Hukuki yardım sağlayıcınız bir süreyi mi kaçırdı, yeterli araştırma yapmadı mı ya da sonuçlarını açıklamadan size uzlaşmayı mı tavsiye etti? Bu durumda bir sorumluluk meselesi doğabilir. Bunun için hangi yükümlülüğün ihlal edildiğinin, dosya gereği gibi yürütülseydi ne olacağının ve hatanın hangi zarara yol açtığının incelenmesi gerekir. Olumsuz bir sonuç tek başına mesleki hatanın kanıtı değildir.
Nederlands: Lees dit artikel in het Nederlands: Rechtsbijstandsverlener maakt een fout in uw zaak
English: Read this article in English: Legal assistance provider makes a mistake in your case
Yazar: Onur Arslan, Arslan Advocaten avukatı. Kendi durumunuzla ilgili sorularınız mı var? Bizimle iletişime geçin.
Mesleki hata ne zaman söz konusudur?
Davanızı yürüten kişi, aynı koşullarda makul ölçüde yetkin ve makul hareket eden bir meslektaşın davranacağı gibi davranmalıdır. Hâkimin hukuki hizmet sağlayıcılara uyguladığı ölçüt budur. Önemli olan, somut durumda beklenebilecek özendir; sonradan daha iyi bir yaklaşımın düşünülebilir olup olmadığı değil. Hukuki yardım sözleşmesi bir özen borcudur: dosyayı yürüten kişi kazanılmış bir dava değil, özenli bir çalışma vaat eder (Hollanda Medeni Kanunu’nun (BW) 7:401. maddesi).
Olası hatalara açık örnekler şunlardır: kaçırılmış bir itiraz (istinaf) süresi, ancak zamanaşımından sonra açılan bir dava ya da artık düzeltilemeyecek şekilde yanlış mahkemede başlatılan bir yargılama. Dosyayı yürüten kişinin, sizin sonradan akılsızca bulduğunuz bir tercih yaptığı durumlar ise daha az nettir. Savunulabilir nitelikteki stratejik bir tercih, sonuç hayal kırıklığı yaratsa bile genellikle hata sayılmaz.
İletişim de rol oynayabilir. Dosyayı yürüten kişi sizi dosyanın durumu, riskler ve önemli kararların sonuçları hakkında yeterince bilgilendirmelidir. Sonuçları size açıklanmadan bir uzlaşmayı veya davanın sona erdirilmesini kabul ettiyseniz, bu bir eksiklik oluşturabilir. Ancak belirleyici olan, doğru bilgilendirilmiş olsaydınız hangi kararı vereceğinizdir.
Önce dosyayı kimin yürüttüğünü belirleyin
Hukuki korumada çoğu zaman birden fazla taraf yer alır: poliçenizdeki sigortacı, hukuki yardımı sağlayan ayrı bir uygulayıcı kuruluş veya vakıf, dosyanızla ilgilenen bir hukukçu ve bazen de dışarıdan bir avukat. Bir sorumluluk meselesinde kimin hangi görevi üstlendiğini belirlemek önemlidir. Bunun için poliçe belgesini, dosya açılış teyidini ve varsa görevlendirme yazılarını kullanın.
Sigortacının veya uygulayıcı kuruluşun bünyesinde çalışan bir hukukçunun hatası kural olarak o kuruluşa aittir. Dışarıdan bir avukat görevlendirildiyse, çalışmasının kalitesinden avukatın kendisi sorumludur. Avukatların mesleki sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur. Sigortacının ayrıca kendi görevlendirdiği bir avukatın hatalarından sorumlu olup olmadığı, yapılan anlaşmalara ve sigortacının dosyanın yürütülmesindeki rolüne bağlıdır.
Sorumluluk meselesini sıradan bir şikâyetten de ayrı tutun. Ulaşılabilirlik veya geç yanıt verilmesiyle ilgili bir şikâyet, dosyanın yürütülmesinin düzeltilmesini gerektirir. Tazminat talebi ise bir eksikliğin, zararın ve bunlar arasındaki bağın kanıtlanmasını gerektirir. Şikâyet yolu için ayrıca hukuki koruma sigortacınız veya uygulayıcı kuruluş hakkında şikâyet yazımızı okuyun.
Yanıtlanması gereken üç soru
1. Bir eksiklik var mı? Hangi somut yükümlülük ihlal edildi? Takip edilmeyen bir süre, toplanması gerektiği açık olduğu hâlde toplanmayan deliller ya da bir meslektaşın vermeyeceği bir tavsiye gibi. Her bir iddiayı bir belge veya tarihle kayıt altına alın.
