Immateriële schade: wanneer heeft u recht op smartengeld?

17 januari 2026
Foto van Arslan Advocaten

Arslan Advocaten

Foto van Arslan Advocaten

Arslan Advocaten

Snel hulp nodig?

Kies een vestiging

Immateriële schade: wanneer heeft u recht op smartengeld?

Bij letselschade gaat het niet alleen om medische kosten of inkomensverlies. Vaak is de impact veel groter. Pijn, verdriet, angst, schaamte of verlies van levensvreugde laten zich niet in bonnetjes uitdrukken. Toch kan deze schade wél worden vergoed. Dit noemen we immateriële schade, ook wel bekend als smartengeld.

In dit artikel leggen wij uitgebreid uit wat immateriële schade is, wanneer u recht heeft op vergoeding, hoe de hoogte wordt bepaald en wat u kunt doen om uw aanspraak veilig te stellen.

Wat is immateriële schade?

Immateriële schade is schade die niet direct financieel meetbaar is. Het gaat om de negatieve gevolgen die een ongeval of fout heeft voor uw welzijn en levenskwaliteit.

Voorbeelden van immateriële schade zijn:

  • lichamelijke pijn;
  • psychisch leed;
  • angstklachten;
  • slaapproblemen;
  • verlies van plezier in het leven;
  • schaamte of onzekerheid door littekens;
  • verlies van zelfstandigheid.

Deze schade wordt gecompenseerd met een geldbedrag: het smartengeld.

Wat is smartengeld?

Smartengeld is de financiële vergoeding voor immateriële schade. Het doel is niet om het leed ongedaan te maken – dat kan niet – maar om erkenning te geven aan wat u heeft doorgemaakt.

Smartengeld staat los van andere schadeposten zoals medische kosten of inkomensschade. U kunt dus beide vergoed krijgen.

Wanneer heeft u recht op immateriële schadevergoeding?

U heeft recht op vergoeding van immateriële schade wanneer:

  • u lichamelijk of psychisch letsel heeft opgelopen;
  • de schade is veroorzaakt door een ander;
  • die ander juridisch aansprakelijk is.

Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij:

  • een verkeersongeval;
  • een bedrijfsongeval;
  • een medische fout;
  • een hondenbeet;
  • geweldsmisdrijven;
  • ernstige psychische schade door werk.

Immateriële schade bij psychisch letsel

Immateriële schade hoeft niet altijd samen te gaan met zichtbaar lichamelijk letsel. Ook psychisch letsel kan leiden tot smartengeld.

Denk aan:

  • angststoornissen;
  • depressieve klachten;
  • posttraumatische stressklachten;
  • burn-out door een ongeval of fout.

Wel is het belangrijk dat het psychisch letsel voldoende wordt onderbouwd, bijvoorbeeld met medische verklaringen.

Hoe wordt de hoogte van immateriële schade bepaald?

De hoogte van het smartengeld wordt niet berekend met een vaste formule. In plaats daarvan wordt gekeken naar alle omstandigheden van het geval.

Belangrijke factoren zijn:

  • de ernst van het letsel;
  • de duur van het herstel;
  • blijvende beperkingen;
  • de impact op het dagelijks leven;
  • de leeftijd van het slachtoffer;
  • de mate van schuld van de aansprakelijke partij.

Blijvend letsel en immateriële schade

Bij blijvend letsel ligt het smartengeld doorgaans hoger. Blijvende pijn, functieverlies of littekens hebben immers een langdurige invloed op uw leven.

Ook bij blijvende psychische schade, zoals angst of trauma, kan sprake zijn van een hogere vergoeding.

Immateriële schade bij kinderen

Bij kinderen wordt immateriële schade extra serieus genomen. Letsel kan namelijk grote gevolgen hebben voor de ontwikkeling, het zelfbeeld en de toekomst.

Daarom wordt bij kinderen vaak een hogere vergoeding toegekend dan bij vergelijkbaar letsel bij volwassenen.

Verzekeraars en smartengeld

In de praktijk zien wij dat verzekeraars immateriële schade regelmatig proberen te bagatelliseren. Zij stellen bijvoorbeeld dat klachten meevallen of dat sprake is van snelle genezing.

Juist daarom is het belangrijk om uw klachten goed vast te laten leggen en juridisch advies in te winnen.

Bewijs van immateriële schade

Hoewel immateriële schade niet in euro’s te meten is, speelt bewijs wel degelijk een rol. Denk aan:

  • medische rapportages;
  • verslagen van psychologen of therapeuten;
  • dagboeken of persoonlijke verklaringen;
  • verklaringen van naasten;
  • foto’s van letsel of littekens.

Deze stukken helpen om de impact van het letsel inzichtelijk te maken.

Kan immateriële schade worden verminderd door eigen schuld?

Ja. Wanneer sprake is van eigen schuld, kan ook de vergoeding voor immateriële schade worden verminderd. Dat gebeurt echter niet automatisch en hangt af van de omstandigheden.

Bij ernstige gevolgen blijft vaak een substantieel deel van het smartengeld in stand.

Verjaring van immateriële schade

Een vordering tot vergoeding van immateriële schade verjaart meestal na vijf jaar vanaf het moment dat u weet dat u schade heeft geleden en wie daarvoor aansprakelijk is.

Voor minderjarigen gelden afwijkende regels.

Wat moet u doen om smartengeld te krijgen?

Wilt u immateriële schade vergoed krijgen, dan is het belangrijk om tijdig en zorgvuldig te handelen.

  1. laat uw klachten medisch vastleggen;
  2. houd bij welke impact het letsel heeft;
  3. bewaar medische en persoonlijke stukken;
  4. laat aansprakelijkheid beoordelen;
  5. schakel juridische hulp in.

Meer praktische informatie vindt u ook op onze pagina letselschade advocaat.

Kost juridische hulp mij geld?

Bij letselschade worden de kosten van juridische bijstand in de meeste gevallen verhaald op de aansprakelijke partij of diens verzekeraar. Daardoor loopt u als slachtoffer per saldo geen financieel risico.

Waarom kiezen voor Arslan Advocaten?

Wij hebben ruime ervaring met het verhalen van immateriële schade en weten hoe verzekeraars proberen smartengeld te beperken. Wij zorgen voor een realistische én maximale vergoeding, gebaseerd op uw persoonlijke situatie.

Wilt u weten hoeveel smartengeld u mogelijk kunt ontvangen? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvende beoordeling van uw zaak.

Deel dit bericht

Facebook
Twitter
LinkedIn

Categorieën

Letselschade

Recente Berichten

Snel hulp nodig?

Kies een vestiging