Een negatieve BKR-codering merkt u meestal pas als het ergens om draait: een lening wordt afgewezen, de hypotheek stokt, of een aanbieder wil geen abonnement met u afsluiten. Op deze pagina leest u wat zo’n codering in de praktijk betekent, wie hem mag inzien, wanneer hij onterecht of onevenredig is, en welke route u dan volgt.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Onur Arslan heeft jarenlange ervaring met privaatrechtelijke geschillen, waaronder verzekeringsrechtelijke en BKR-gerelateerde geschillen. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
Kort antwoord
Een negatieve codering is geen wettelijk verbod op krediet: de gegevens uit het CKI zijn volgens het reglement uitdrukkelijk één van de hulpmiddelen bij de beoordeling. Wat een aanbieder ermee doet, bepaalt hij zelf. Een codering kan worden gecorrigeerd als hij feitelijk onjuist is, én verwijderd als hij weliswaar juist is maar u onevenredig hard treft. Dat laatste recht staat vast sinds de Hoge Raad op 3 december 2021 oordeelde dat een BKR-registratie wordt getoetst aan artikel 6 lid 1 sub f AVG.
Welke negatieve coderingen bestaan er?
Het gaat om twee dingen naast elkaar: een achterstandsmelding (de A) en de bijzonderheidscodes 1 tot en met 5. De codes 1 tot en met 4 zeggen wat er ná een achterstand is gebeurd; code 5 staat daar los van en hoort juist bij een preventieve betaalregeling voor een hypothecair krediet, waarbij nog geen achterstand hoeft te zijn ontstaan. Daarnaast bestaat de herstelmelding (H). Hieronder staan ze kort; de volledige uitleg met meldtermijnen, combinaties als A2 en A3 en de kredietsoorten staat in BKR-coderingen uitgelegd: A, A1 tot en met A5 en H.
| Code | Wat er is gebeurd |
|---|---|
| A | Achterstandsmelding: een of meer termijnbedragen zijn niet op tijd voldaan |
| 1 | Er is een aflossingsregeling getroffen, nadat zich een achterstand had voorgedaan |
| 2 | De kredietgever heeft betaling van het restant of van de gehele vordering geëist |
| 3 | Er is een bedrag van € 250 of meer afgeboekt |
| 4 | De consument blijkt of bleek onbereikbaar |
| 5 | Er is een schriftelijke preventieve betaalregeling voor een hypothecair krediet van ten minste vier maanden |
| H | Herstelmelding: de achterstand is ingelopen terwijl de overeenkomst doorloopt |
Twee misverstanden zijn hardnekkig. Code 2 betekent niet dat het krediet is beëindigd: opeisen is iets anders dan beëindigen, en het einde van de overeenkomst blijkt pas uit een gemelde werkelijke einddatum. En code 3 betekent niet dat u niets meer hoeft te betalen: afboeken is een administratieve handeling. Alleen bij finale kwijting wordt tegelijk met code 3 de beëindiging met werkelijke einddatum gemeld; ontbreekt die einddatum, dan blijft de vordering bestaan en kan hij worden geïnd of zijn overgedragen.
Een herstelmelding wist de eerdere codering niet uit. Zij zet wél de klok opnieuw: bij een lopende overeenkomst gaan de vijf jaar lopen vanaf de registratiedatum van de herstelmelding, en is daarna niets nieuws gemeld, dan wordt de hele overeenkomst uit het systeem verwijderd. Zie herstelcodering BKR: wanneer en hoe.
Wat een negatieve codering in de praktijk betekent
De gevolgen verschillen sterk per situatie. Wat telt is niet alleen wélke code er staat, maar ook hoe oud hij is, of er een herstelmelding bij hoort en wat uw huidige financiële positie is.
Leningen, creditcards en autofinanciering
Een aanbieder van krediet moet deelnemen aan een stelsel van kredietregistratie en moet dat stelsel raadplegen voordat hij een krediet van meer dan € 250 verstrekt. Hij moet vervolgens beoordelen of de kredietverlening verantwoord is, met het oog op overkreditering. Het reglement zegt er uitdrukkelijk bij dat de CKI-gegevens daarbij een hulpmiddel zijn en dat de aanbieder rekening moet houden met uw volledige financiële positie. In de praktijk leidt een actuele achterstand vaak tot een afwijzing, terwijl een oude, herstelde melding dat lang niet altijd doet. Een vaste uitkomst is er niet: het acceptatiebeleid verschilt per aanbieder.
