Tijdens een echtscheiding blijven beide partners vaak verantwoordelijk voor het betalen van de vaste lasten, zoals de hypotheek of huur, totdat er definitieve afspraken zijn gemaakt. Dit kan leiden tot onzekerheid en financiële spanningen, zeker wanneer één van de partners de woning verlaat. Of het nu gaat om een koopwoning of een huurwoning: het is belangrijk om te weten wie welke lasten moet betalen tijdens een scheiding en welke mogelijkheden er zijn om duidelijke afspraken te maken.

In dit uitgebreide artikel leggen wij uit hoe de betalingsverplichtingen zijn geregeld bij een koopwoning en bij een huurwoning, wat de gevolgen zijn voor de hypotheek, hoe het zit met de hypotheekrenteaftrek na een scheiding, welke rol de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) kan spelen en wanneer de rechter kan ingrijpen. Zo weet u precies waar u aan toe bent.

Waarom vaste lasten bij echtscheiding vaak tot problemen leiden

Bij een scheiding verandert de woonsituatie vaak sneller dan de financiële en juridische afspraken. Het komt regelmatig voor dat één van de partners in de woning blijft wonen, terwijl de ander elders onderdak zoekt. Toch blijven veel verplichtingen voorlopig bestaan. Zolang er geen definitieve afspraken zijn vastgelegd en uitgevoerd, blijven beide partners vaak hoofdelijk aansprakelijk voor vaste lasten zoals de hypotheek of huur.

Dit betekent dat een betalingsachterstand grote gevolgen kan hebben voor beide ex-partners. Juist daarom is het essentieel om tijdig goede afspraken te maken en deze juridisch vast te leggen.

1. Koopwoning tijdens echtscheiding

Hebben jullie samen een koopwoning, dan zijn jullie in principe beiden verantwoordelijk voor de hypotheek zolang de woning niet definitief is verdeeld. Dat geldt ook als één van jullie de woning al heeft verlaten. Er zijn grofweg drie mogelijkheden om met de koopwoning om te gaan tijdens en na de scheiding.

Optie 1: De woning verkopen

Jullie kunnen besluiten om de woning te verkopen. De opbrengst wordt vervolgens verdeeld, of – als de woning onder water staat – wordt een eventuele restschuld afgewikkeld. Totdat de verkoop definitief is afgerond, blijven beide partners verantwoordelijk voor het betalen van de hypotheeklasten.

Het verkopen van de woning kan rust geven, maar brengt ook onzekerheden met zich mee, zeker in een wisselende woningmarkt.

Restschuld en de Nationale Hypotheek Garantie (NHG)

Bij verkoop van de woning na een scheiding kan een restschuld ontstaan. Hebben jullie een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG), dan kan de NHG in bepaalde gevallen bescherming bieden tegen deze restschuld.

Belangrijk is om te weten dat NHG niet automatisch iedere restschuld kwijtscheldt. De verkoop van de woning moet noodzakelijk zijn vanwege de scheiding. Dat betekent:

• De restschuld kan worden kwijtgescholden als geen van beide partners de hypotheek zelfstandig kan voortzetten.
• Kan één van de partners de hypotheek wel alleen dragen, maar kiezen jullie er toch voor om te verkopen? Dan ziet NHG dit niet altijd als een noodzakelijke verkoop.

In dat laatste geval blijven jullie zelf verantwoordelijk voor het aflossen van de restschuld, ook al valt de hypotheek onder NHG. Het is daarom verstandig om vooraf goed te laten beoordelen of NHG-kwijtschelding in jullie situatie mogelijk is.

Meer informatie over NHG vindt u op de officiële website: Nationale Hypotheek Garantie.

Optie 2: De woning overnemen (uitkopen)

Een andere mogelijkheid is dat één van de partners de woning overneemt. Dit houdt in dat die partner de ander uitkoopt en de woning volledig op zijn of haar naam krijgt. De partner die blijft wonen, wordt dan volledig verantwoordelijk voor de hypotheek.

Zolang de uitkoop en overschrijving bij de bank en notaris niet zijn afgerond, blijven beide partners juridisch aansprakelijk voor de hypotheek. Het is dus belangrijk om deze procedure zo snel mogelijk af te ronden.

Hypotheekvoorwaarden bij overname van het leningdeel

Veel mensen denken dat de hypotheekvoorwaarden automatisch hetzelfde blijven wanneer één partner het leningdeel van de ander overneemt. Dat is niet altijd het geval. Voor het overgenomen leningdeel gelden vaak de actuele hypotheekregels op het moment van overname.

Dit kan betekenen dat:

• het overgenomen leningdeel verplicht annuïtair of lineair moet worden afgelost;
• de maandlasten stijgen ten opzichte van de oude situatie;
• de fiscale behandeling verandert.

Bespreek dit daarom altijd vooraf met de bank of hypotheekadviseur. De bank zal bovendien toetsen of de achterblijvende partner de hypotheeklasten zelfstandig kan dragen.

