Aracınız pert (total loss) mi oldu ve sigorta ödemesini düşük mü buluyorsunuz? Eksiksiz ekspertiz raporunu isteyin ve önce hangi değerleme kuralının geçerli olduğunu kontrol edin. Ardından aracınızın model yılını, donanım paketini, kilometresini, bakım geçmişini ve ekstra donanımlarını, karşılaştırmada kullanılan referans araçlarla kıyaslayın. Hatalı bir hurda (sovtaj) değerine de itiraz edin ve nihai hasar tespitini kabul etmeden önce karşı ekspertiz seçeneğini gündeme getirin.
Nederlands: Lees dit artikel in het Nederlands: Auto total loss en een te lage uitkering: hoe betwist u de dagwaarde?
English: Read this article in English: Car written off and the payout is too low: how do you challenge the current value?
Yazar: Onur Arslan, Arslan Advocaten avukatı. Hollanda Barolar Birliği’nin uzmanlık alanları siciline iş hukuku ve kişisel yaralanma alanlarında kayıtlıdır. Son güncelleme: 22 Eylül 2026.
Bu durum insana haksızlık gibi gelir: aracınızı kaybettiniz, ancak sigortanın ödediği tutarla benzer bir araç bulamıyorsunuz. Yine de rastgele seçilmiş herhangi bir yedek aracın fiyatı, daha yüksek bir tazminat elde etmek için tek başına yeterli değildir. İyi hazırlanmış bir itiraz, kendi aracınızın değerlemesinin neden tam olarak doğru olmadığını gösterir.
Teknik pert veya ekonomik pert
Teknik pert, aracın güvenli ve sorumlu bir şekilde onarılmasının mümkün olmadığı anlamına gelir. Ekonomik pert ise onarım masrafları ile aracın hasardan önceki ve sonraki değeri arasındaki orana ilişkindir. Poliçede bunun için ayrı bir hesaplama yöntemi yer alabilir. Bu nedenle eksperden onarım tahminini, kazadan önceki değeri ve hurdanın (enkazın) değerini isteyin.
Aracınızın ‘pert’ olduğunun bildirilmesi, kendi başına eksiksiz bir hasar hesabı değildir. Sigortacının aracınızı devralıp almadığını veya enkazın sizde kalıp kalmadığını ve onu kendiniz satıp satmayacağınızı kontrol edin. Satış gelirinin kime ait olduğu konusunda hiçbir belirsizlik kalmamalıdır.
Rayiç değer, ikame değeri veya satın alma değeri
Kendi kasko sigortanız kapsamında talepte bulunduğunuzda, başlangıç noktası üzerinde anlaşılan değerleme kuralıdır. Bazen belirli bir süre boyunca satın alma değeri veya yeni değer kuralı uygulanır. Bu sürenin ardından farklı bir esas geçerli olabilir. Bu kuralların adları ve şartları üründen ürüne farklılık gösterir.
Kusurlu karşı taraftan talepte bulunuyorsanız, esas mesele hukuken ona yüklenebilecek zararınızın tazmin edilmesidir. Bu, sizin kendi kasko poliçenizden farklı bir hukuki ilişkidir. Kendi sigortanızdaki bir sınırlama, karşı tarafa yönelik bir alacak açısından kendiliğinden belirleyici değildir. Bu nedenle önce kimin sorumlu tutulacağını ve hangi hukuki temele dayanılacağını belirleyin.
Bir sigorta, genellikle daha az kilometreli ve daha yeni bir araç için sınırsız bir bütçe sağlamaz. Karşılaştırma, aracınızın hasardan hemen önceki durumuna uygun olmalıdır. Kifid’in (Hollanda Finansal Hizmetler Şikâyet Kurulu) 2025-0698 sayılı kararında bağlayıcı bir değerleme geçerli sayılmıştır; belirgin şekilde daha yeni bir aracın satın alınması, kendiliğinden daha yüksek bir ödemeye yol açmamıştır.
Ekspertiz raporunu bu şekilde kontrol edin
Temel bilgileri tek tek gözden geçirin: plaka, donanım paketi, motor tipi, şanzıman, ilk tescil tarihi ve kilometre. Ardından ilgili ekstra donanımları, bakım durumunu, önceki hasarları ve özel nitelikleri kontrol edin. Örneğin elektrikli bir araçta donanım paketi, batarya paketi ve bataryanın belgelenebilir durumu önemli olabilir.
