Hastaysanız, işvereniniz ilke olarak 104 hafta boyunca ücretinizin en az %70’ini ödemeye devam etmek zorundadır (Medeni Kanun madde 7:629). İlk 52 haftada bu, sizin için geçerli yasal asgari ücretten az olamaz. Ödemeyi durdurur veya azaltırsa, bunu size gerekçesiyle birlikte gecikmeksizin bildirmiş olmalıdır — bunu yapmazsa, daha sonra buna dayanamaz.
Şimdi neler yapabilirsiniz
- Ücret durdurmanın veya askıya almanın gerekçesini ve bunun size hangi tarihte bildirildiğini yazılı olarak sorun.
- UWV’den çalışma göremezliğiniz veya yeniden işe dönüş çabalarınız hakkında bir uzman görüşü isteyin.
- İşvereninize yazılı olarak temerrüt ihtarında bulunun ve birikmiş ücreti somut bir ödeme süresiyle talep edin.
- Maaş bordrolarınızı, iş sözleşmenizi, toplu iş sözleşmesini (cao), tüm e-postaları ve iş yeri hekiminin raporlarını toplayın.
- Bu arada kontrol ve yeniden işe dönüş sürecine katılmaya devam edin — reddetmek başlı başına ücretin durdurulması için bir gerekçedir.
İşverenim ne kadar ücret ödemeye devam etmeli?
En fazla 104 hafta boyunca ücretinizin en az %70’i; ilk 52 haftada ise en az sizin için geçerli asgari ücret. Bu, Medeni Kanun madde 7:629/1’de düzenlenmiştir. Bir üst sınır vardır: ücretinizin Sosyal Sigortaların Finansmanı Kanunu’ndaki (Wet financiering sociale verzekeringen) azami günlük ücreti aşan kısmının ödenmesi gerekmez. Sözleşmenizde ilk iki günün ücretsiz olacağı (bekleme günleri) kararlaştırılabilir, ancak iki günden fazlası olamaz.
Toplu iş sözleşmesi %70’ten fazlasını öngörebilir mi?
Evet, bu sık görülür: birçok toplu iş sözleşmesi hastalığın ilk yılında %100, ikinci yılında ise örneğin %70 öngörür. Kanun bir taban çizer, tavan değil — aleyhinize sapmak neredeyse hiç mümkün değildir, lehinize sapmak ise her zaman mümkündür. Bu nedenle önce size hangi toplu iş sözleşmesinin uygulandığına ve hastalık hakkında ne dediğine bakın. Kendi iş sözleşmeniz veya bir personel yönetmeliği de daha yüksek bir oran içerebilir.
İşverenim ücreti gerçekten ne zaman durdurabilir?
Yalnızca Medeni Kanun madde 7:629/3’teki durumlarda: diğerlerinin yanı sıra, haklı bir neden olmadan uygun işi reddetmeniz, iyileşmenizi engellemeniz, makul yeniden işe dönüş talimatlarına veya eylem planına uymamanız ya da hastalığa kasten yol açmış olmanız hâlinde. Bu durumlarda, o durum sürdüğü müddetçe ücret hakkınız düşer. Davranışınızı düzeltirseniz hak o andan itibaren yeniden doğar — ücret durdurma, tüm dönem için geriye dönük bir ceza değildir. Burada da 7. fıkradaki bildirim yükümlülüğü geçerlidir.
Askıya alma ve durdurma — fark nedir?
Askıya alma ödemenin ertelenmesi, durdurma ise ücret hakkının kaybedilmesi demektir; bunlar farklı gerekçelere dayanan iki ayrı yetkidir. İşvereniniz 6. fıkra uyarınca ödemeyi yalnızca, yazılı olarak verdiği makul kontrol talimatlarına uymadığınızda askıya alabilir — size ulaşılamıyorsa, iş yeri hekiminin muayenesine gitmiyorsanız. Daha sonra gerçekten hasta olduğunuz anlaşılırsa, askıya alınan ücretin yine de tamamen ödenmesi gerekir. 3. fıkra uyarınca ücret durdurulduğunda ise o ücreti artık almazsınız.
