Rechtsbijstandsverlener maakt een fout in uw zaak

Heeft uw rechtsbijstandsverlener een termijn gemist, onvoldoende onderzoek gedaan of u geadviseerd te schikken zonder de gevolgen uit te leggen? Dan kan een aansprakelijkheidsvraag ontstaan. Daarvoor moet worden onderzocht welke verplichting is geschonden, wat bij een behoorlijke behandeling zou zijn gebeurd en welke schade door de fout is veroorzaakt. Een ongunstige uitkomst is op zichzelf geen bewijs van een beroepsfout.

English: Read this article in English: Legal assistance provider makes a mistake in your case

Türkçe: Bu makaleyi Türkçe okuyun: Hukuki yardım sağlayıcısı davanızda hata yaptığında

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Onur Arslan was jarenlang ondernemingsrechtadvocaat en curator en heeft jarenlange ervaring met financieelrechtelijke geschillen. Heeft u vragen over uw eigen situatie? Neem contact op.

Deze pagina is onderdeel van de gids beroepsaansprakelijkheid. Gaat uw klacht specifiek over een externe advocaat, lees dan ook advocaat aansprakelijk stellen. Bij vergeten letselschadeposten is de uitleg over aansprakelijkheid van de letselschadebehandelaar relevant.

Wanneer is er sprake van een beroepsfout?

Wie uw zaak behandelt, moet handelen zoals een redelijk bekwame en redelijk handelende vakgenoot in dezelfde omstandigheden zou doen. Dat is de maatstaf die de rechter bij juridische dienstverleners hanteert. Het gaat om de zorg die in de gegeven situatie mocht worden verwacht, niet om de vraag of achteraf een betere aanpak denkbaar was. Een opdracht tot juridische bijstand is een inspanningsverbintenis: de behandelaar belooft zorgvuldig werk, geen gewonnen zaak (artikel 7:401 BW).

Duidelijke voorbeelden van mogelijke fouten zijn een verlopen beroepstermijn, een vordering die pas na verjaring is ingesteld, of een procedure bij de verkeerde rechter die niet meer kan worden hersteld. Minder eenduidig zijn situaties waarin de behandelaar een keuze maakte die u achteraf onverstandig vindt. Een strategische keuze die goed te verdedigen was, is doorgaans geen fout, ook niet als de uitkomst tegenvalt.

Ook communicatie kan een rol spelen. Een behandelaar moet u voldoende informeren over de stand van zaken, de risico’s en de gevolgen van belangrijke beslissingen. Heeft u ingestemd met een schikking of met het beëindigen van de zaak zonder dat de gevolgen zijn uitgelegd, dan kan dat een tekortkoming zijn. Beslissend is dan wel wat u zou hebben besloten als u goed was voorgelicht.

Eerst vaststellen wie de zaak behandelde

Bij rechtsbijstand zijn vaak meerdere partijen betrokken: de verzekeraar op uw polis, een aparte uitvoerder of stichting die de rechtshulp verleent, een jurist die uw dossier behandelde en soms een externe advocaat. Voor een aansprakelijkheidsvraag is het belangrijk vast te stellen wie welke taak had. Gebruik het polisblad, de bevestiging van de dossieropening en eventuele opdrachtbrieven.

Een fout van een jurist in dienst van de verzekeraar of uitvoerder komt in beginsel voor rekening van die organisatie. Is een externe advocaat ingeschakeld, dan is die zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn werk. Advocaten zijn verplicht verzekerd voor beroepsaansprakelijkheid. Of de verzekeraar daarnaast aansprakelijk is voor fouten van een door haar ingeschakelde advocaat, hangt af van de afspraken en van de rol die de verzekeraar in de behandeling speelde.

Houd een aansprakelijkheidsvraag ook gescheiden van een gewone klacht. Een klacht over bereikbaarheid of trage reacties vraagt om herstel van de behandeling. Een schadeclaim vraagt om bewijs van een tekortkoming, schade en het verband daartussen. Lees voor de klachtenroute ook klacht over uw rechtsbijstandsverzekeraar of uitvoerder.

