Kendi sigortacınızla anlaşmazlık: ödeme yapılmazsa ne yapabilirsiniz?

Sigorta hukuku avukatı — sigortacınızla yaşadığınız uyuşmazlıklar

Bir riski karşılamak için sigorta yaptırırsınız. Peki sigortacınız ödeme yapmayı reddederse, talebinizi geri çevirirse veya sizi dolandırıcılıkla suçlarsa ne olur? Sigortacılarla yaşanan uyuşmazlıklar sanıldığından daha sık görülür ve sonuçları ağırdır: teminatsız kalırsınız, üstüne çoğu zaman masraf da eklenir. Sigorta hukuku avukatlarımız bireysel müvekkillere ve şirketlere Türkçe, Hollandaca, İngilizce ve Lehçe hizmet verir.

Hangi uyuşmazlıklara bakıyoruz?

1. Reddedilen hasar talebi

• Sigortacı zararın teminat kapsamı dışında olduğunu ileri sürer.
• Poliçe şartları veya istisnalar konusunda görüş ayrılığı.
• Ödemenin gecikmesi veya tamamen reddedilmesi.

2. Dolandırıcılık iddiası ve EVR kaydı

• Haksız dolandırıcılık suçlaması.
• Extern Verwijzingsregister (EVR) kaydı; bu kayıt sizi fiilen sigortalanamaz hâle getirebilir.
• EVR kaydının sildirilmesi için yürütülen süreçler.

3. Poliçenin feshi veya sona erdirilmesi

• Sigortacının, şartların ihlal edildiği iddiasıyla poliçeyi sona erdirmesi.
• Sessiz yenileme veya fesih süresi konusundaki görüş ayrılıkları.

4. Sağlık, iş göremezlik ve hayat sigortaları

• İş göremezlik hâlinde ödemenin reddedilmesi.
• Poliçe yapılırken verilen sağlık beyanına ilişkin uyuşmazlıklar.
• Vefat ve hayat sigortalarına ilişkin uyuşmazlıklar.

5. Sorumluluk ve hukuki koruma sigortaları

• Sorumluluk taleplerinin reddi.
• Hukuki koruma sigortacısının destek vermeyi reddetmesi.
• Avukatı serbestçe seçme hakkına ilişkin uyuşmazlıklar.

Dosyanızı belirleyen iki süre

Zararı gecikmeden bildirin ve talebin zamanaşımına uğramasına izin vermeyin. Hollanda Medeni Kanunu madde 7:941 uyarınca sigortacıya makul olan en kısa sürede bildirimde bulunmanız gerekir; geç bildirim, ancak sigortacı bundan gerçekten zarar görmüşse veya yanıltma kastı varsa ödeme hakkınızı düşürür. Bundan ayrı olarak madde 7:942, ödemenin muaccel olduğunu öğrendiğiniz günün ertesinden itibaren üç yıllık bir zamanaşımı süresi öngörür; sigortacı talebi yazılı olarak reddettiğinde yeni bir süre işlemeye başlar. Bu süreyi kaçırmak, dosya ne kadar haklı olursa olsun sonu demektir.

Poliçeyi yaptırırken sigortacıya verdiğiniz bilgiler

Sigortacılar sıklıkla beyan yükümlülüğüne dayanır. Madde 7:928, sözleşme kurulmadan önce riske ilişkin bildiğiniz veya bilmeniz gereken her şeyi sigortacıya bildirmenizi gerektirir. Bir husus eksik kalmışsa sonuçları madde 7:929 ve madde 7:930’da düzenlenmiştir. Bu sonuçlar kademelidir: sigortacı her şeyi öylece reddedemez. Sigortacı riski başka şartlarla yine de kabul edecek idiyse, ödeme tamamen ortadan kalkmaz, oranlı olarak indirilir. Reddedilen bir talebin dönmesi çoğu zaman tam bu ayrımda mümkün olur.

Kast, ağır kusur ve dolandırıcılık iddiası

Sigortacı, kasten veya pervasızca yol açtığınız zararı karşılamak zorunda değildir (madde 7:952). Ancak kastı ispat yükü sigortacıdadır ve uygulamada bu ağır bir yüktür. Bir şüphe, beyandaki bir tutarsızlık veya bir araştırma bürosunun tespitleri ispat demek değildir.