Hypotheek
Bij een hypotheekaanvraag wegen coderingen doorgaans zwaarder, omdat het om grote bedragen en lange looptijden gaat. Toch is ook hier geen sprake van een wettelijk verbod. Het verschil tussen een afgeronde, herstelde registratie en een lopende achterstand zonder herstelmelding is vaak doorslaggevend. Wat er wel en niet mogelijk is, staat in hypotheek met BKR-registratie.
Abonnementen, lease en huur
Hier leeft een misverstand. Niet iedereen kan zomaar in uw registratie kijken: alleen de bij Stichting BKR aangesloten zakelijke klanten mogen het CKI raadplegen, en alleen als zij overwegen een overeenkomst met u aan te gaan of hun portefeuille beheren. Telecomaanbieders en leasemaatschappijen zijn vaak wél aangesloten – een telefoon op afbetaling en een operational autolease worden ook zelf geregistreerd. Verhuurders zijn dat doorgaans niet; zij vragen soms wel of u zélf een overzicht van uw registratie wilt overleggen. Dat is iets anders dan raadplegen, en u beslist zelf of u daaraan meewerkt.
Meerdere coderingen tegelijk
Staan er meerdere meldingen, bij één of bij verschillende kredieten, dan telt het totaalbeeld zwaarder dan één losse code. Beoordeel ze dan ook stuk voor stuk: het komt regelmatig voor dat een deel onterecht is geregistreerd en een ander deel terecht. Elke melding heeft bovendien een eigen registratiedatum en dus een eigen vervaldatum. Door de onjuiste meldingen te laten corrigeren verbetert uw profiel, ook als er coderingen blijven staan.
Zakelijke kredieten en hoofdelijke aansprakelijkheid
Ondernemers krijgen soms een registratie op hun persoonlijke naam door een zakelijke verplichting: een zakelijk krediet (ZK) of een zakelijke overige financiële verplichting (ZO), bijvoorbeeld op grond van een borgstelling of hoofdelijke aansprakelijkheid voor een vennootschap. Zo’n melding vindt pas plaats nadat u persoonlijk om betaling bent verzocht en niet binnen de gestelde termijn heeft betaald. Bij een borgstelling is de kredietgever bovendien verplicht een vooraankondiging te sturen. Meer hierover in zakelijke lening met een negatieve BKR-registratie.
BKR naast andere registers
Het CKI van Stichting BKR gaat over kredieten en betalingsachterstanden. Daarnaast bestaan de databank van de Stichting CIS en het Extern Verwijzingsregister (EVR) van financiële instellingen, en die zijn onderling heel verschillend. In de CIS-databank leggen verzekeraars gewone verzekerings- en schadegegevens vast – uw claimverleden, royementen, voertuiggegevens. Daarvoor is geen fraudeverdenking nodig. Het EVR is wél een waarschuwingsregister: opname daarin mag alleen onder de strikte voorwaarden van het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen. U kunt in meer dan één register staan, en dan is de aanpak per register verschillend. Zie CIS, IVR en EVR: wat is het verschil?.
Hoe lang blijft een negatieve codering staan?
De hoofdregel is vijf jaar, maar het startpunt verschilt per situatie. Bij een afgelopen overeenkomst tellen de vijf jaar vanaf de werkelijke einddatum, behalve voor meldingen van vóór een herstelmelding: die verdwijnen vijf jaar na de registratiedatum van de herstelmelding. Bij een lopende overeenkomst met een actuele herstelmelding geldt eveneens vijf jaar na die herstelmelding. Staat er bij een lopende overeenkomst een achterstand zonder herstelmelding, dan volgt na vijf jaar geen automatische verwijdering, maar een beoordeling door de kredietgever. Het volledige overzicht per situatie staat in BKR-coderingen uitgelegd; gaat het om een afgelost krediet, lees dan BKR-registratie na aflossing.
Deze termijnen zijn geen absolute grens. Blijkt een op zichzelf terechte registratie na een zorgvuldige belangenafweging disproportioneel, dan mag en moet zij eerder worden verwijderd – ook volgens het reglement zelf.
Wanneer is een negatieve codering onterecht of onevenredig?
Er zijn twee verschillende gronden, en het loont om ze uit elkaar te houden. Ze vragen namelijk om een ander verhaal en ander bewijs.
1. De melding klopt feitelijk niet. Denk aan:
- De achterstand is gemeld voordat de termijn voor uw kredietsoort was verstreken (bijvoorbeeld twee maanden bij een aflopend krediet, drie maanden bij een doorlopend krediet).
- U heeft geen schriftelijke vooraankondiging ontvangen, of de kredietgever kan de verzending daarvan niet aantonen. Hij moet u vóór een dreigende achterstandsmelding waarschuwen en op de gevolgen wijzen.