Drie vragen die beantwoord moeten worden

1. Is er een tekortkoming? Welke concrete verplichting is geschonden? Denk aan een termijn die niet is bewaakt, bewijs dat niet is verzameld terwijl dat voor de hand lag, of een advies dat een vakgenoot niet zou hebben gegeven. Leg ieder verwijt vast met een document of datum.

2. Is er schade? Welk nadeel heeft u geleden? Bijvoorbeeld een vordering die niet meer kan worden ingesteld, een lager schikkingsbedrag dan haalbaar was, of extra proceskosten. Schade moet concreet zijn; teleurstelling over de gang van zaken is op zichzelf geen vergoedbare schade.

3. Is de schade door de fout veroorzaakt? Dit is vaak het lastigste deel. U moet aannemelijk maken dat de uitkomst zonder de fout beter zou zijn geweest. Bij een gemiste beroepstermijn beoordeelt de rechter in beginsel hoe de beroepsrechter had moeten beslissen. Lukt dat niet goed, dan wordt de schade geschat aan de hand van de goede en kwade kansen die u in die procedure zou hebben gehad (HR 16 februari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0419).

Hoe wordt schade door een gemiste termijn vastgesteld?

Een gemiste termijn leidt niet automatisch tot vergoeding van de volledige vordering uit uw oorspronkelijke zaak. Eerst moet worden onderzocht hoe die zaak bij een juiste behandeling had behoren te worden beslist. Daarna wordt de feitelijke situatie vergeleken met de waarschijnlijke situatie zonder de fout. Als die uitkomst niet kan worden vastgesteld, kan een beoordeling van goede en kwade kansen nodig zijn.

Een concreet voorbeeld is Hof Arnhem-Leeuwarden 25 augustus 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:5484, gepubliceerd op 15 september 2026. Een rechtsbijstandsverlener had de bezwaartermijn tegen het ontslagbesluit van een arts laten verlopen. Het hof beoordeelde eerst hoe de bestuursrechter zonder die fout had behoren te beslissen. Vervolgens onderzocht het hoe het dienstverband zich waarschijnlijk zou hebben ontwikkeld.

Het hof ging ervan uit dat het dienstverband zonder de fout tot de AOW-leeftijd zou zijn voortgezet. In het dictum kende het in totaal € 699.443,09 aan inkomens- en pensioenschade toe. Rente en proceskosten zijn afzonderlijke onderdelen van de beslissing. De gevorderde immateriële schadevergoeding werd afgewezen.

Deze zaak laat zien waarom bewijs nodig is over het oorspronkelijke geschil én over de gevolgen van de fout. Het toegekende bedrag is geen richtbedrag voor andere dossiers. Loopbaanverwachtingen, ontvangen uitkeringen en pensioeninformatie waren relevant voor de berekening. Zie voor de maatstaf overwegingen 3.5 en 3.38 en voor de uitkomst 3.44 tot en met 3.47 en dictum 4.2.

Verlies van een kans

Soms is niet meer vast te stellen wat de uitkomst zou zijn geweest. De rechter kan dan de schade begroten als het verlies van een reële kans op een beter resultaat. Die kans wordt uitgedrukt in een percentage van het bedrag dat u bij succes zou hebben gekregen. Een voorwaarde is wel dat vaststaat dat de fout u die kans heeft ontnomen: tussen de fout en het verlies van de kans moet een oorzakelijk verband bestaan (HR 21 december 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX7491).

Een fictief voorbeeld: een werknemer wil een ontslag aanvechten en vraagt vergoeding van € 20.000. De behandelaar laat de wettelijke termijn verlopen, waardoor het verzoek niet meer kan worden ingediend. Uit het dossier blijkt dat de werknemer een redelijke, maar geen zekere kans had. Wordt die kans op 50% geschat, dan kan de schade op ongeveer € 10.000 worden begroot. Was de kans op succes vrijwel nihil, dan is er weinig tot geen schade, ook al is de termijn gemist.