Dolandırıcılık tespitinin sonuçları tek bir dosyayla sınırlı kalmaz. EVR kaydı, Stichting CIS aracılığıyla sigortacılar arasında paylaşılır ve yıllarca sigorta yaptırmanızı, bazen kredi almanızı engelleyebilir. Kayıt ölçülü olmalı ve yeterince temellendirilmelidir; olmadığı hâlde konulan kayıtlara itiraz edilebilir ve sildirilebilir.

Kendi avukatınızı seçme hakkı

Hukuki koruma sigortanız varsa ve bir yargısal ya da idari süreç başlatılmışsa, kendi avukatınızı seçebilirsiniz — masrafı sigortacı karşılar. Bu hak, Hollanda Finansal Denetim Kanunu’nun (Wet op het financieel toezicht) 4:67. maddesinden ve Avrupa Birliği Adalet Divanı içtihadından doğar; Divan “süreç” kavramını geniş yorumlamaktadır. Sigortacılar bu hakkı her zaman kendiliğinden hatırlatmaz. Bir uyuşmazlığınız varsa ve sigortacı size kendi bünyesinden bir hukukçu görevlendirdiyse, bunu sormaya değer.

Sigortacıya karşı bir dosya nasıl ilerler?

• Poliçe ve talep analizi — poliçe şartlarınızı ve reddin dayandığı gerekçeyi inceleriz.
• Sigortacıyla müzakere — hukuki durum düzgün ortaya konduğunda çoğu zaman bir uzlaşmaya varılabilir.
• Kifid veya mahkeme — gerektiğinde Finansal Hizmetler Şikâyet Kurulu (Kifid) nezdinde veya hukuk mahkemesinde dava yürütürüz. Hangi yolun uygun olduğu tutara, delil durumuna ve süreye bağlıdır; dosyanıza hangisinin uyduğunu size söyleriz.
• Ödeme veya kaydın kaldırılması — amaç, hak ettiğiniz ödemeyi almanız ya da hakkınızdaki kaydın silinmesidir.

Talebiniz reddedildiyse ne yapmalısınız?

• Poliçe şartlarını ve ret yazısını dikkatle okuyun; savunmayı belirleyen, belirtilen gerekçedir.
• Tüm yazışmaları, fotoğrafları, raporları ve delilleri kaybolmadan toplayın.
• Zaman baskısı altında uzlaşma metni veya beyan imzalamayın.
• Süreleri takip edin: üç yıllık zamanaşımı ve ret yazısında belirtilen süre.

Sık sorulan sorular

Sigortacım poliçemi öylece feshedebilir mi?
Hayır. Fesih yalnızca poliçe şartlarında ve kanunda öngörülen sebeplerle mümkündür ve gerekçelendirilmelidir. Haksız fesihe itiraz edilebilir.

EVR kaydı nedir?
Finansal kuruluşların dolandırıcılık şüphesinde kullandığı dış uyarı siciline (Extern Verwijzingsregister) yapılan kayıttır. Stichting CIS aracılığıyla paylaşılır ve yeni sigorta yaptırmayı çok zorlaştırır. Ölçüsüz veya yeterince temellendirilmemiş kayıtlar sildirilebilir.

Kifid mi, mahkeme mi?
Kifid tüketiciler için daha erişilebilir yoldur; delil toplanması gereken veya tutarın yüksek olduğu hâllerde mahkeme bazen daha uygundur. Karar vermeden önce sizi bu konuda bilgilendiririz.

Hukuki koruma poliçemde avukatımı seçme hakkım var mı?
Evet, bir yargısal veya idari süreç başlatıldığı andan itibaren. Yukarıdaki bölüme bakınız.

Maliyeti ne olur?
Dosyaya bağlıdır. Başlamadan önce ücretlendirmenin esasını size açıklarız ve masrafın ortaya konan menfaatle orantısız olduğunu düşünüyorsak bunu da söyleriz.

Belirsiz poliçe koşulları nasıl yorumlanır?

Poliçe koşulları kural olarak objektif biçimde yorumlanır; sigortacının tek taraflı kaleme aldığı bir koşul birden fazla anlama geliyorsa, kural olarak sigortacının aleyhine yorumlanır. Buna contra proferentem denir: metni yazan, belirsizliğin riskini taşır. Bu kural yalnızca metnin gerçekten farklı okumalara açık olduğu hâllerde işler; tek anlamlı koşullar için geçerli değildir.

