Wanneer je als uitzendkracht werkt, heb je waarschijnlijk al gehoord van het uitzendbeding. Maar wat betekent dit precies, vooral als je ziek wordt? In deze blog bespreken we de rechten van zieke uitzendkrachten en wat het uitzendbeding inhoudt.

Wat is het uitzendbeding?

Het uitzendbeding is een bepaling in het contract van uitzendkrachten waarbij de uitzendovereenkomst automatisch eindigt als de opdrachtgever (de inlener) geen werk meer heeft. Dit betekent dat de uitzendovereenkomst zonder opzegtermijn kan stoppen zodra de inlener dat aangeeft. Deze constructie geeft zowel de inlener als het uitzendbureau flexibiliteit, maar kan onzekerheid veroorzaken voor de uitzendkracht.

Wat gebeurt er bij ziekte van de uitzendkracht?

Tot voor kort betekende het uitzendbeding dat een uitzendkracht ook bij ziekte direct zijn of haar baan kon verliezen. Zodra de uitzendkracht zich ziek meldde, werd de uitzendovereenkomst automatisch beëindigd. Dit leverde veel onzekerheid op, aangezien er geen recht was op doorbetaling van loon tijdens ziekte.

Vanaf 1 juli 2023 is dit echter veranderd. De nieuwe cao voor uitzendkrachten bevat een belangrijke wijziging: het einde van de uitzendovereenkomst bij ziekte is niet langer automatisch. Dit betekent dat een uitzendkracht niet direct ontslagen kan worden vanwege ziekte. Hierdoor worden de rechten van uitzendkrachten meer gelijkgetrokken met die van vaste werknemers.

Wat zegt de wet over het uitzendbeding en ziekte?

De wet biedt uitzendkrachten bescherming door middel van het opzegverbod bij ziekte. Dit opzegverbod houdt in dat een werknemer niet ontslagen mag worden tijdens ziekte. Voorheen werd dit verbod echter omzeild door het uitzendbeding, dat de uitzendovereenkomst direct liet eindigen zodra de uitzendkracht ziek werd.

Wat heeft de Hoge Raad geoordeeld over het uitzendbeding bij ziekte?

De Hoge Raad heeft uitgesproken dat het uitzendbeding op zichzelf niet in strijd is met het wettelijke opzegverbod tijdens ziekte. Wel is het belangrijk dat de overeenkomst niet automatisch mag eindigen zodra een uitzendkracht zich ziek meldt. De wet schrijft namelijk voor dat de beëindiging van de uitzendovereenkomst alleen kan plaatsvinden als de inlener daar expliciet om vraagt—niet zomaar bij een ziekmelding.

Met andere woorden: het automatische einde van het dienstverband bij ziekte, puur op basis van het uitzendbeding, mag niet meer. Alleen als de opdrachtgever (de inlener) officieel verzoekt om de terbeschikkingstelling te beëindigen, mag de uitzendovereenkomst worden stopgezet, zelfs tijdens ziekte.

Dit brengt meer zekerheid voor uitzendkrachten en zorgt ervoor dat cao-afspraken die anders bepalen, nietig zijn voor zover ze hiermee in strijd zijn. Dankzij recente wijzigingen in de cao is dit nu niet meer toegestaan.

Hoe kijkt de rechter naar het uitzendbeding bij ziekte?

De zaak die hierover speelde, kwam uiteindelijk bij het Gerechtshof in Den Haag terecht. Zij moesten beoordelen of het uitzendbeding—waarbij het contract bij ziekte automatisch eindigt—wel mocht bestaan naast het wettelijke opzegverbod bij ziekte. Het Hof was hierin heel duidelijk: het automatisch beëindigen van de uitzendovereenkomst vanwege ziekte is in strijd met het opzegverbod. Volgens het Hof mag een uitzendkracht die ziek wordt, dus niet zomaar zijn of haar baan verliezen door het inroepen van het uitzendbeding.

Deze uitspraak heeft er onder andere voor gezorgd dat de huidige cao en wetgeving zijn aangepast, zodat uitzendkrachten tijdens ziekte beter worden beschermd en dezelfde rechten hebben als andere werknemers.

Belangrijke punten:

• De uitzendovereenkomst eindigt niet langer automatisch bij ziekte.
• De inlener kan de terbeschikkingstelling van de uitzendkracht nog steeds beëindigen, maar dit moet expliciet worden aangevraagd.
• Het uitzendbureau is verantwoordelijk voor de loondoorbetaling tijdens de ziekteperiode van de uitzendkracht, afhankelijk van de afspraken tussen de inlener en het uitzendbureau.

Wat betekent de uitspraak van de Hoge Raad voor het beëindigen bij ziekte?