Optie 3: Tijdelijke afspraken tijdens de scheiding

In veel gevallen worden tijdens de scheidingsprocedure tijdelijke afspraken gemaakt over wie de hypotheek betaalt. Bijvoorbeeld wanneer één van de partners in de woning blijft wonen. Deze afspraken kunnen worden vastgelegd in een voorlopige regeling of in het echtscheidingsconvenant.

Let op: tijdelijke afspraken veranderen niets aan de hoofdelijke aansprakelijkheid richting de bank. Als betalingen uitblijven, kan de bank beide partners aanspreken.

Hypotheekrenteaftrek na een scheiding

De vraag wie recht heeft op hypotheekrenteaftrek na een scheiding zorgt regelmatig voor verwarring. De regels zijn strikt en kennen een belangrijke overgangsregeling.

Hypotheekrenteaftrek tijdens de overgangsperiode

Tot maximaal twee jaar na het uit elkaar gaan mogen beide ex-partners hun deel van de hypotheekrente aftrekken, mits:

• de hypotheek nog op beide namen staat;
• de betreffende partner daadwerkelijk bijdraagt aan de betaling van de hypotheekrente.

Deze regeling biedt tijdelijke financiële verlichting, maar is niet onbeperkt.

Na twee jaar: wat verandert er?

Na afloop van de tweejaarstermijn verliest de vertrokken partner het recht op hypotheekrenteaftrek, tenzij de woning inmiddels volledig op naam van de achterblijvende partner is gezet. Om fiscale problemen te voorkomen, is het dus belangrijk om binnen deze termijn de definitieve verdeling te regelen.

Meer informatie over hypotheekrenteaftrek vindt u bij de Belastingdienst.

Profiteren van een lagere hypotheekrente na de scheiding

De partner die na de scheiding een nieuwe woning koopt, kan vaak profiteren van de actuele hypotheekrente. Deze is in veel gevallen lager dan de rente van een oudere hypotheek. Door een nieuwe hypotheek af te sluiten bij bijvoorbeeld een bank, kan de maandlast dalen.

De partner die in de oude woning blijft wonen, behoudt meestal de bestaande rente tot het einde van de rentevaste periode. Dit verschil kan tot scheve verhoudingen leiden, maar is juridisch toegestaan.

2. Huurwoning tijdens echtscheiding

Bij een huurwoning gelden andere regels dan bij een koopwoning. De verdeling van de betalingsverplichtingen hangt vooral af van het huurcontract en wie daarop vermeld staat.

Gezamenlijk huurcontract

Staat het huurcontract op beide namen? Dan blijven beide partners verantwoordelijk voor de betaling van de huur, ook als één van hen de woning verlaat. Pas wanneer het contract wordt aangepast of beëindigd, verandert deze verplichting.

Huurcontract op één naam

Staat het huurcontract op naam van één partner, dan is die persoon juridisch verantwoordelijk voor de huur. De andere partner heeft geen verplichting richting de verhuurder, al kunnen er onderling wel afspraken worden gemaakt.

Toewijzing van de huurwoning door de rechter

In sommige gevallen kan de rechter bepalen wie in de huurwoning mag blijven wonen, bijvoorbeeld wanneer er minderjarige kinderen betrokken zijn. De huurder blijft verantwoordelijk voor de betaling van de huur.

Meer algemene informatie over huur en scheiding vindt u via: Rijksoverheid – scheiden.

Afspraken vastleggen in een echtscheidingsconvenant

Of het nu gaat om een koopwoning of huurwoning: duidelijke afspraken zijn cruciaal. Deze afspraken worden meestal vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. Hierin kan worden geregeld:

• wie welke vaste lasten betaalt;
• hoe lang tijdelijke afspraken gelden;
• wat er gebeurt bij verkoop of overname van de woning;
• hoe alimentatie en andere financiële compensaties zijn geregeld.

Komt u er samen niet uit, dan kan de rechter een voorlopige of definitieve beslissing nemen.

Checklist: vaste lasten bij echtscheiding

• 📄 Breng alle vaste lasten in kaart (hypotheek, huur, verzekeringen).
• ⏳ Maak tijdig tijdelijke afspraken.
• 🏠 Bepaal wat er met de woning gebeurt.
• ✍️ Leg afspraken vast in het echtscheidingsconvenant.
• ⚖️ Schakel juridische hulp in bij onenigheid.

Hulp nodig bij vaste lasten en wonen tijdens een scheiding?

Heeft u vragen over de verdeling van vaste lasten tijdens een echtscheiding of wilt u hulp bij het opstellen van een echtscheidingsconvenant? De familierechtadvocaten van Arslan Advocaten helpen u graag bij een zorgvuldige en eerlijke afwikkeling van uw scheiding.

Bekijk onze aanpak op familierecht – onze aanpak of neem vrijblijvend contact met ons op via het contactformulier.