Letselschade in de openbare ruimte: wie is aansprakelijk?

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten.

Bij letselschade in de openbare ruimte hangt aansprakelijkheid af van de oorzaak van het ongeval en de verantwoordelijke partij. Een gebrekkige stoep of vloer vraagt een andere beoordeling dan tijdelijk gemorste vloeistof. Bewijs van het gevaar, het ongevalsverloop en uw letsel is nodig. Een val op zichzelf bewijst geen aansprakelijkheid.

Wat is letselschade in de openbare ruimte?

Letselschade is de schade die voortvloeit uit lichamelijk of psychisch letsel. Bij een ongeval op straat of in een publiek toegankelijke ruimte kan het gaan om medische kosten, inkomensverlies, hulp in het huishouden en immateriële schade. Eerst moet worden vastgesteld wie juridisch verantwoordelijk is voor het gevaar dat uw ongeval veroorzaakte.

Een trottoir, winkelvloer en parkeergarage zijn verschillende situaties. De juridische grondslag wordt gekozen op basis van de feitelijke oorzaak en de rol van de betrokken partijen. De gemeente, bezitter, bedrijfsmatige gebruiker of winkelier is niet uitsluitend vanwege die hoedanigheid automatisch aansprakelijk.

Wanneer speelt aansprakelijkheid voor een gebrekkige opstal?

Bij een gevaar dat voortkomt uit de toestand van een gebouw, vloer of weg kan artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek relevant zijn. De opstal moet niet voldoen aan de eisen die daaraan in de omstandigheden mogen worden gesteld, daardoor gevaar opleveren en juist dat gevaar moet zich hebben verwezenlijkt.

Dit is geen algemene garantie dat iedere oneffenheid aansprakelijkheid oplevert. Onder meer het te verwachten gebruik, de kans op een ongeval en de mogelijke veiligheidsmaatregelen kunnen relevant zijn. Een beroep op zorgvuldig onderhoud sluit aansprakelijkheid evenmin automatisch uit. Ook de wettelijke uitzonderingen en de juiste aansprakelijke partij moeten worden onderzocht.

De Hoge Raad, 7 oktober 2016, ECLI:NL:HR:2016:2283, onderscheidt gebreken van de weg van gevaar door een los voorwerp dat niet tot de weg behoort. Ook bij zo’n voorwerp kan onzorgvuldig handelen relevant zijn. Dit oudere arrest ondersteunt de algemene uitleg; het is geen nieuwe uitspraak uit de verslagweek.

Bij een openbare weg moet worden vastgesteld wie als wegbeheerder verantwoordelijk is. Dat is niet altijd de gemeente. Bij een bedrijfsmatig gebruikte opstal kan eveneens nader onderzoek nodig zijn naar de partij die volgens de wettelijke regeling moet worden aangesproken.

Wat geldt bij uitglijden over gemorste vloeistof in een winkel?

Bij gemorste vloeistof of achtergelaten producten moet worden onderzocht waardoor het gevaar is ontstaan en hoe daarop had moeten worden gereageerd. Vaak staat dan de zorgvuldigheid van de winkelier centraal, op grond van artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek. Een structureel onveilige vloer kan daarnaast een andere beoordeling vragen.

Van belang kunnen zijn hoe lang het gevaar bestond, welke controles plaatsvonden, of medewerkers van het gevaar wisten en of opruimen of waarschuwen redelijkerwijs mogelijk was. Dat een winkelier niets van de vloeistof wist, beantwoordt niet zonder meer de vraag of voldoende controle plaatsvond. Omgekeerd maakt een val de winkelier niet automatisch aansprakelijk.

Kan eigen schuld de schadevergoeding verminderen?

Wanneer aan u toe te rekenen omstandigheden mede aan de schade hebben bijgedragen, kan de schadevergoeding worden verminderd. Artikel 6:101 van het Burgerlijk Wetboek vraagt eerst een vergelijking van de causale bijdragen. Vervolgens kan de billijkheid een andere verdeling rechtvaardigen. Een verwijt dat u beter had moeten opletten is nog geen volledige onderbouwing.

Eigen schuld is niet hetzelfde als proportionele aansprakelijkheid. De eerste vraag gaat hier over omstandigheden aan de kant van het slachtoffer die mede aan de schade hebben bijgedragen. Onzekerheid over de oorzaak van de schade vraagt een andere beoordeling. De partij die vermindering wegens eigen schuld verlangt, moet daarvoor concrete feiten aanvoeren en deze bij betwisting waar nodig bewijzen.

Een toepassing van de bewijsregel staat in Rechtbank Limburg 9 september 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:9601, overweging 4.4. Die zaak ging over een rolstoel en niet over een openbare weg. Zij laat zien waarom een beroep op eigen schuld concreet moet worden onderbouwd.

De rol van het slachtoffer moet worden beoordeeld in de concrete situatie. Het gebruik van een telefoon, bekendheid met de omgeving of een bepaalde manier van bewegen leidt niet automatisch tot een vast eigen-schuldpercentage. Ook de ernst van het gevaar en de maatregelen aan de andere kant kunnen relevant zijn.

Welke schade moet u onderbouwen?

Na aansprakelijkheid moet nog worden onderzocht welke schade door het ongeval is veroorzaakt en wat daarvan de omvang is. Bewaar daarom medische informatie en financiële stukken. Een erkenning van aansprakelijkheid betekent niet dat iedere later opgevoerde kostenpost zonder onderzoek wordt vergoed. Beschrijf per schadepost het verband met het ongeval.

Denk aan redelijke zorg- en reiskosten, verlies van inkomen, noodzakelijke hulp en immateriële schade voor zover aan de wettelijke voorwaarden is voldaan. Vergelijk de feitelijke situatie met de situatie zonder ongeval. Houd wijzigingen in gezondheid, werk en hulpbehoefte bij zonder zelf medische conclusies te trekken.