Eksperin düzeltmeleri nasıl hesapladığını sorun. Aracınızın bakımları yetkili bayide yapılmışsa, aracın ‘her zaman kusursuz’ olduğu yönündeki basit bir iddiadan çok, eksiksiz bir bakım dosyası işinize yarar. Yakın zamanda yapılmış bir onarım piyasa değerine her zaman kuruşu kuruşuna eklenmez, ancak geciken bakım nedeniyle yapılan bir indirimin yanlış olduğunu kanıtlayabilir.
Değerlemenin doğru tarihe ilişkin olup olmadığını da kontrol edin. Piyasa o arada değiştiyse, çok daha sonraki bir tarihe ait ilanlar daha az ikna edici olabilir.
Hangi ilanlar karşı delil olarak kullanılabilir?
Birden fazla benzer araç bulun ve ilanın tamamını tarihiyle birlikte saklayın. Fiyatı, kilometreyi, donanım paketini, ekstra donanımları, satıcıyı ve gözle görülür farkları not edin. Sınırlı sayıda ama iyi gerekçelendirilmiş bir seçki, karşılaştırılamayacak onlarca ilandan daha etkilidir.
İlandaki talep fiyatları, fiilen gerçekleşen satış fiyatlarıyla aynı değildir. Bu nedenle ilanların neyi gösterdiğini açıklayın: ilgili piyasada hangi fiyat aralığının görüldüğünü ve eksperin seçtiği referans araçların neden düşük kalıyor olabileceğini. Referans aldığınız aracın kilometresi daha düşükse bunu kendiniz belirtin ve gerekirse bir uzmana düzeltme yaptırın.
Hurda değeri ödemeyi etkileyebilir
Ekonomik pert durumunda hasarlı aracın satışından elde edilecek gelir çoğu zaman rol oynar. Hurda değerinin hangi tekliflere dayandığını, bu tekliflerin ne kadar süre geçerli olduğunu ve alıcının aracı hangi şartlarla teslim alacağını sorun. Yüksek bir teklifin daha sonra yerine getirilmemesi hem pratik hem de mali bir soruna yol açabilir.
| Senaryo | Hasardan önceki değer | Düşülen: hurda değeri | Sigortacının ödemesi | Buna ek olarak aldığınız | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| A. Enkaz sizde kalır | € 12.000 | − € 3.000 | € 9.000 | Enkazın satışından elde edilen gelir (teklif yerine getirilirse € 3.000) | € 12.000 |
| B. Enkaz sigortacıya geçer | € 12.000 | – | € 12.000 | Hiçbir şey; enkazı sigortacı kendisi satar | € 12.000 |
| C. Enkaz sizde kalır, ancak teklif yerine getirilmez | € 12.000 | − € 3.000 | € 9.000 | Fiilen elde edilen gelir, örneğin € 1.200 | € 10.200 (aradaki fark size kalır) |
Karşı ekspertiz ve bağlayıcı değerleme
Poliçenizin bir karşı eksper ve gerekirse üçüncü bir uzman öngörüp öngörmediğini sorun. Bu kişilerin nasıl atanacağını, hangi soruyu yanıtlayacaklarını ve sonucun bağlayıcı olup olmadığını önceden açıklatın. Masraflara gelince: Hollanda Medeni Kanunu’nun (BW) 7:959. maddesinin 1. fıkrası, zararın tespitine ilişkin makul masrafların, tazminatla birlikte sigorta bedeli aşılsa bile sigortacı tarafından karşılanacağını hükme bağlar. Karşı ekspertiz masrafları da makul olmaları şartıyla ilke olarak bu kapsama girer. Bireysel bir zarar sigortasında poliçe, bu yasal hakkı önceden sabit bir azami tutarla veya sigortacının kendi eksperinin ücretiyle sınırlayamaz. Bununla birlikte hem yapılan işin hem de masrafların makul olması gerekir. Teminatın var olup olmadığına ilişkin bir inceleme ise ayrıca değerlendirilmelidir. 2. fıkra tek bir sınırlama içerir: hasar görmemiş malın değeri tam olarak sigortalanmamışsa, eksik sigortada olduğu gibi aynı oransal indirim uygulanır. Bu nedenle atama yapılmadan önce sigortacınızın bu masrafları nasıl karşılayacağını yazılı olarak teyit ettirin.