2. Zarar var mı? Hangi zarara uğradınız? Örneğin artık ileri sürülemeyecek bir alacak, ulaşılabilecek olandan daha düşük bir uzlaşma bedeli ya da ek yargılama giderleri. Zarar somut olmalıdır; sürecin işleyişinden duyulan hayal kırıklığı tek başına tazmin edilebilir bir zarar değildir.
3. Zarar hatadan mı kaynaklandı? Bu çoğu zaman en zor kısımdır. Hata olmasaydı sonucun daha iyi olacağını makul ölçüde ortaya koymanız gerekir. Kaçırılmış bir itiraz süresinde hâkim kural olarak üst mahkemenin nasıl karar vermesi gerektiğini değerlendirir. Bu sağlıklı biçimde yapılamıyorsa zarar, o yargılamada sahip olacağınız olumlu ve olumsuz ihtimaller esas alınarak takdir edilir (Yüksek Mahkeme (Hoge Raad), 16 Şubat 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0419).
Bir şansın kaybı
Bazen sonucun ne olacağı artık tespit edilemez. Bu durumda hâkim, zararı daha iyi bir sonuca ulaşma yönündeki gerçek bir şansın kaybı olarak belirleyebilir. Bu şans, başarı hâlinde alacağınız tutarın bir yüzdesi olarak ifade edilir. Ancak hatanın sizi bu şanstan yoksun bıraktığının sabit olması şarttır: hata ile şansın kaybı arasında bir illiyet bağı bulunmalıdır (Yüksek Mahkeme, 21 Aralık 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX7491).
Kurgusal bir örnek: Bir işçi işten çıkarılmasına itiraz etmek ve € 20.000 tazminat talep etmek istiyor. Dosyayı yürüten kişi yasal süreyi kaçırıyor ve başvuru artık yapılamıyor. Dosyadan, işçinin makul ama kesin olmayan bir şansı olduğu anlaşılıyor. Bu şans %50 olarak tahmin edilirse, zarar yaklaşık € 10.000 olarak belirlenebilir. Başarı şansı neredeyse hiç yoksa, süre kaçırılmış olsa bile zarar çok az olur ya da hiç olmaz.
Sonradan pişman olduğunuz bir uzlaşma
Dosyanızı yürüten kişinin tavsiyesi üzerine bir uzlaşmayı kabul ettiyseniz, soru bu tavsiyenin yerinde olup olmadığı ve yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediğinizdir. Sonradan daha fazlası elde edilebilecek olsa bile uzlaşma çoğu zaman makul bir tercihtir. Önemli zarar kalemleri unutulduysa, sonuçları açıklanmadan nihai ibra imzalatıldıysa ya da haklı bir gerekçe olmaksızın zaman baskısı altına alındıysanız, hata ihtimali daha yüksektir.
Bu nedenle aldığınız tavsiyeyi, uzlaşmanın dayandığı hesaplamayı ve uzlaşma sözleşmesinin (VSO) metnini kontrol edin. Ayrıca uzlaşmak veya davanızı tazminatla kapatmak isteyen hukuki koruma sigortacısı hakkındaki yazımızı okuyun.
Nasıl hareket etmelisiniz?
Önce, sizi ilgilendirdiği ölçüde süreler ve tavsiyelerle ilgili iç notlar da dâhil olmak üzere dosyanızın tamamını talep edin. GDPR (AVG) uyarınca kişisel verilerinize erişim hakkınız vardır. Dışarıdan görevlendirilen bir avukat, davanıza ilişkin belgeleri size sunmak zorundadır. Dosya olmadan neyin yanlış gittiğini değerlendirmek zordur.
Ardından bağımsız bir değerlendirme yaptırın. Hukuki koruma dosyanız hakkında ikinci görüş, bir eksiklik olup olmadığını ve asıl davanın hâlâ düzeltilip düzeltilemeyeceğini gösterebilir. Bazen durumu düzeltmek, tazminat talebinden daha önemlidir: henüz dolmamış bir süreye hâlâ uyulabilir.
Daha sonra sorumlu tarafı yazılı olarak sorumlu tutun. Hatayı, zararı ve bunlar arasındaki bağı açıklayın ve karşı taraftan mesleki sorumluluk sigortacısını bilgilendirmesini isteyin. Makul bir süre içinde yanıt verilmesini talep edin ve gönderim kanıtını saklayın.
Zamanaşımı: fazla beklemeyin
Tazminat talebi kural olarak zararı ve bundan sorumlu tarafı öğrendiğiniz günden itibaren beş yıl, her hâlükârda olaydan itibaren yirmi yıl sonra zamanaşımına uğrar (Hollanda Medeni Kanunu’nun 3:310. maddesi). Tazminat hakkınızı açıkça saklı tuttuğunuz yazılı bir ihtar veya bildirimle zamanaşımını kesebilirsiniz (Hollanda Medeni Kanunu’nun 3:317. maddesi). Bunun ardından beş yıllık yeni bir süre başlar.