Bu ayrım uygulamada sık sık karıştırılır. Limburg Asliye Mahkemesi’nin bir kararında (ECLI:NL:RBLIM:2019:2590) bir işveren "askıya alma"dan söz ediyordu, oysa ileri sürülen gerekçe 3. fıkrada yer alıyordu; kanton mahkemesi hâkimi, askıya almanın ancak 6. fıkradaki hastalık izni talimatlarına uyulmadığında söz konusu olabileceğini değerlendirdi.
Açıklayıcı bir örnek. Bir çalışan hastalık bildiriminde bulunuyor ve iş yeri hekimiyle olan randevusunu iki kez kaçırıyor. İşveren "ücreti durdurduğunu" yazıyor. Daha sonra iş yeri hekiminin değerlendirmesinden çalışanın bütün bu süre boyunca çalışamaz durumda olduğu anlaşılıyor. Kaçırılan muayene bir kontrol talimatıyla ilgili olduğundan, işveren ödemeyi en fazla askıya alabilirdi — ve askıya alınan ücret, hastalık kesinleşir kesinleşmez yine de ödenmelidir. Bu, kuralı açıklamaya yönelik örnek bir durumdur; büromuzun bir davası değildir.
Uzman görüşü nedir ve neden buna ihtiyacım var?
UWV tarafından atanan bir uzmanın beyanı olmadan hâkim ücret talebinizi ilke olarak reddeder (Medeni Kanun madde 7:629a). Bu beyan, işinizi veya başka bir uygun işi yapmanızın engellenip engellenmediği ya da yeniden işe dönüş yükümlülüklerinizi yerine getirip getirmediğiniz sorusuyla ilgilidir. İstisna, işvereninizin çalışma göremezliğe hiç itiraz etmemesi ya da beyanı sunmanızın sizden makul olarak beklenememesi hâlinde geçerlidir. Bu yüzden görüşü zamanında isteyin: haftalar sürer ve bu belge olmadan elinizde hiçbir şey kalmaz.
Hangi süreler geçerli?
Ücret ödemesine ilişkin talebiniz, ödemenin muaccel olduğu günü izleyen günden itibaren beş yıl sonra zamanaşımına uğrar (Medeni Kanun madde 3:308). Ücret geç ödenir ve bu işvereninize yüklenebilirse, ayrıca Medeni Kanun madde 7:625’teki yasal artışa hak kazanırsınız: ödeme gününden sonraki dördüncü iş gününden itibaren günde %5, ardından günde %1, en fazla borçlu olunan tutarın yarısına kadar. Hâkim bu artışı indirebilir. Ücretin talep edilmesinin kendisi hakkında daha fazlasını şu sayfamızda okuyabilirsiniz: ücret alacağı.
İşler ters gittiğinde
Konuyu aylarca sürüncemede bırakıyorsunuz. Ücret hesabınıza yatmıyor, bir çözüm bekliyorsunuz ve bu arada işvereniniz zımni onaya dayanırken birikmiş borç artıyor. Hemen, yazılı olarak tepki verin.
Uzman görüşü olmadan mahkemeye gidiyorsunuz. O zaman Medeni Kanun madde 7:629a uyarınca ilke olarak ret kararı gelir — ve o zamanı kaybetmiş olursunuz.
Protesto amacıyla işbirliğini bırakıyorsunuz. İş yeri hekimine gitmemek veya yeniden işe dönüşü reddetmek, işvereninize ücreti askıya almak veya durdurmak için yine de bir gerekçe verir. İlk ücret durdurma ne kadar haksız olursa olsun: kendi yükümlülüklerinizi yerine getirmeye devam edin.
Durumunuzu bize iletin
Arayın: 070 450 0300 ya da belgelerinizi arslan.nl/contact üzerinden gönderin. İlk görüşme ücretsiz ve gizlidir. Altı ofisimiz var ve size Türkçe, Lehçe ve İngilizce olarak da yardımcı oluyoruz.