U heeft jarenlang premie betaald, er is schade, en dan komt de brief: uw claim wordt afgewezen omdat u bij het afsluiten iets niet zou hebben gemeld. Die afwijzing is lang niet altijd terecht, en zelfs als er inderdaad iets is verzwegen, betekent dat meestal niet dat u helemaal niets krijgt. Hieronder leest u waaraan de verzekeraar moet voldoen, welke verweren werken en welke termijn u in de gaten moet houden.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
Wat verzwijging juridisch is
Verzwijging is het niet of onjuist verstrekken van informatie vóór het sluiten van de verzekering, terwijl die informatie van belang was voor de risicobeoordeling. De grondslag staat in artikel 7:928 BW, de gevolgen in de artikelen 7:929 en 7:930 BW.
Belangrijk om vooraf uit elkaar te houden: verzwijging speelt bij het aangaan van de verzekering. Misleiding bij het indienen van een claim is iets anders — dat valt onder artikel 7:941 lid 5 BW en wordt doorgaans als fraude behandeld, met zwaardere gevolgen zoals registratie in het Extern Verwijzingsregister. Een afwijzingsbrief die beide door elkaar haalt, verdient een kritische blik.
Vier horden die de verzekeraar moet nemen
Een geslaagd beroep op verzwijging is geen vanzelfsprekendheid. De verzekeraar moet alle vier deze punten rondkrijgen.
- Er is niet of onjuist meegedeeld. En als de verzekering op een vragenlijst is gesloten: de verzekeraar kan zich er niet op beroepen dat u feiten waarnaar niet was gevraagd niet heeft gemeld, dat u een vraag niet heeft beantwoord, of dat u een in algemene termen vervatte vraag onvolledig heeft beantwoord — tenzij u hem opzettelijk wilde misleiden (art. 7:928 lid 6 BW).
- Het feit was relevant. Feiten die niet tot een voor u ongunstiger beslissing zouden hebben geleid, vallen buiten de mededelingsplicht (art. 7:928 lid 4 BW).
- Hij kende het feit niet en hoefde het niet te kennen. Kon hij het uit zijn eigen dossier of uit de Stichting CIS halen, dan kan hij zich er niet op beroepen — tenzij u op een gerichte vraag onjuist heeft geantwoord (art. 7:928 lid 4 BW).
- Hij heeft u binnen twee maanden na ontdekking gewezen op de niet-nakoming, met vermelding van de mogelijke gevolgen (art. 7:929 lid 1 BW). Deed hij dat niet, dan kan hij de gevolgen niet meer inroepen. Punt.
Wat u krijgt als er wél iets is verzwegen
Ook dan is “niets” de uitzondering, niet de regel. Artikel 7:930 BW schrijft een getrapte uitkomst voor.
| Wat de verzekeraar met de juiste informatie zou hebben gedaan | Gevolg |
|---|---|
| Het feit is niet van belang voor dit schadegeval (lid 2) | Volledige uitkering |
| Hogere premie of lagere verzekerde som (lid 3) | Evenredige vermindering |
| Andere voorwaarden (lid 3) | Uitkering alsof die voorwaarden golden |
| Helemaal niet verzekerd (lid 4) | Geen uitkering; bij goede trouw ook geen premie verschuldigd |
| Opzet tot misleiding (lid 5) | Geen uitkering |
De verzekeraar draagt de bewijslast dat hij anders zou hebben gehandeld, en moet dat onderbouwen met zijn destijds geldende acceptatiebeleid. Een enkele stelling achteraf is onvoldoende. Vraag daar dus expliciet naar.
Situaties die we het vaakst zien
Medische gegevens niet gemeld
Speelt vooral bij levens- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Twee tegenwerpingen zijn hier sterk: een aandoening die op het moment van aanvragen nog niet was gediagnosticeerd, kende u niet en kon u dus niet melden; en een aandoening die niets te maken heeft met de schade die zich nu voordoet, is voor dít schadegeval niet van belang (art. 7:930 lid 2 BW). Let er daarnaast op dat in de gevallen van de Wet op de medische keuringen bepaalde vragen helemaal niet gesteld mochten worden.