Bağlayıcı bir değerleme, tutarı hayal kırıklığı yaratıcı bulduğunuz için daha sonra kolayca yeniden yapılamaz. İçerikteki veya değerlemenin yapılış biçimindeki ciddi kusurlar önemli olabilir, ancak olağan bir görüş ayrılığı yeterli değildir. Bu nedenle somut itirazlarınızı bir atama belgesini veya hasar tespit tutanağını imzalamadan önce dile getirin. Birbiriyle çelişen ekspertiz raporları hakkındaki yazımızı da okuyun.
İkame araç ve diğer zarar kalemleri
Çekme, otopark masrafları, kiralık araç ve olası aksesuarlar hakkında ayrı ayrı bilgi isteyin. Bir kasko poliçesi, pert durumunda ikame araç konusunda sınırlamalar içerebilir. Kusurlu bir karşı taraftan talepte bulunurken ayrıca gereklilik, süre, makullük ve kazayla bağlantı da incelenmelidir.
Masrafları kontrol altında tutun ve yapılan anlaşmaları yazılı olarak kayda geçirin. Danışmadan uzun süreli araç kiralamak yeni bir uyuşmazlığa yol açabilir. Aracın kendisi hakkında bir tartışma varsa, tartışmasız kısmın şimdiden ve kesin ibra (finale kwijting) olmaksızın ödenip ödenemeyeceğini sorun.
Beş bölümden oluşan itirazınız
- 1. Uygulanacak değerleme kuralı. Poliçe belgenizde ne yazdığını (rayiç değer, ikame değeri, satın alma değeri kuralı veya yeni değer kuralı) ve sigortacının doğru kuralı uygulayıp uygulamadığını belirtin. Hatalar en sık burada yapılır.
- 2. Araç bilgilerindeki hatalar. Model yılı, donanım paketi, kilometre, bakım geçmişi, ekstra donanımlar, önceki sahip sayısı, hasar geçmişi. Tek bir yanlış donanım paketi bile kolayca yüzlerce euroluk fark yaratabilir.
- 3. Uygun olmayan referanslar. Rapordaki her referans araç için neden karşılaştırılabilir olmadığını belirtin: farklı motor tipi, daha yüksek kilometre, bakım kitapçığının olmaması, farklı bölge veya satış tarihi.
- 4. Kendi delilleriniz. Gerçekten benzer araçlara ait, tarihli ve bağlantılı üç ila beş güncel ilan, bakım faturaları, satın alma faturası ve aracın hasardan önceki durumunu gösteren fotoğraflar.
- 5. İstediğiniz sonraki adım. Somut olarak düzeltilmiş bir değerleme veya poliçedeki ekspertiz düzenlemesinin uygulanmasını ve tartışmasız kısmın kesin ibra olmaksızın ödenmesini talep edin.
Mektubunuzun girişinde tam olarak neye itiraz ettiğinizi açıkça belirtin: teminata mı, değerlemeye mi, yoksa yalnızca hurda değeri gibi bir indirim kalemine mi? Sigortacının hangi yolu izlemesi gerektiğini bu belirler.
Örnek: belirlenen rayiç değere itiraz
Konu: [tarih] tarihli hasar tespitine itiraz, hasar numarası [numara], poliçe numarası [numara], plaka [plaka].
Yalnızca aracımın belirlenen değerine itiraz ediyorum; teminat ve pert nitelendirmesi konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Tartışmasız olan € [tutar] tutarındaki kısmın şimdiden ve kesin ibra olmaksızın ödenmesini rica ediyorum.
1. Değerleme kuralı. Poliçe belgeme göre [rayiç değer / ikame değeri / ilk … ay boyunca satın alma değeri kuralı] geçerlidir. Rapor [kural] esas alınarak hazırlanmıştır. Bu esas, [neden] nedeniyle [doğrudur/doğru değildir].
2. Hatalı araç bilgileri. Raporda [örneğin: Comfort donanım, 142.000 km, bakım geçmişi yok] yazmaktadır. Doğrusu şudur: [Executive donanım, 118.000 km, bakımları eksiksiz olarak marka bayisinde yapılmış]. Delil olarak ekte şunları sunuyorum: [ruhsat, bakım faturaları, RDW kilometre raporu].