Wat moet u direct na het ongeval doen?

Zorg eerst voor passende medische hulp en leg daarna de situatie zo snel mogelijk vast. Gevaren kunnen worden opgeruimd en beelden kunnen worden gewist. Vraag daarom tijdig om het veiligstellen van bewijs. Een melding aan een winkel of gemeente is nuttig, maar vervangt niet vanzelf een aansprakelijkstelling of het bewaken van verjaring.

1. Maak overzichtsfoto’s en detailfoto’s van het gevaar en de omgeving.
2. Noteer datum, tijd, weersomstandigheden en namen van getuigen.
3. Meld het ongeval en vraag een kopie of bevestiging van de melding.
4. Vraag om bewaring van relevante camerabeelden, zonder erop te rekenen dat die onbeperkt beschikbaar blijven.
5. Bewaar medische correspondentie, bonnetjes en gegevens over gemist werk.
6. Laat de grondslag, juiste wederpartij en toepasselijke termijnen beoordelen.

Worden de kosten van een letselschadeadvocaat vergoed?

Redelijke buitengerechtelijke kosten kunnen voor vergoeding in aanmerking komen op grond van artikel 6:96 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. De noodzaak en omvang moeten redelijk zijn. Een geschil over aansprakelijkheid, eigen schuld of kosten kan gevolgen hebben voor wat wordt vergoed. Voor een procedure kunnen andere kostenregels gelden.

Vraag vooraf om duidelijke afspraken over mogelijke eigen kosten en financiering. Het is niet juist om iedere letselschadezaak of iedere procedure zonder voorbehoud kosteloos te noemen. Afhankelijk van uw situatie kan ook gesubsidieerde rechtsbijstand worden onderzocht.

Welke misverstanden komen vaak voor?

De locatie van een ongeval bepaalt niet alleen wie aansprakelijk is. Ook zorgvuldig onderhoud, een eigen-schuldverweer of een melding bij de gemeente geeft op zichzelf geen volledige uitkomst. De beoordeling vraagt samenhang tussen feiten, juridische grondslag en bewijs. Voorkom daarom dat u een regeling accepteert voordat de gevolgen duidelijk zijn.

• Aannemen dat iedere val op straat voor rekening van de gemeente komt.
• Alle winkelongevallen automatisch onder artikel 6:174 BW brengen.
• Eigen schuld gelijkstellen aan proportionele aansprakelijkheid.
• Denken dat een aansprakelijkheidserkenning alle schadeposten vastlegt.
• Een afspraak over finale kwijting tekenen zonder toekomstschade te beoordelen.

Welke vragen spelen vaak na een valongeval?

De uitkomst van een valongeval hangt af van de concrete toedracht en het beschikbare bewijs. De onderstaande antwoorden helpen om uw dossier te ordenen. Zij betekenen niet dat ieder ongeval tot vergoeding leidt. Laat vooral de oorzaak, de verantwoordelijke partij en een eventuele lopende termijn beoordelen voordat u afspraken maakt.

Is de gemeente altijd aansprakelijk voor een losse tegel?

Nee. Onderzocht moet worden of de openbare weg in de concrete omstandigheden gebrekkig was en of het gevaar daarvan uw schade heeft veroorzaakt. Ook moet vaststaan welk overheidslichaam verantwoordelijk is. Niet iedere oneffenheid is juridisch een gebrek. Foto’s van de tegel én de omgeving zijn daarom van belang.

Helpt een foto die pas later is gemaakt?

Een latere foto kan nuttig zijn, maar bewijst niet vanzelf hoe de situatie op het ongevalsmoment was. Noteer wanneer de foto is gemaakt en of er intussen iets is veranderd. Combineer de foto met getuigenverklaringen, een eerdere melding en andere gegevens. Bewaar het originele bestand met de beschikbare metadata.

Kan ik schade claimen als ik zelf ook niet goed oplette?

Dat kan mogelijk nog steeds. Eigen schuld is geen automatische uitsluiting van aansprakelijkheid. De causale bijdragen moeten worden vergeleken en de billijkheid kan tot een andere verdeling leiden. Wel moet eerst worden vastgesteld dat een andere partij aansprakelijk is. Een vast percentage kan niet uit alleen de woorden “niet opgelet” worden afgeleid.

Is een aansprakelijkheidserkenning genoeg om alle kosten vergoed te krijgen?

Nee. Ook na erkenning kunnen het verband met het ongeval, de hoogte van een schadepost en de redelijkheid van kosten ter discussie staan. Onderbouw daarom iedere post afzonderlijk. Voor immateriële schade gelden eigen voorwaarden. Lees de toelichting op smartengeld en schadebedragen zonder voorbeeldbedragen als toezegging te behandelen.

Wanneer is hulp van een advocaat verstandig?

Bij ernstig letsel, onduidelijkheid over de verantwoordelijke partij, discussie over de toedracht of een voorstel voor finale kwijting is tijdige beoordeling verstandig. Wacht niet tot bewijs verdwenen is. In onze uitleg over wanneer u een letselschadeadvocaat inschakelt leest u welke vragen daarbij spelen. Bespreek vooraf ook de kostenafspraken.

Arslan Advocaten in Rotterdam kan uw ongeval en bewijspositie beoordelen. Lees over onze bijstand bij letselschade of laat uw ongeval beoordelen. Deze informatie is algemeen; een beoordeling van uw dossier is nodig voor advies over uw aanspraken.

Lees ook: Enkelbreuk na een ongeval · Uitgegleden in een supermarkt · Deelgeschil bij letselschade.

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Letselschade
• Meer informatie over Bestuursrecht