Een schikking waar u achteraf spijt van heeft

Heeft u op advies van uw behandelaar een schikking aanvaard, dan is de vraag of dat advies verantwoord was en of u voldoende bent voorgelicht. Een schikking is vaak een redelijke keuze, ook als achteraf meer haalbaar had kunnen zijn. Een fout ligt eerder voor de hand als belangrijke schadeposten zijn vergeten, als een finale kwijting is getekend zonder uitleg over de gevolgen, of als u onder tijdsdruk werd gezet zonder dat die druk gerechtvaardigd was.

Controleer daarom het advies dat u kreeg, de berekening die aan de schikking ten grondslag lag en de tekst van de vaststellingsovereenkomst. Lees ook over rechtsbijstand die wil schikken of uw zaak wil afkopen.

Welke stukken heeft u nodig voor een claim tegen uw rechtsbijstandsverlener?

Verzamel zowel het dossier over de behandelfout als het dossier van de oorspronkelijke zaak. Alleen aantonen dat een jurist te laat was, zegt nog niet wat u daardoor bent misgelopen. Correspondentie over de opdracht en termijnbewaking is daarom net zo relevant als het bewijs waarmee u de hoofdzaak had kunnen onderbouwen.

Onderdeel	Benodigde stukken
Verantwoordelijkheid	Polis, opdrachtbevestiging, overdrachtsmails en afspraken over de proceshandeling.
Gemiste termijn	Beslissing, verzending, ontvangst, processtukken en dossierlog.
Oorspronkelijke kans	Feiten en bewijs die bij tijdig bezwaar of beroep hadden kunnen worden ingebracht.
Schade	Inkomen, uitkeringen, pensioeninformatie, extra kosten en relevante alternatieve scenario’s.

Laat eerst nagaan of herstel in de oorspronkelijke zaak nog mogelijk is. Een interne klacht of aansprakelijkstelling vervangt een noodzakelijke proceshandeling niet. Voor de schadeclaim moeten ook de juiste wederpartij en eventuele verjaring worden vastgesteld. U kunt een mogelijke behandelfout laten beoordelen.

Zo pakt u het aan

Vraag eerst uw volledige dossier op, inclusief interne notities over termijnen en adviezen voor zover die u betreffen. Op grond van de AVG heeft u recht op inzage in uw persoonsgegevens. Een externe advocaat moet u de stukken van uw zaak beschikbaar stellen. Zonder dossier is moeilijk te beoordelen wat er is misgegaan.

Laat daarna een onafhankelijke beoordeling maken. Een second opinion over uw rechtsbijstandsdossier kan laten zien of er een tekortkoming is, en of de oorspronkelijke zaak nog kan worden hersteld. Soms is herstel belangrijker dan een schadeclaim: een termijn die nog niet is verstreken, kan alsnog worden gehaald.

Stel de verantwoordelijke partij vervolgens schriftelijk aansprakelijk. Beschrijf de fout, de schade en het verband daartussen, en vraag de partij haar beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar in te lichten. Vraag om een reactie binnen een redelijke termijn en bewaar het bewijs van verzending.

Verjaring: wacht niet te lang

Een vordering tot schadevergoeding verjaart in beginsel vijf jaar na de dag waarop u bekend werd met de schade en met de partij die daarvoor aansprakelijk is, en in ieder geval twintig jaar na de gebeurtenis (artikel 3:310 BW). U kunt de verjaring stuiten met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op schadevergoeding voorbehoudt (artikel 3:317 BW). Daarna begint een nieuwe termijn van vijf jaar (artikel 3:319 BW).

Let op: de verjaringstermijn van uw claim tegen de behandelaar staat los van termijnen in de oorspronkelijke zaak. Loopt die zaak nog, zorg dan eerst dat daar geen termijnen verlopen.

Welke routes zijn er?

Bij een rechtsbijstandsverzekeraar of uitvoerder begint u met de interne klachtenprocedure. Kifid kan daarna klachten over aangesloten financiële dienstverleners behandelen, waaronder rechtsbijstandsverzekeraars. Controleer vooraf het reglement, de financiële grenzen en wat een bindende uitspraak voor u betekent. De Kifid-reglementen bepalen de voorwaarden.