De recente uitspraak van de Hoge Raad brengt nog meer duidelijkheid voor uitzendkrachten en hun werkgevers. De kern is eenvoudig: een uitzendbureau mag een uitzendovereenkomst niet automatisch beëindigen zodra een uitzendkracht zich ziek meldt. Volgens de Hoge Raad kan alleen de inlener—dus het bedrijf waar je daadwerkelijk werkt—verzoeken om het beëindigen van de terbeschikkingstelling. Pas als zo’n expliciet verzoek komt, kan de uitzendovereenkomst eindigen, óók in het geval van ziekte.

Dit betekent dat het enkel ziekmelden niet langer voldoende is om automatisch de uitzendovereenkomst stop te zetten. Regels in cao’s die het tegenovergestelde beweerden, zijn in strijd met de wet en gelden dus niet meer. Samengevat: het uitzendbeding blijft bestaan, maar biedt niet langer een automatische ontsnappingsroute bij ziekte. De bescherming voor zieke uitzendkrachten is hiermee versterkt.

Juridische discussie: Het uitzendbeding versus het opzegverbod bij ziekte

Er is de afgelopen tijd veel te doen geweest over het uitzendbeding in combinatie met het wettelijke opzegverbod tijdens ziekte. De kern van de discussie: mag een uitzendovereenkomst automatisch eindigen zodra een uitzendkracht zich ziek meldt, of is dat in strijd met de wet?

In verschillende rechtszaken hebben rechters zich over deze vraag gebogen. Het gerechtshof in Den Haag oordeelde dat het automatische einde van de uitzendovereenkomst bij ziekte wringt met het opzegverbod. Volgens het hof mag ziekte geen reden zijn om direct het dienstverband te beëindigen. Dit zou immers het wettelijke recht op loondoorbetaling tijdens ziekte ondermijnen.

De hoogste rechter, de Hoge Raad, nuanceerde deze uitspraak echter. Het uitzendbeding zelf is niet in strijd met het opzegverbod. Wat wél niet mag: het automatisch beëindigen van de uitzendovereenkomst louter omdat een uitzendkracht zich ziek meldt, als de inlener (opdrachtgever) daar niet expliciet om vraagt. Volgens de wet komt het initiatief om de overeenkomst te beëindigen bij de inlener te liggen, niet automatisch bij ziekte van de werknemer.

Kortom: een contractsbepaling die ervan uitgaat dat de uitzendovereenkomst per direct stopt bij ziekte, zonder dat er een verzoek van de inlener ligt, is ongeldig. Het uitzendbeding blijft bestaan, maar kan alleen worden toegepast als de inlener daadwerkelijk het beëindigen van de plaatsing verlangt.

Wat betekent de recente uitspraak van de Hoge Raad voor het uitzendbeding?

Om te begrijpen hoe de cao voor uitzendkrachten en een uitspraak van de Hoge Raad elkaar raken, is het goed om te kijken naar waar ze elkaar raken: de bescherming van zieke uitzendkrachten. Kort geleden behandelde de Hoge Raad een zaak waarin het uitzendbeding centraal stond. Hierbij werd onderzocht of een uitzendkracht direct zijn baan mag verliezen bij ziekte, zoals in sommige cao’s en contracten mogelijk leek.

De kern van het conflict
De zaak draaide om het volgende: mag een uitzendovereenkomst automatisch eindigen zodra een uitzendkracht zich ziek meldt, omdat dit volgens het uitzendbeding zou kunnen? Volgens eerdere rechtspraak en sommige cao-bepalingen was dit toegestaan — maar dat botste met het wettelijke opzegverbod bij ziekte.

Wat zei de Hoge Raad?
De Hoge Raad heeft uitgesproken dat het uitzendbeding wel mag bestaan, maar dat een uitzendovereenkomst niet meer automatisch mag eindigen bij ziekte. De overeenkomst mag pas worden beëindigd als de inlener hier daadwerkelijk om vraagt. Simpel gezegd: een ziekmelding is niet genoeg, de inlener moet expliciet het einde van de terbeschikkingstelling willen, anders loopt het contract door.

Verband met de nieuwe cao
Deze uitspraak valt mooi samen met de nieuwste cao voor de uitzendbranche, die per 1 juli 2023 geldt. De cao is aangepast om tegemoet te komen aan deze uitspraak van de Hoge Raad. Nu mag een uitzendovereenkomst met uitzendbeding niet meer eindigen wegens ziekte van de uitzendkracht, tenzij de afgesproken einddatum is bereikt of de uitzendkracht zelf niet meer wil of kan werken (maar dan niet door ziekte).

Kortom: zowel de wet als de cao zijn nu duidelijk — bescherming tijdens ziekte is versterkt. Het automatisch einde van je uitzendcontract zodra je ziek bent, is verleden tijd. Je uitzendovereenkomst eindigt alleen nog bij het bereiken van de vooraf afgesproken einddatum of als je zelf het werk (anders dan door ziekte) niet langer kunt doen.