- Uw betalingen zijn niet toegerekend aan het oudst vervallen termijnbedrag, waardoor de achterstand langer lijkt te hebben geduurd.
- De achterstand is ingelopen tijdens de looptijd, maar de herstelmelding ontbreekt. Die hoort binnen 21 dagen te worden gedaan.
- De registratiedatum of de werkelijke einddatum is onjuist; dat kost u zo maanden of jaren.
- Het geregistreerde bedrag klopt niet. Let op: het enkele feit dat u de onderliggende vordering betwist, maakt de registratie nog niet onjuist. Dat wordt anders zodra vaststaat dat u het bedrag niet verschuldigd bent, bijvoorbeeld doordat de vordering in rechte is afgewezen.
2. De melding klopt, maar treft u onevenredig hard. Dan gaat het om een belangenafweging: uw belang bij verwijdering tegenover het doel van de registratie. De Hoge Raad besliste op 3 december 2021 dat een registratie in het CKI niet op een wettelijke verplichting berust, maar moet worden getoetst aan het gerechtvaardigd belang van artikel 6 lid 1 sub f AVG, en dat u daarom zowel het recht op gegevenswissing (artikel 17 AVG) als het recht van bezwaar (artikel 21 AVG) heeft (ECLI:NL:HR:2021:1814). Daarbij gelden proportionaliteit en subsidiariteit: de inbreuk op uw belangen mag niet onevenredig zijn in verhouding tot het doel, en dat doel mag redelijkerwijs niet op een voor u minder nadelige manier bereikbaar zijn (HR 9 september 2011, ECLI:NL:HR:2011:BQ8097). U moet die specifieke omstandigheden wel concreet onderbouwen: enkel “ik kan geen hypotheek krijgen” is niet genoeg.
Het reglement sluit hierop aan: een kredietgever mag een registratie alleen verwijderen bij een onterechte registratie, bij een terechte registratie die na zorgvuldige belangenafweging disproportioneel blijkt, of op grond van een uitspraak van een rechter of bevoegde geschillencommissie.
Zo laat u een codering corrigeren of verwijderen
- Vraag eerst uw overzicht op. Zonder de exacte codes, registratiedata en einddatums kunt u niets onderbouwen. Zie BKR-registratie opvragen.
- Richt uw verzoek aan de kredietgever die de melding deed. Alleen hij kan de gegevens aanpassen; Stichting BKR toetst de aangeleverde gegevens niet inhoudelijk. Geef zo concreet mogelijk aan wat er niet klopt (rectificatie) of waarom de registratie u onevenredig treft (bezwaar, verwijdering), en stuur bewijsstukken mee.
- Krijgt u nul op het rekest, dan kunt u een klacht indienen bij het Kifid (voor kredietaanbieders die onder de Wft vallen), bij de Geschillencommissie Private Lease, bij de gemeente die de schuldhulpverlening registreerde, of bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
- Daarnaast staat de weg naar de rechter open. Welke procedure het meest kansrijk en het snelst is, hangt af van uw situatie en van de vraag of er haast bij is, bijvoorbeeld omdat een hypotheekofferte verloopt.
Het stappenplan met de inhoud van zo’n verzoek staat in onterechte BKR-registratie: stappenplan voor verwijdering en in ons hoofdartikel over BKR-registratie corrigeren. Is uw verzoek al afgewezen, lees dan verzoek om BKR-verwijdering afgewezen: welke vervolgstap kiest u.
Bewaar in de tussentijd alle correspondentie van uw kredietgever. Of u een vooraankondiging heeft ontvangen is vaak het scharnierpunt van de zaak, en de bewijslast daarvoor ligt bij de kredietgever.
Gesubsidieerde rechtsbijstand
Het aanvechten van een negatieve codering kan juridische bijstand vereisen. Is uw inkomen beperkt, dan komt u mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand. Met een toevoeging worden de meeste advocaatkosten door de overheid betaald en betaalt u een eigen bijdrage.
Veelgestelde vragen
Is een negatieve BKR-codering altijd een reden voor afwijzing?
Nee. Een aanbieder van krediet moet het CKI raadplegen voordat hij een krediet van meer dan € 250 verstrekt, maar het reglement bepaalt uitdrukkelijk dat de verkregen gegevens slechts één van de hulpmiddelen zijn bij de beoordeling en dat de aanbieder rekening moet houden met uw volledige financiële positie. Er is dus geen wettelijk verbod om u krediet te verstrekken. Wat er met een codering gebeurt, hangt af van het acceptatiebeleid van de aanbieder, van de code zelf, van de datum en van uw actuele situatie.
