Proportionele aansprakelijkheid speelt een belangrijke rol in het aansprakelijkheidsrecht, vooral wanneer onzekerheid bestaat over de oorzaak van schade. In zulke situaties vragen benadeelden zich vaak af of zij wel (gedeeltelijk) recht hebben op schadevergoeding. Bovendien ontstaat regelmatig discussie met verzekeraars over bewijs en risicoverdeling.

In dit artikel leggen wij daarom helder uit hoe aansprakelijkheid naar rato werkt, wanneer de rechter dit toepast en wat dit concreet betekent voor uw schadeclaim. Daarnaast leest u welke stappen u kunt zetten om uw positie te versterken.

Wat wordt bedoeld met aansprakelijkheid naar rato?

Bij aansprakelijkheid naar rato hoeft een aangesproken partij niet de volledige schade te vergoeden, maar slechts een gedeelte daarvan. Dat deel hangt samen met de kans dat het handelen van die partij daadwerkelijk tot de schade heeft geleid.

Deze benadering wordt toegepast wanneer wel vaststaat dat schade is ontstaan, maar onzeker blijft of die schade volledig door één oorzaak is veroorzaakt. Daardoor ontstaat ruimte voor een evenwichtige verdeling van aansprakelijkheid.

Waarom bestaat dit leerstuk?

Normaal gesproken moet een benadeelde aantonen dat zijn schade rechtstreeks door de ander is veroorzaakt. Lukt dat bewijs niet, dan volgt geen vergoeding. Echter, in sommige situaties is dat bewijs simpelweg niet meer te leveren.

Daarom heeft de rechtspraak een correctiemechanisme ontwikkeld. Enerzijds voorkomt dit dat een slachtoffer volledig met lege handen staat. Anderzijds voorkomt het dat een aangesproken partij voor meer schade opdraait dan redelijk is.

Wanneer past de rechter proportionele aansprakelijkheid toe?

De rechter past proportionele aansprakelijkheid terughoudend toe. Daarbij beoordeelt hij onder meer:

• of vaststaat dat schade is ontstaan;
• of een norm is geschonden;
• of onzekerheid bestaat over het causaal verband;
• of volledige afwijzing onredelijk zou zijn.

Pas wanneer deze omstandigheden samenkomen, kan een gedeeltelijke aansprakelijkheid worden aangenomen.

Toepassing bij letselschade

In letselschadezaken komt dit leerstuk regelmatig voor. Denk bijvoorbeeld aan medische situaties waarin meerdere oorzaken mogelijk zijn, of aan beroepsziekten waarbij zowel werkgerelateerde als persoonlijke factoren meespelen.

Juist bij dit soort complexe schadegevallen biedt een verdeling van aansprakelijkheid een redelijke oplossing. Meer algemene informatie vindt u op onze pagina letselschade advocaat.

Wat betekent dit voor uw schadevergoeding?

Wanneer de rechter kiest voor een gedeeltelijke schadevergoeding, ontvangt u geen volledige vergoeding, maar een percentage daarvan. Dat percentage weerspiegelt de kans dat de schade door de aangesproken partij is veroorzaakt.

Stelt de rechter die kans bijvoorbeeld vast op 60%, dan moet de aansprakelijke partij ook 60% van de schade vergoeden. Hoewel dit niet altijd ideaal is, voorkomt het wel dat u helemaal niets ontvangt.

Hoe bepaalt de rechter het percentage?

De rechter kijkt daarbij naar alle beschikbare gegevens. Zo spelen medische rapporten, deskundigenadviezen en statistische informatie vaak een rol. Daarnaast weegt de rechter de ernst van de normschending en de aanwezigheid van alternatieve oorzaken mee.

Omdat elke zaak anders is, bestaat geen vaste rekensom.

Verschil met eigen schuld

Gedeeltelijke aansprakelijkheid wordt vaak verward met eigen schuld. Toch gaat het om verschillende situaties. Bij eigen schuld staat vast dat het handelen van de ander schade heeft veroorzaakt, maar heeft het slachtoffer zelf ook bijgedragen aan het ontstaan daarvan.

Bij aansprakelijkheid naar rato is juist onzeker of het handelen van de aangesproken partij de schade daadwerkelijk heeft veroorzaakt.

Meer hierover leest u ook op onze pagina aansprakelijkheid bij verkeersongevallen.

Bewijsproblemen en onzeker causaal verband

Een belangrijke reden voor toepassing van proportionele aansprakelijkheid is het bestaan van bewijsproblemen. Soms laat de werkelijkheid zich achteraf niet meer exact reconstrueren. In dat geval biedt dit leerstuk een praktische oplossing.

Veelgestelde vragen

Heb ik altijd recht op gedeeltelijke aansprakelijkheid?

Nee. De rechter past dit alleen toe wanneer volledige afwijzing van de schadeclaim onaanvaardbaar zou zijn.

Geldt dit alleen bij letselschade?

Nee. Hoewel het vaak voorkomt bij letselschade, kan het ook bij andere vormen van civiele schade een rol spelen.

Wat is de rol van de verzekeraar?

Verzekeraars betwisten dit leerstuk regelmatig. Juist daarom is juridische begeleiding belangrijk.

Wat kunt u zelf doen?

Wanneer aansprakelijkheid naar rato mogelijk speelt, is een goede voorbereiding essentieel. Verzamel daarom alle relevante informatie, schakel tijdig deskundigen in en laat uw zaak juridisch beoordelen.

Meer praktische informatie vindt u op onze pagina schadevergoeding claimen.

Kost juridische hulp mij geld?

Bij letselschade worden de kosten van juridische bijstand doorgaans verhaald op de aansprakelijke partij. Daardoor loopt u als cliënt per saldo geen financieel risico.

Waarom kiezen voor Arslan Advocaten?

Wij hebben ruime ervaring met complexe aansprakelijkheidskwesties waarbij onzekerheid over causaliteit een rol speelt. Wij denken strategisch mee, communiceren helder en zetten ons in voor een zo gunstig mogelijke uitkomst.

Meer algemene informatie over aansprakelijkheidsrecht vindt u bij de Rijksoverheid.

Wilt u weten of dit leerstuk in uw zaak van toepassing kan zijn? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvende beoordeling.