Blacklisting bij banken is een fenomeen dat het leven van betrokkenen ingrijpend kan ontwrichten. U probeert een bankrekening te openen, een hypotheek aan te vragen of een creditcard te regelen en overal krijgt u nul op het rekest. Zonder verdere uitleg wordt uw aanvraag afgewezen. Pas later komt u erachter dat u op een interne of externe waarschuwingslijst staat geregistreerd. In dit artikel leest u wat blacklisting bij banken precies inhoudt, hoe het ontstaat, welke gevolgen het heeft en wat u ertegen kunt doen.
Wat is blacklisting bij banken?
Blacklisting bij banken houdt in dat u bent geregistreerd in een waarschuwingssysteem dat door
financiële instellingen wordt gebruikt om risicos te beheersen. Deze registraties fungeren als een signaal dat u in het verleden betrokken bent geweest bij fraude, onregelmatigheden of andere incidenten die voor financiële instellingen relevant zijn. De term blacklisting wordt in het dagelijks taalgebruik veel gebruikt, hoewel financiële instellingen zelf spreken over registraties in verwijzingsregisters. De belangrijkste registers waarin registraties kunnen plaatsvinden zijn het Extern Verwijzingsregister, het Intern Verwijzingsregister en het Incidentenregister. Elk van deze registers heeft een eigen functie en eigen regels voor registratie en inzage.
Hoe ontstaat een blacklisting bij banken?
Er zijn verschillende manieren waarop u op een waarschuwingslijst bij banken terecht kunt komen. De meest voorkomende oorzaken zijn gerelateerd aan fraude, onregelmatigheden of het niet nakomen van financiële verplichtingen.
Registratie via een verzekeraar
Een veelvoorkomende route naar blacklisting bij banken loopt via de verzekeringsbranche. Als een verzekeraar u beschuldigt van verzekeringsfraude en uw polis wordt geroyeerd, kan de verzekeraar u registreren in het EVR. Dit register wordt niet alleen geraadpleegd door verzekeraars maar ook door banken. Een registratie die oorspronkelijk voortkwam uit een verzekeringsgeschil kan dus ook uw relatie met uw bank beinvloeden.
Registratie door de bank zelf
Banken kunnen ook zelf registraties doorvoeren. Dit kan gebeuren bij vermoedelijke betrokkenheid bij witwassen, als u uw bankrekening beschikbaar stelt voor frauduleuze transacties, bij identiteitsfraude of bij andere onregelmatigheden die de bank constateert. Banken zijn op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme verplicht om ongebruikelijke transacties te melden en kunnen bij ernstige signalen overgaan tot registratie.
Registratie wegens betalingsachterstanden
Ernstige betalingsachterstanden bij kredieten of hypotheken kunnen eveneens leiden tot een registratie bij het Bureau Krediet Registratie in Tiel. Hoewel dit strikt genomen geen blacklisting is,
heeft een BKR-registratie vergelijkbare gevolgen. Andere financiële instellingen zien de registratie en kunnen op basis daarvan besluiten om u geen financiële producten meer aan te bieden.
Gevolgen van blacklisting bij banken
De gevolgen van een registratie bij banken zijn verstrekkend en raken vrijwel alle aspecten van uw
financiële leven.
Geen nieuwe bankrekening
Zonder bankrekening kunt u in de huidige maatschappij nauwelijks functioneren. U kunt geen salaris ontvangen, geen huur betalen en geen online aankopen doen. Als banken u weigeren vanwege een registratie, komt u in een zeer lastige positie terecht. Hoewel banken op grond van Europese regelgeving verplicht zijn om een basisbetaalrekening aan te bieden, zijn er uitzonderingen op deze verplichting die de bank in bepaalde gevallen kan inroepen.
Geen hypotheek of lening
Een registratie maakt het vrijwel onmogelijk om een hypotheek of persoonlijke lening te verkrijgen. Banken beschouwen u als een verhoogd risico en zullen uw aanvraag in de meeste gevallen afwijzen. Dit kan enorme gevolgen hebben voor uw woonsituatie en uw vermogen om grote aankopen te financieren.