Tüketiciler bakımından kural kanunda da yer alır: 6:238. maddenin 2. fıkrası, genel koşullardaki hükümlerin “açık ve anlaşılır” yazılmasını ve anlam konusunda tereddüt hâlinde karşı taraf lehine olan yorumun üstün tutulmasını öngörür. Ayrıca böyle bir hüküm, aşırı yük getiriyorsa ya da içeriğini öğrenme imkânı size tanınmamışsa 6:233. madde uyarınca iptal edilebilir.

Objektif yorumda mahkemeler; hükmün lafzına, poliçe koşullarının bütününe ve varsa açıklama notlarına, terimin günlük dildeki anlamına, hükmün amacına ve sigortanın niteliğine bakar. İki pratik sonuç: istisnayı kelime kelime kendi durumunuzun yanına koyun — birçok ret, metnin izin verdiğinden geniş bir yoruma dayanır — ve size gönderilen her koşul sürümünü, açıklama notlarıyla birlikte saklayın.

İstisnalar ve muafiyet: sigortacı neye dayanabilir?

Sigortacı, teminat verdiği sınırları kendisi belirleyebilir; ama bir istisnaya dayanan, onu ispat da etmek zorundadır. Asıl teminat tanımı ile istisna arasındaki ayrım, karşı çıkmak için ne kadar alan kaldığını belirler.

Asıl teminat tanımı neyin sigortalı olduğunu söyler; buna dayanılması, yalnızca “dürüstlük kuralına aykırı olur” denilerek bertaraf edilemez. İstisna ise kural olarak var olan bir teminattan bir şey çıkarır. Orada alan daha geniştir: yorumu tartışılabilir ve dayandığı olguların ispat yükü kural olarak sigortacıdadır.

İstisna	Tartışma kural olarak ne üzerinedir
Kast ve ağır kusur	davranışın poliçedeki tanıma uyup uymadığı ve sigortacının bunu ispatlayıp ispatlamadığı
Alkol veya uyuşturucu	kullanımın gerçekten sabit olup olmadığı ve hükmün yeterince belirli olup olmadığı
Yetersiz güvenlik veya önlem	tam olarak neyin öngörüldüğü ve bunun size bildirilip bildirilmediği
Bakımsızlık veya yıpranma	zararın bundan mı yoksa sigortalı bir olaydan mı doğduğu
Önceden var olan kusur veya şikâyetler	bildirilen zararla nedensellik bağı
Poliçe yükümlülüklerine uyulmaması	geçerli bir hak düşürücü hüküm bulunup bulunmadığı ve koşullarının karşılanıp karşılanmadığı

Muafiyet, istisnadan farklıdır: sözleşme gereği sizin üzerinizde kalan tutardır.

Kendi eksperimi tutabilir miyim? Karşı ekspertiz

Evet — hemen bütün zarar sigortalarında zararı tespit için kendi uzmanınızı görevlendirebilirsiniz ve masrafı kural olarak sigortacıya aittir, yeter ki poliçe bunu öngörsün ve orada yazılı usule uyun. Yangından ya da hırsızlıktan sonra gelen eksper sigortacının eksperidir. Bu onu özensiz yapmaz, ama sizin eksperiniz değildir.

Poliçelerin çoğu sabit bir yapı öngörür: zararın kapsamı ya karşılıklı anlaşmayla, ya birlikte seçilen tek bir eksperle, ya da birini sizin birini sigortacının atadığı iki eksperle tespit edilir. Üçüncü seçenekte bir atama senedi düzenlenir: iki eksperin takdiri zararın kapsamının delili sayılır ve görüş ayrılığı hâlinde iki takdirin sınırları içinde bağlayıcı karar verecek üçüncü eksper önceden belirlenir.

• Zamanında talep edin. Karşı ekspertiz hakkı, zarar tespiti tamamlanmadan önce kullanılmalıdır.
• Sonucun niteliğine dikkat edin. İki ya da üç eksperin takdiri, zararın tutarı bakımından kural olarak bağlayıcıdır — lehinize çıkarsa avantaj, ne imzaladığınızı bilmeden imzalarsanız risktir.
• Ekspertiz tutarla ilgilidir, teminatla değil. Teminat bulunup bulunmadığı bunun dışında duran hukuki bir sorudur; ekspertizin içinde kaybolmasına izin vermeyin.