Gaat het om een externe advocaat, dan kunt u eerst de kantoorklachtenregeling volgen. Het tuchtrecht beoordeelt of de advocaat de beroepsregels heeft geschonden. Bij het opleggen van een maatregel kan de tuchtrechter als bijzondere voorwaarde bepalen dat de advocaat schade vergoedt tot ten hoogste € 5.000 (artikel 48b Advocatenwet). Voor volledige vergoeding van uw schade is een aansprakelijkstelling en zo nodig een procedure bij de burgerlijke rechter nodig.

Veelgestelde vragen

Is een verloren zaak altijd een fout van de behandelaar?

Nee. Ook bij een zorgvuldige behandeling kan een zaak verloren gaan. Er moet een concrete tekortkoming zijn, zoals een gemiste termijn of een advies dat een redelijk bekwame en redelijk handelende vakgenoot niet zou hebben gegeven.

Wie spreek ik aan: de verzekeraar, de uitvoerder of de advocaat?

Dat hangt af van wie de zaak feitelijk behandelde en met wie u een overeenkomst had. Een fout van een jurist in dienst van de verzekeraar of uitvoerder komt in beginsel voor rekening van die organisatie. Een extern ingeschakelde advocaat is zelf verantwoordelijk voor zijn werk.

Hoe wordt mijn schade berekend als de procedure nooit heeft plaatsgevonden?

De rechter beoordeelt in beginsel hoe de gemiste procedure had moeten aflopen. Lukt dat niet goed, dan wordt de schade geschat aan de hand van de goede en kwade kansen die u in die procedure zou hebben gehad.

Hoe lang heb ik om een claim in te dienen?

Een vordering tot schadevergoeding verjaart in beginsel vijf jaar nadat u bekend bent geworden met de schade en met de aansprakelijke partij, en uiterlijk twintig jaar na de gebeurtenis. Laat tijdig een op uw vordering toegesneden stuitingsbrief opstellen of controleren en bewaar bewijs van ontvangst. Een klacht stuit niet automatisch de verjaring.

Kan ik naar Kifid met een behandelfout?

Kifid kan klachten over aangesloten financiële dienstverleners behandelen, waaronder rechtsbijstandsverzekeraars. Controleer vooraf of de organisatie is aangesloten, of uw klacht onder het reglement valt en welke gevolgen een bindende uitspraak heeft.

Wat stuur ik naar Arslan?

Het polisblad, de dossiercorrespondentie met de behandelaar, de beslissing of het vonnis in uw zaak, een tijdlijn van de gebeurtenissen en een overzicht van de schade die u denkt te hebben geleden.

Laat uw dossier beoordelen

Neem contact op met Arslan Advocaten als u vermoedt dat uw rechtsbijstandsverlener een fout heeft gemaakt. We beoordelen of er een tekortkoming is, of uw oorspronkelijke zaak nog kan worden hersteld en of een schadeclaim kansrijk is. De opdracht en de kosten van een beoordeling of verdere behandeling worden vooraf besproken.

Bronnen

Artikel 7:401 BW. Artikel 3:310 BW. HR 16 februari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0419. HR 21 december 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX7491. Kifid-reglementen.

Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over uw eigen situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.

Schadevergoeding berekenen bij een fout in rechtsbijstand

Maak eerst een reconstructie van de oorspronkelijke zaak: wat kon bij zorgvuldige behandeling worden bereikt en welk resultaat is daadwerkelijk behaald? Splits een verloren vordering of proceskans, noodzakelijke herstelkosten en overige gevolgschade uit. Een erkenning van een gemiste termijn is nog geen erkenning van het volledige schadebedrag.

De centrale uitleg over schadevergoeding bij beroepsaansprakelijkheid helpt de vergelijking te maken. Ging de oorspronkelijke zaak over letsel, controleer dan ook het overzicht letselschadevergoeding en schadeposten. Alleen het nadeel dat door de behandelfout is ontstaan hoort in de nieuwe claim.

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Verzekeringsrecht
• Meer informatie over Letselschade