Problemen met bestaande rekeningen
Een registratie kan ook gevolgen hebben voor uw bestaande bankrelaties. De bank kan besluiten om uw rekening op te zeggen, uw kredietfaciliteit in te trekken of uw creditcard te blokkeren. In de praktijk gebeurt het regelmatig dat een bank na een registratie de relatie met de klant wil beëindigen.
Gevolgen voor uw onderneming
Als u ondernemer bent, kan blacklisting bij banken desastreuze gevolgen hebben voor uw bedrijf. Zonder zakelijke bankrekening kunt u geen betalingen ontvangen of verrichten. Het verkrijgen van bedrijfskredieten wordt onmogelijk en uw leveranciers en klanten kunnen het vertrouwen in uw onderneming verliezen.
Verschil tussen de verschillende registers
Om de gevolgen van blacklisting bij banken goed te begrijpen, is het nuttig om de verschillende registers van elkaar te onderscheiden. Het Intern Verwijzingsregister is alleen toegankelijk voor de financiële instelling die de registratie heeft doorgevoerd. Het Extern Verwijzingsregister wordt gedeeld met alle aangesloten financiële instellingen en heeft daardoor een veel bredere impact. Het Incidentenregister bevat informatie over incidenten die relevant zijn voor de veiligheid en integriteit van de financiële sector.
Daarnaast bestaat er het Bureau Krediet Registratie in Tiel, dat registraties bijhoudt van kredieten en betalingsachterstanden. Een BKR-registratie is strikt genomen geen blacklisting, maar de gevolgen zijn vergelijkbaar: andere financiële instellingen raadplegen het register en kunnen op
basis van negatieve registraties besluiten om uw aanvraag af te wijzen. Het is belangrijk om te weten in welk register u precies bent geregistreerd, omdat de regels voor inzage, bezwaar en verwijdering per register kunnen verschillen.
De duur van een registratie en mogelijkheden tot verkorting
Een registratie in het EVR kan maximaal acht jaar duren, maar dit is geen automatisme. De duur van de registratie moet proportioneel zijn in verhouding tot de ernst van de gedraging. In de rechtspraak zijn er meerdere voorbeelden van zaken waarin rechters de registratieduur hebben verkort, bijvoorbeeld van acht naar drie of vier jaar, omdat de oorspronkelijke duur als disproportioneel werd beoordeeld. Factoren die hierbij een rol spelen zijn de ernst van het incident, de mate van verwijtbaarheid, de gevolgen voor de betrokkene, het tijdsverloop en het gedrag van de betrokkene na het incident. Een advocaat kan beoordelen of er in uw situatie gronden zijn om verkorting van de registratieduur te verzoeken.
Uw rechten bij een registratie
Financiële instellingen mogen niet zomaar registraties doorvoeren. Er gelden strenge regels die uw rechten als betrokkene beschermen.
Recht op informatie
De financiële instelling is verplicht om u te informeren over een registratie. U moet weten dat u bent geregistreerd, in welk register de registratie is opgenomen, wat de reden is en hoe lang de registratie zal duren. In de praktijk wordt deze informatieplicht niet altijd goed nageleefd, wat een grond kan zijn om de registratie aan te vechten.
Recht op inzage
Op grond van de AVG heeft u recht op inzage in de gegevens die over u zijn geregistreerd. U kunt bij de financiële instelling een verzoek indienen om alle persoonsgegevens die in het kader van de registratie zijn verwerkt in te zien. De instelling moet binnen een maand reageren op uw verzoek.
Recht op rectificatie en verwijdering
Als de registratie onjuist of onrechtmatig is, heeft u recht op rectificatie of verwijdering van de gegevens. U kunt de financiële instelling verzoeken om de registratie te corrigeren of te verwijderen. Als de instelling dit weigert, kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens of een procedure starten bij de rechter.
Een registratie aanvechten Het aanvechten van een registratie bij banken vereist een doordachte aanpak. Er zijn verschillende wegen die u kunt bewandelen.
Bezwaar bij de financiële instelling
De eerste stap is om bezwaar te maken bij de instelling die de registratie heeft doorgevoerd. Leg uit waarom u van mening bent dat de registratie onterecht of disproportioneel is en onderbouw uw standpunt met bewijsstukken. De instelling is verplicht om uw bezwaar serieus te beoordelen.