Wat gebeurt er als een cao-afspraak in strijd is met de wet?

Stel, een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) bevat een bepaling die eigenlijk niet mag volgens de Nederlandse wet. Wat gebeurt er dan? In zo’n geval geldt simpelweg: de wettelijke regels gaan altijd voor. Dat betekent dat het deel van de cao dat in strijd is met de wet, automatisch ongeldig is. Je hoeft je daar dus niet aan te houden, omdat de wet boven de cao staat.

Dit zorgt ervoor dat werknemers altijd worden beschermd door het Nederlandse arbeidsrecht, zelfs als er andere afspraken in de cao staan. Denk er dus aan: bij twijfel over een cao-afspraak, controleer altijd eerst wat de wet zegt.

Wanneer kan een uitzendovereenkomst eindigen?

Hoewel de nieuwe regels de positie van uitzendkrachten versterken, zijn er nog steeds situaties waarin een uitzendovereenkomst kan eindigen:

• Einddatum bereikt: De uitzendovereenkomst kan nog steeds eindigen als de afgesproken einddatum is bereikt.
• Niet langer beschikbaar voor werk: Als de uitzendkracht de bedongen arbeid niet langer kan of wil verrichten (behalve in geval van ziekte), kan de overeenkomst ook eindigen.

Het is belangrijk om te weten dat tijdens ziekte de uitzendovereenkomst niet automatisch kan eindigen, tenzij de inlener expliciet verzoekt om het beëindigen van de terbeschikkingstelling. Dit verzoek moet losstaan van de ziekte van de uitzendkracht.

Loondoorbetaling bij ziekte

Een uitzendkracht heeft, net als een vaste werknemer, recht op loondoorbetaling bij ziekte. Dit wordt geregeld via de cao voor uitzendkrachten en is afhankelijk van de fase waarin de uitzendkracht zich bevindt (fase A, B of C).

Belangrijk om te weten:

• In de eerste 52 weken van ziekte moet het uitzendbureau ten minste 90% van het laatstverdiende loon doorbetalen.
• Na 52 weken wordt dit verlaagd naar 80% van het loon.
• Het uitzendbureau draagt de verantwoordelijkheid voor deze betalingen, maar kan in sommige gevallen de kosten doorberekenen aan de inlener, afhankelijk van de afspraken in de uitzendovereenkomst.

Wat betekent dit voor u als inlener?

Wanneer een uitzendkracht ziek wordt, kan zijn of haar uitzendovereenkomst niet zomaar eindigen zonder uw expliciete verzoek aan het uitzendbureau. Het is belangrijk om te weten dat de kosten van loondoorbetaling bij ziekte—die het uitzendbureau aan de werknemer betaalt—mogelijk aan u kunnen worden doorberekend. Dit hangt af van de afspraken tussen u en het uitzendbureau.

Momenteel kunt u, zolang de voorwaarden niet zijn aangepast, loondoorbetalingskosten voorkomen door het uitzendbureau te verzoeken de terbeschikkingstelling te beëindigen. Let wel: dit is slechts een tijdelijke oplossing.

Nieuwe regels vanaf 1 juli 2023

Met de ingang van de nieuwe cao voor uitzendkrachten geldt vanaf 1 juli 2023 een belangrijke wijziging: het uitzendbeding kan niet langer worden gebruikt om de overeenkomst te beëindigen vanwege of tijdens ziekte (of arbeidsongeschiktheid) van de uitzendkracht. Alleen als de afgesproken einddatum is bereikt, of als de uitzendkracht het werk niet langer kan of wil verrichten (anders dan door ziekte), mag de overeenkomst eindigen. Het is expliciet vastgelegd dat tijdens ziekte of arbeidsongeschiktheid, zowel de terbeschikkingstelling als de uitzendovereenkomst doorlopen, zelfs als de inlener hierom vraagt.

Ook onder deze nieuwe cao blijft het afhankelijk van de gemaakte afspraken in hoeverre u als inlener de kosten van loondoorbetaling bij ziekte moet dragen. Bespreek daarom altijd goed met het uitzendbureau wat geldt in uw specifieke situatie.

Conclusie

De nieuwe regels rondom het uitzendbeding bij ziekte bieden meer zekerheid voor uitzendkrachten. Waar voorheen de uitzendovereenkomst direct kon eindigen bij ziekte, is dat nu niet meer het geval. Het uitzendbureau is verplicht om het loon door te betalen tijdens de ziekteperiode, waardoor uitzendkrachten meer bescherming genieten.

Ben je uitzendkracht en heb je vragen over je rechten bij ziekte? Of ben je inlener en wil je meer weten over jouw verplichtingen? Neem dan gerust contact op met Arslan Advocaten. Ons team van ervaren arbeidsrechtadvocaten staat klaar om je te helpen en te adviseren over alle juridische aspecten van uitzendwerk.