Serbest çalışanlar için iş göremezlik sigortası (AOV)

Bir AOV’de hemen her uyuşmazlık tek bir soruya döner: neye göre iş göremez — fiilen icra ettiğiniz kendi mesleğinize göre mi, yoksa daha geniş anlamda çalışmaya göre mi? Cevap kanunda değil, kendi poliçe koşullarınızdadır. AOV özel bir sigortadır; sonucu belirleyen bir UWV çerçevesi yoktur.

Sıkışma noktası	Ne olur
Poliçedeki sigortalı meslek	“müdür” yazıyorken fiilen sahada çalışıyorsanız değerlendirme ona göre yapılır — tersi de geçerlidir
“Tıbben nesnelleştirilebilir” koşulu	gösterilebilir bir bulgusu olmayan şikâyetlerde uyuşmazlığın çekirdeği budur
Birinci yıl ve sonrası ölçütü	birçok poliçe 52 haftadan sonra başka bir ölçüt uygular; ödemeler orada kesilir
Tek taraflı yeniden değerlendirme	sigortacı sizi yeniden değerlendirtir ve ödemeyi azaltır ya da durdurur

Bir AOV dosyasını taşıyan şeyler: poliçe tanımını kelimesi kelimesine kendi durumunuzun yanına koymak (“hasta mıyım” değil, “bu poliçenin verdiği tanıma uyuyor muyum”), fiilî işlerinizin — hangi görevler, kaç saat, hangi bedensel yükle — kesin bir tarifi ve raporların istenip içerik yönünden çürütülmesi.

Sigorta aracınızın özen borcu

Sigorta aracısı, makul ölçüde ehil ve özenli bir meslektaştan beklenebilecek özeni göstermek zorundadır; bunu yerine getirmezse uğradığınız zarardan sorumlu olabilir — sigortacıya hiçbir kusur yüklenemese bile. Bu, sık atlanan ikinci bir yoldur: sigortacının ödemek zorunda olup olmadığının yanında, danışmanın sizi bu duruma sokup sokmadığı da sorulmalıdır. Ölçüt, 7:401. maddedeki iyi vekil özenidir.

• Poliçe yapılırken: soruların kapsamını ve eksik yanıtın sonuçlarını size anlattı mı?
• Tavsiyede: seçilen teminat anlattığınız duruma uygun mu ve teminat boşluğu olup olmadığını araştırdı mı?
• Hasarda: zamanında bildirim yaptı mı ve süreler konusunda sizi bilgilendirdi mi?

Bu özen borcu sınırsız değildir: özel bir talimat olmadan, müşterilerinizle yaptığınız sözleşmelerdeki risk dağılımını incelemesi beklenemez. Pratik öneri: bir ret hâlinde aracınızdan dosyanın tamamını isteyin. Orada çoğu kez neyin bildirildiği, neyin bildirilmediği ve kime bildirildiği yazılıdır.

Sigortacım hakkında nasıl şikâyette bulunurum?

Önce sigortacının kendi iç şikâyet usulü, ardından Finansal Hizmetler Şikâyet Kurulu (Kifid) ve bunun yanında hukuk mahkemesi. Kifid, tüketiciler ve küçük işletmeler için kural olarak daha erişilebilir yoldur; mahkeme ise delil toplanması gereken ya da tutarın yüksek olduğu hâllerde daha iyi olabilir. Bir yolu seçmek diğerini kapatabilir — bu yüzden başvurudan sonra değil, önce karar verin.

Durumunuzu görüşelim

İlk görüşme ücretsiz ve gizlidir: hukuki olarak nerede durduğunuzu, hangi sürelerin işlediğini ve dosyanın açılmaya değer olup olmadığını size anlatırız. 070 450 0300’ü arayın veya değerlendirme talep edin.

• Sorumluluk konularını değerlendirme
  

• Üçüncü şahısları sorumlu tutma
  

• Hasar talepleri
  

• Size yönelik bir sorumluluk talebine karşı savunma
  

• Sigorta şirketinize karşı şikayet prosedürleri
  

• Hile sonucu iç ve dış kayıtlara (CIS dahil) kaydedilmeler
  

• Poliçe koşullarının yorumuyla ilgili tartışmalar
  

Artikelen

Bu sayfa Arslan Advocaten sigorta hukuku ekibinin sorumluluğunda hazırlanmıştır. Son güncelleme: 13 Eylül 2026. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel hukuki tavsiyenin yerini tutmaz; size ne uygulanacağı kendi poliçe koşullarınıza bağlıdır.