Klacht bij het Kifid
Als uw bezwaar wordt afgewezen, kunt u een klacht indienen bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening. Het Kifid behandelt klachten over banken en verzekeraars en kan een bindend oordeel uitspreken. Bij registratiekwesties heeft het Kifid al meermaals geoordeeld dat registraties moesten worden verwijderd of verkort omdat deze disproportioneel waren.
Procedure bij de rechter
Als laatste mogelijkheid kunt u een procedure starten bij de rechtbank. De rechter toetst of de registratie voldoet aan de wettelijke eisen en of deze proportioneel is. In de rechtspraak zijn er talrijke voorbeelden van zaken waarin rechters hebben geoordeeld dat registraties moesten worden verwijderd. De rechter weegt daarbij alle omstandigheden van het geval, waaronder de ernst van de gedraging, de gevolgen voor de betrokkene en het tijdsverloop sinds het incident.
Proportionaliteitstoets bij registraties
Een belangrijk toetsingscriterium is de proportionaliteit van de registratie. De registratie moet in verhouding staan tot de ernst van de geconstateerde onregelmatigheid. Een registratie voor acht jaar vanwege een relatief klein incident kan als disproportioneel worden beschouwd. De rechter kijkt onder meer naar de aard en ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid, de gevolgen voor de betrokkene, het tijdsverloop en de vraag of de betrokkene sindsdien goed gedrag heeft vertoond.
Het recht op een basisbetaalrekening
Op grond van Europese regelgeving heeft iedere consument die rechtmatig in de Europese Unie verblijft recht op een basisbetaalrekening. Dit recht is in Nederland geimplementeerd in de Wet op het financieel toezicht. Een bank mag een basisbetaalrekening alleen weigeren in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld als het openen van de rekening in strijd zou zijn met de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Als u overal wordt geweigerd voor een reguliere bankrekening, kunt u een beroep doen op dit recht.
Gesubsidieerde rechtsbijstand
Het aanvechten van een registratie bij banken kan juridisch complex zijn. Als uw inkomen beperkt is, kunt u mogelijk een beroep doen op gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand. Met een toevoeging betaalt u slechts een eigen bijdrage en worden de overige advocaatkosten door de overheid gedragen. Zo kunt u ook met beperkte middelen opkomen tegen een onterechte registratie.
De emotionele impact van blacklisting
Naast de financiële en praktische gevolgen heeft blacklisting bij banken ook een aanzienlijke emotionele impact. Het gevoel dat u wordt gewantrouwd door financiële instellingen, de onzekerheid over uw financiële toekomst en de schaamte die ermee gepaard kan gaan, zijn factoren die zwaar kunnen wegen. Veel betrokkenen voelen zich machteloos tegenover grote financiële instellingen die beslissingen nemen die hun leven ingrijpend beinvloeden. Het is belangrijk om te weten dat u niet machteloos bent. De wet biedt u bescherming en er zijn effectieve juridische middelen om een onterechte registratie aan te vechten. Door tijdig juridische hulp in te schakelen kunt u niet alleen uw financiële positie herstellen, maar ook het gevoel van controle over uw eigen situatie terugkrijgen. Een goede advocaat neemt u de juridische lasten uit handen, zodat u zich kunt richten op het herstel van uw dagelijks leven.
Laat uw registratie beoordelen door een specialist
Blacklisting bij banken kan uw leven ontwrichten, maar u hoeft dit niet te accepteren. Een
gespecialiseerde advocaat kan beoordelen of de registratie terecht en proportioneel is en kan u bijstaan bij het aanvechten van een onrechtmatige registratie. Hoe eerder u actie onderneemt, hoe groter de kans dat de registratie wordt verwijderd of verkort. Staat u geregistreerd bij een bank of verzekeraar en ondervindt u hiervan de gevolgen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over uw mogelijkheden. Onze advocaten hebben ervaring met registratiekwesties en helpen u graag om uw financiële bewegingsvrijheid te herstellen.
Lees ook
Hulp nodig? Onze BKR-advocaat helpt u graag verder. Neem vrijblijvend contact op voor een gratis eerste advies.