3. Uygun olmayan referanslar. Kullanılan referans araçlar karşılaştırılabilir değildir: [1. aracın motor tipi farklıdır; 2. aracın kilometresi 40.000 km daha fazladır; 3. araç … ay öncesine aittir].
4. Kendi gerekçelerim. Ekte, benzer araçlara ait, tarihi ve kaynağı belirtilmiş [sayı] adet güncel ilan bulunmaktadır. Ortalama talep fiyatı € [tutar] tutarındadır.
5. Talebim. Değerin yeniden € [tutar] olarak belirlenmesini veya poliçe şartlarının [madde] hükmündeki ekspertiz düzenlemesinin uygulanarak bir karşı eksper atanmasını talep ediyorum. Ayrıca, Hollanda Medeni Kanunu’nun 7:959. maddesinin 1. fıkrasını da göz önünde bulundurarak, bu karşı ekspertizin masraflarını nasıl karşılayacağınızı yazılı olarak bildirmenizi rica ediyorum.
[Süre] içinde yazılı olarak yanıt vermenizi rica ederim.
Bu itiraz sonuçlanmadan hiçbir atama belgesini veya hasar tespit tutanağını imzalamayın: bağlayıcı bir değerleme sonradan kolay kolay bozulamaz. Gönderim belgesini saklayın ve Hollanda Medeni Kanunu’nun 7:942. maddesindeki üç yıllık zamanaşımı süresine dikkat edin.
Gönderim belgelerini saklayın ve ilgili süreleri kontrol edin. Kifid’e yapılacak bir şikâyet için kendine özgü kabul edilebilirlik kuralları geçerlidir. Talebiniz yalnızca başka bir sürücünün sigortacısına yönelikse, Kifid’e başvurabilmeniz kendiliğinden mümkün değildir.
Pert ve rayiç değer hakkında sıkça sorulan sorular
Satın alma fiyatını her zaman geri alır mıyım?
Hayır. Kendi sigortanızda bu, geçerli bir satın alma değeri kuralının bulunmasına ve bu kuralın şartlarına bağlıdır. Böyle bir kural yoksa zarar, uygulanabilecek başka bir esasa göre belirlenmelidir.
Hasarlı aracımı elimde tutabilir miyim?
Bu, hasar tasfiyesine, poliçeye ve güvenlik gerekliliklerine bağlıdır. Hangi hurda değerinin mahsup edileceğini ve hangi formalitelerin gerektiğini yazılı olarak kayda geçirin. Yalnızca sözlü bir taahhüde güvenmeyin.
Bir fiyat listesi belirleyici midir?
Bir fiyat listesi yardımcı bir araç olabilir, ancak araca ve değerleme esasına uygun olmalıdır. Donanım, durum veya piyasa bakımından somut farklılıklar ek bir incelemeyi gerektirebilir.
Yeni lastikler ve yeni bir triger kayışı hesaba katılır mı?
Bunlar aracın bakım durumunu destekleyebilir. Ancak fatura, aracın değerini kendiliğinden aynı tutar kadar artırmaz. Olağan bakımın ve özel iyileştirmelerin hesaba nasıl yansıtıldığını açıklatın.
Para aldıktan sonra itiraz edebilir miyim?
Bu, ödeme yapılırken varılan anlaşmalara bağlıdır. Bir avans ödeme, kesin ibra içeren nihai bir uzlaşmadan farklıdır. Sonuç çıkarmadan önce ödemeye eşlik eden yazışmaları değerlendirtin.
Her değerleme farkında avukata ihtiyaç var mı?
Hayır. Değerlemeye yönelik somut bir itiraz veya karşı ekspertiz yeterli olabilir. Bağlayıcı bir değerleme, poliçenin yanlış yorumlanması veya mali açıdan önemli bir uyuşmazlık söz konusu olduğunda hukuki yardım anlamlı hâle gelebilir.
Değerlemeyi ve hasar tasfiyesini kontrol ettirin
Arslan Advocaten’e ileteceğiniz iletişim talebinde ekspertiz raporunu, poliçe belgesini ve karşılaştırma materyalinizi kararlaştırılan güvenli yol üzerinden gönderin. Aracınız çalındıysa araç çalındı ve sigorta ödeme yapmıyor başlıklı yazımızı da okuyun.
Hukuki kontrol: Onur Arslan, Arslan Advocaten avukatı. Kontrol tarihi: 13 Eylül 2026.