Strafrechtelijk verleden verzwegen
Hier gaat het vaakst mis bij de verzekeraar. De mededelingsplicht ziet alleen op feiten uit de acht jaren vóór het sluiten van de verzekering, en alleen als daar uitdrukkelijk naar is gevraagd in niet voor misverstand vatbare termen (art. 7:928 lid 5 BW). Een oud feit of een vaag geformuleerde vraag levert geen verzwijging op.
Schadeverleden niet opgegeven
Verzekeraars raadplegen de databank van de Stichting CIS en zien eerdere claims vaak zelf. Juist daarom speelt hier artikel 7:928 lid 4 BW: wat de verzekeraar behoorde te kennen, valt buiten uw plicht. Heeft u echter op een gerichte vraag naar uw schadeverleden onjuist geantwoord, dan helpt dat argument u niet.
Uw verweer, in de volgorde die het beste werkt
- De termijn. Wanneer ontdekte de verzekeraar het? Vraag dat schriftelijk en laat het onderbouwen. Is er meer dan twee maanden verstreken vóór zijn brief, dan is het beroep vervallen (art. 7:929 lid 1 BW).
- De vraag. Vraag om de vragenlijst zoals die u destijds is voorgelegd. Was er wel naar gevraagd? Was de vraag specifiek genoeg? Algemene vragen en niet-gestelde vragen vallen onder de bescherming van artikel 7:928 lid 6 BW.
- De wetenschap. Kende u het feit? Een niet-gestelde diagnose, een boete die u nooit heeft ontvangen, een schade op naam van een ander — dat kunt u niet verzwijgen.
- De relevantie. Laat de verzekeraar zijn acceptatiebeleid tonen. Zou hij écht niet hebben verzekerd, of alleen tegen een iets hogere premie? In dat laatste geval is er hooguit een evenredige vermindering.
- De proportionaliteit. Zonder opzet tot misleiding is volledige weigering alleen mogelijk in het geval van artikel 7:930 lid 4 BW. Elke andere uitkomst is een gedeeltelijke uitkering.
- Geen omweg. De verzekeraar kan zich niet alsnog op dwaling beroepen om deze regeling te ontlopen (art. 7:931 BW).
Als de afwijzing op een onderzoeksrapport berust
Baseert de verzekeraar zich op een rapport van een expert of een onderzoeksbureau, dan kunt u een contra-expertise laten uitvoeren. De redelijke kosten die worden gemaakt om de schade vast te stellen, komen op grond van artikel 7:959 lid 1 BW ten laste van de verzekeraar — ook als daardoor de verzekerde som wordt overschreden, en ongeacht de uitkomst. Vraag daarnaast om inzage in het rapport zelf; zonder de onderbouwing kunt u de conclusie niet weerleggen.
De rol van uw tussenpersoon
Vulde een adviseur het formulier in, dan blijft u in beginsel verantwoordelijk tegenover de verzekeraar: de adviseur trad op als uw hulppersoon. Twee uitzonderingen zijn de moeite waard om te onderzoeken. Trad hij op als gevolmachtigd agent van de verzekeraar, dan wordt zijn kennis aan de verzekeraar toegerekend (art. 7:928 lid 4 BW). En schoot hij tekort in zijn zorgplicht — bijvoorbeeld door uw antwoord onjuist te noteren of u niet op het belang van een vraag te wijzen — dan kan hij zelf aansprakelijk zijn voor de schade die u daardoor lijdt.
Waar u terechtkunt
- Schriftelijk bezwaar bij de verzekeraar, met de zes punten hierboven. Vraag om de vragenlijst, het acceptatiebeleid en de datum van ontdekking.