Wie mag mijn BKR-registratie inzien?
Alleen de bij Stichting BKR aangesloten zakelijke klanten mogen het CKI raadplegen, en alleen in de gevallen die het reglement noemt: als zij overwegen een overeenkomst met u te sluiten, voor portefeuillebeheer, bij het openen van een betaalrekening met betaalmogelijkheden, en in het kader van schuldhulpverlening. Zij moeten de opgevraagde gegevens in beginsel twaalf maanden bewaren. Een verhuurder of werkgever is doorgaans geen deelnemer en kan uw registratie dus niet opvragen; wel kan iemand u vragen zelf een overzicht te overleggen, en daarover beslist u zelf.
Verdwijnt mijn codering automatisch na vijf jaar?
Meestal wel, maar niet altijd, en het startpunt verschilt. Bij een afgelopen overeenkomst geldt vijf jaar na de werkelijke einddatum, tenzij de melding dateert van vóór een herstelmelding: dan vijf jaar na de registratiedatum van die herstelmelding. Bij een lopende overeenkomst met een achterstand zónder herstelmelding volgt na vijf jaar geen automatische verwijdering, maar een beoordeling door de kredietgever. Controleer daarom altijd de registratiedatum per melding in plaats van af te gaan op de datum van de lening zelf.
Wist een herstelcodering de negatieve codering uit?
Nee. De herstelmelding (H) komt naast de eerdere melding te staan en laat zien dat u de achterstand heeft ingelopen terwijl de overeenkomst doorliep. Zij bepaalt wel vanaf welk moment de termijn van vijf jaar gaat lopen. Is bij een negatief geregistreerde lopende overeenkomst na de herstelmelding niets nieuws gemeld, dan wordt de hele overeenkomst uiteindelijk uit het CKI verwijderd.
Kan een terechte codering toch worden verwijderd?
Ja, als zij na een zorgvuldige belangenafweging onevenredig blijkt. De Hoge Raad oordeelde op 3 december 2021 dat een BKR-registratie wordt getoetst aan artikel 6 lid 1 sub f AVG en dat u het recht van bezwaar en het recht op gegevenswissing heeft. Daarbij gelden proportionaliteit en subsidiariteit. Ook het Algemeen Reglement CKI staat verwijdering toe bij een terechte registratie die disproportioneel blijkt. U moet die specifieke omstandigheden dan wel concreet onderbouwen met stukken.
Wat als de kredietverstrekker geen vooraankondiging heeft gestuurd?
Dan is dat een sterk argument tegen de achterstandsmelding. De kredietgever moet u, als zich een achterstand dreigt voor te doen, van tevoren schriftelijk waarschuwen dat niet betalen leidt tot een melding bij Stichting BKR, en u wijzen op de gevolgen. Hij moet die verzending kunnen aantonen met een kopie van het bericht of een print uit zijn systeem. Vraag daarom in uw verzoek expliciet om dat bewijs. Let op: voor het registreren van een bijzonderheidscode geldt deze vooraankondiging niet.
Ik heb meerdere coderingen. Waar begin ik?
Beoordeel elke melding apart op registratiedatum, code en onderbouwing, en begin bij de melding die uw aanvraag nu het meest in de weg zit of die de zwakste onderbouwing heeft. Het komt vaak voor dat een deel van de meldingen feitelijk onjuist is terwijl andere terecht zijn. Elke gecorrigeerde melding verbetert uw overzicht, ook als er coderingen blijven staan.
Lees ook
- BKR-coderingen uitgelegd: A, A1 tot en met A5 en H
- Onterechte BKR-registratie: stappenplan voor verwijdering
- Herstelcodering BKR
- BKR-registratie en hypotheek
Verantwoording
De omschrijving van de codes, de meldtermijnen, de bewaartermijnen en de regels over raadplegen zijn ontleend aan het Algemeen Reglement CKI van Stichting BKR (versie 1 juli 2024). De raadpleeg- en zorgplicht van kredietaanbieders volgt uit de artikelen 4:32 en 4:34 Wft en artikel 114 Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft. Voor de toetsing van een registratie aan de AVG is uitgegaan van HR 3 december 2021, ECLI:NL:HR:2021:1814, en HR 9 september 2011, ECLI:NL:HR:2011:BQ8097.
Wat u met een negatieve codering kunt doen
Een negatieve codering is geen eindstation. Of correctie of verwijdering kans maakt, hangt af van de gegevens in uw dossier en van uw omstandigheden. Laat uw registratie beoordelen; de eerste check is kosteloos, en in wat kost een BKR-registratie laten verwijderen leest u wat een vervolgstap kost.
