. De ingangsdatum en afwikkeling van bestaand vermogen vragen dan afzonderlijke aandacht.
Kunnen huwelijkse voorwaarden binnen drie jaar met terugwerkende kracht gelden?
Er bestaat geen algemene terugwerkende kracht wegens een huwelijk korter dan drie jaar. Fiscale tegemoetkomingen veranderen niet vanzelf het civielrechtelijke ingaan van de voorwaarden.
Kun je pensioenverevening uitsluiten?
Je kunt schriftelijk andere afspraken over ouderdomspensioen maken of van verevening afzien. Laat de gevolgen en eventuele rechten op nabestaandenpensioen apart beoordelen.
Vervallen huwelijkse voorwaarden bij overlijden?
Niet voor de vermogensrechtelijke afwikkeling. De voorwaarden bepalen mede welke aanspraken bestaan en wat in de nalatenschap valt; erfrecht en een testament bepalen vervolgens wie erft.