- Kifid. Voor consumenten is behandeling door de Geschillencommissie kosteloos. Dien in binnen drie maanden na het definitieve standpunt, of binnen een jaar na uw eerste klacht bij de verzekeraar; de voor u gunstigste termijn geldt. Reageert de verzekeraar niet binnen acht weken, dan kan Kifid alvast starten. U kiest zelf of u een bindend of niet-bindend advies wilt — kiest u bindend, dan staat na de uitspraak alleen nog beroep bij de Commissie van Beroep open en kan de rechter het advies slechts marginaal toetsen (art. 7:904 BW). Bij een zorgverzekering is de SKGZ bevoegd en niet Kifid.
- De rechter. Vooral zinvol als er bewijs moet worden geleverd, getuigen moeten worden gehoord of een deskundige moet worden benoemd.
Let intussen op de verjaring van uw eigen vordering: drie jaar vanaf de dag na bekendheid met de opeisbaarheid, te stuiten met een schriftelijke aanspraak op uitkering (art. 7:942 BW). Zie verjaring van een verzekeringsclaim.
Wat moest u vóór het sluiten vertellen?
De mededelingsplicht gaat over relevante feiten die u kende of behoorde te kennen en waarvan u wist of behoorde te begrijpen dat zij voor de acceptatie van belang waren. Een vragenlijst is daarbij belangrijk: de formulering, reikwijdte en eventuele toelichting bepalen mede wat van u werd gevraagd.
Bekijk het originele aanvraagformulier, de ingevulde antwoorden en eventuele gesprekken met de adviseur. Een vraag naar eerdere afwijzingen is iets anders dan een vraag naar iedere schadeclaim. Ook de gevraagde periode telt mee. Laat de verzekeraar niet alleen een huidige standaardvragenlijst overleggen als bij uw aanvraag een andere versie gold.
Gerelateerde onderwerpen
Veelgestelde vragen
Mag de verzekeraar mijn hele claim afwijzen wegens verzwijging?
Alleen als u handelde met opzet tot misleiding, of als hij bij kennis van de juiste gegevens helemaal geen verzekering zou hebben gesloten (art. 7:930 leden 4 en 5 BW). In alle andere gevallen is de uitkomst een volledige of een evenredig verminderde uitkering.
Vervalt het recht van de verzekeraar na vijf jaar?
Nee. Het Nederlandse verzekeringsrecht kent geen algemene vijfjaarsregel voor opzegging wegens verzwijging. Wat wel geldt: de verzekeraar moet u binnen twee maanden na ontdekking op de niet-nakoming wijzen (art. 7:929 lid 1 BW), en opzeggen kan alleen binnen dezelfde twee maanden en alleen in de gevallen van artikel 7:929 lid 2 BW.
Ik heb iets niet gemeld waar niet naar gevraagd was. Is dat verzwijging?
Bij een verzekering die is gesloten op basis van een vragenlijst kan de verzekeraar zich daar in beginsel niet op beroepen (art. 7:928 lid 6 BW). Dat is anders als u met opzet tot misleiding handelde.
Wie moet bewijzen dat het feit relevant was?
De verzekeraar. Hij moet aannemelijk maken dat hij bij kennis van de ware stand van zaken niet, of onder andere voorwaarden, zou hebben verzekerd — onderbouwd met het acceptatiebeleid zoals dat destijds gold.
Wat kost het aanvechten van de afwijzing?
Bezwaar bij de verzekeraar kost niets, en een Kifid-procedure is voor consumenten kosteloos. Schakelt u een advocaat in, dan komt u mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand; u betaalt dan een eigen bijdrage die afhangt van uw inkomen en vermogen. De actuele bedragen staan op rechtsbijstand.nl. Zie ook de kosten van een advocaat bij een verzekeringsgeschil.
Lees ook
- Mededelingsplicht bij verzekering
- De opzetclausule uitgelegd
- Bezwaar tegen verzekeraar
- De verzekeraar beschuldigt u van fraude
Hulp nodig?
Laat uw afwijzing beoordelen voordat u zich erbij neerlegt. Onze verzekeringsrechtadvocaten toetsen de termijn, de vraagstelling en de onderbouwing van het acceptatiebeleid. Neem contact op voor een beoordeling van uw dossier.