Dikkat: dosyayı yürüten kişiye karşı talebinizin zamanaşımı süresi, asıl davadaki sürelerden bağımsızdır. O dava hâlâ devam ediyorsa, önce orada hiçbir sürenin kaçırılmamasını sağlayın.
Hangi yollar mevcut?
Hukuki koruma sigortacısı veya uygulayıcı kuruluş söz konusuysa, işe iç şikâyet prosedürüyle başlarsınız. Ardından Kifid (Hollanda Finansal Hizmetler Şikâyet Kurulu), hukuki koruma sigortacıları dâhil olmak üzere kendisine bağlı finansal hizmet sağlayıcılarla ilgili şikâyetleri inceleyebilir. Yönetmeliği, parasal sınırları ve bağlayıcı bir kararın sizin için ne anlama geldiğini önceden kontrol edin. Koşullar Kifid yönetmeliklerinde belirlenmiştir.
Dışarıdan bir avukat söz konusuysa, önce büronun şikâyet düzenlemesini izleyebilirsiniz. Disiplin yargısı avukatın meslek kurallarını ihlal edip etmediğini değerlendirir, ancak tazminata hükmetmez. Zararınızın tazmini için bir sorumluluk bildirimi ve gerekirse mahkemede dava açılması gerekir.
Sıkça sorulan sorular
Kaybedilen bir dava her zaman dosyayı yürütenin hatası mıdır?
Hayır. Özenle yürütülen bir dava da kaybedilebilir. Kaçırılmış bir süre ya da makul ölçüde yetkin ve makul hareket eden bir meslektaşın vermeyeceği bir tavsiye gibi somut bir eksiklik bulunmalıdır.
Kimi sorumlu tutarım: sigortacıyı, uygulayıcı kuruluşu mu yoksa avukatı mı?
Bu, davayı fiilen kimin yürüttüğüne ve kiminle sözleşmeniz olduğuna bağlıdır. Sigortacının veya uygulayıcı kuruluşun bünyesinde çalışan bir hukukçunun hatası kural olarak o kuruluşa aittir. Dışarıdan görevlendirilen bir avukat ise kendi çalışmasından bizzat sorumludur.
Yargılama hiç yapılmadıysa zararım nasıl hesaplanır?
Hâkim kural olarak kaçırılan yargılamanın nasıl sonuçlanması gerektiğini değerlendirir. Bu sağlıklı biçimde yapılamıyorsa zarar, o yargılamada sahip olacağınız olumlu ve olumsuz ihtimaller esas alınarak takdir edilir.
Talepte bulunmak için ne kadar sürem var?
Tazminat talebi kural olarak zararı ve sorumlu tarafı öğrendiğiniz tarihten itibaren beş yıl, her hâlükârda olaydan itibaren en geç yirmi yıl sonra zamanaşımına uğrar. Zamanaşımını kesmek için zamanında yazılı bir sorumluluk bildirimi gönderin.
Dosya yürütme hatası için Kifid’e başvurabilir miyim?
Kifid, hukuki koruma sigortacıları dâhil olmak üzere kendisine bağlı finansal hizmet sağlayıcılarla ilgili şikâyetleri inceleyebilir. Kuruluşun Kifid’e bağlı olup olmadığını, şikâyetinizin yönetmelik kapsamına girip girmediğini ve bağlayıcı bir kararın hangi sonuçları doğuracağını önceden kontrol edin.
Arslan’a neler göndermeliyim?
Poliçe belgesini, dosyayı yürüten kişiyle yaptığınız yazışmaları, davanızdaki kararı veya hükmü, olayların kronolojisini ve uğradığınızı düşündüğünüz zararın dökümünü.
Dosyanızı değerlendirtin
Hukuki yardım sağlayıcınızın bir hata yaptığından şüpheleniyorsanız Arslan Advocaten ile iletişime geçin. Bir eksiklik olup olmadığını, asıl davanızın hâlâ düzeltilip düzeltilemeyeceğini ve bir tazminat talebinin başarı şansı olup olmadığını değerlendiririz. Değerlendirmenin veya dosyanın ileri aşamalarda yürütülmesinin kapsamı ve masrafları önceden görüşülür.
Kaynaklar
Hollanda Medeni Kanunu’nun 7:401. maddesi. Hollanda Medeni Kanunu’nun 3:310. maddesi. Yüksek Mahkeme, 16 Şubat 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0419. Yüksek Mahkeme, 21 Aralık 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX7491. Kifid yönetmelikleri.
Bu sayfa genel bilgi niteliğindedir ve kendi durumunuza ilişkin hukuki tavsiye değildir. İçerikten herhangi bir hak türetilemez.
