U kunt een advocaat aansprakelijk stellen als hij niet heeft gehandeld zoals een redelijk bekwaam en redelijk handelend advocaat en u daardoor schade heeft geleden. Het verliezen van een procedure is daarvoor niet genoeg. Bij een gemiste termijn moet bijvoorbeeld ook worden onderzocht wat een tijdig beroep had kunnen opleveren.
Wat kan een beroepsfout van een advocaat zijn?
Voorbeelden zijn het laten verlopen van een beroepstermijn, niet tijdig stuiten van een vordering, onvoldoende waarschuwen voor procesrisico’s of schikken zonder toereikende instructie. Ook onvolledig onderzoek naar relevante feiten kan een rol spelen. Beoordeel steeds de opdracht en wat destijds bekend was. Een verdedigbare processtrategie die achteraf verkeerd uitpakt, is niet automatisch een fout.
Controleer wie uw contractspartij is: de individuele advocaat, een maatschap of een kantoorvennootschap. Dat de naam van een advocaat onder correspondentie staat, beantwoordt die vraag niet volledig. De opdrachtbevestiging, algemene voorwaarden en facturen helpen daarbij.
Advocaat heeft een beroepstermijn gemist
Laat onmiddellijk onderzoeken of nog herstel mogelijk is. Soms is discussie mogelijk over wanneer een termijn begon of welk rechtsmiddel openstond. Neem niet aan dat herstel onmogelijk is, maar ga er ook niet van uit dat een klacht de procedure stilzet. Zorg zo nodig voor een andere advocaat om nog openstaande termijnen te bewaken.
Voor schadevergoeding wordt vervolgens onderzocht hoe de oorspronkelijke zaak bij tijdig optreden had behoren te worden beslist. Als de uitkomst niet voldoende zeker kan worden vastgesteld, kunnen goede en kwade proceskansen worden gewogen. Een gemiste termijn betekent dus niet dat de advocaat automatisch het gehele gevorderde bedrag moet betalen.
Advocaat laat uw vordering verjaren
Een nieuwe claim tegen de advocaat is iets anders dan de oorspronkelijke vordering. Onderzoek welke stuitingshandelingen zijn verricht, aan wie berichten zijn gestuurd en of ze zijn ontvangen. Was de oorspronkelijke claim inhoudelijk kansloos of niet verhaalbaar, dan heeft dat gevolgen voor de schade. Ook de claim tegen de advocaat kent eigen termijnen.
Onjuist advies of een te lage schikking
Bij advies over een schikking moet duidelijk zijn welke risico’s, kosten en alternatieven zijn besproken. Alleen spijt achteraf is onvoldoende. Relevant is bijvoorbeeld of een belangrijke schadepost bekend was, of nog deskundigenonderzoek nodig was en welke voorbehouden in de overeenkomst stonden.
Laat zowel de vaststellingsovereenkomst als het voorafgaande advies beoordelen. Het aantasten van de schikking tegenover de oorspronkelijke wederpartij is een andere vraag dan aansprakelijkheid van de advocaat. Finale kwijting kan herstel beperken, maar sluit een onderzoek naar de dienstverlening niet vanzelf uit. Bij een letselschadedossier vindt u verdere uitleg bij fouten van de letselschadebehandelaar.
Welke bewijsstukken heeft u nodig?
- Opdrachtbevestiging en de naam van de contractspartij.
- Het volledige procesdossier, uitspraken en bewijs van betekening of ontvangst.
- Correspondentie over deadlines, instructies, adviezen en schikkingen.
- Uw eigen stukken die destijds beschikbaar waren.
- Een schadeberekening en informatie over de verhaalbaarheid van de oorspronkelijke claim.
Klacht bij de deken of schadevergoeding?
Een klacht over beroepsmatig handelen en een civiele schadeclaim hebben een verschillend doel. De deken kan een klacht onderzoeken; een tuchtrechtelijk oordeel beslist niet automatisch alle vragen over schade en causaliteit. Er bestaan binnen het advocatentuchtrecht beperkte mogelijkheden rond schadevergoeding, maar die vervangen geen beoordeling van de passende civiele route.
Wacht niet uitsluitend op de uitkomst van een klacht als een civiele termijn loopt. Is de advocaat ingeschakeld door uw rechtsbijstandsverzekering, stel dan apart vast wie de opdracht uitvoerde en voor welke fout die partij kan worden aangesproken. Lees ook over beroepsfouten bij rechtsbijstand.
Welke schadevergoeding kunt u van uw advocaat vragen?
De schadevergoeding na een beroepsfout van een advocaat wordt bepaald door de werkelijke uitkomst te vergelijken met de uitkomst zonder die fout. Het gaat dus niet automatisch om het bedrag dat u ooit van de oorspronkelijke wederpartij vorderde. Ook verweren, bewijsproblemen, proceskosten en de mogelijkheid om een gewonnen bedrag te innen spelen mee. Een complete beoordeling omvat zowel de fout als de inhoud van de oorspronkelijke zaak.
- Een verloren vordering of proceskans: het financiële nadeel van een procedure die door de fout niet of onjuist is gevoerd.
- Een te lage regeling: het aantoonbare verschil met het resultaat dat bij zorgvuldig advies haalbaar was.
- Nodeloze kosten: bijvoorbeeld extra herstelwerk of een onnodige proceshandeling, voor zover door de fout veroorzaakt.
- Redelijke onderzoekskosten: kosten om aansprakelijkheid en schade vast te stellen.
- Rente en overige gevolgschade: afzonderlijk onderbouwen, inclusief de juiste periode en het oorzakelijke verband.
Alle declaraties van de eerste advocaat terugvragen is niet vanzelf de juiste schadeberekening. Werk dat ook bij een correcte behandeling nodig en bruikbaar was, kan een andere positie hebben dan waardeloos of dubbel uitgevoerd werk. Ook kosten van de nieuwe advocaat moeten worden uitgesplitst. Herstel van de oorspronkelijke zaak, onderzoek naar de beroepsfout en procederen over die beroepsfout zijn verschillende werkzaamheden.
Fictief voorbeeld: een gemiste vordering van € 60.000
Stel dat een advocaat een termijn mist in een zaak waarin € 60.000 werd geëist. De cliënt heeft daardoor niet zonder meer een schadeclaim van € 60.000. Eerst wordt onderzocht of de wederpartij het bedrag werkelijk verschuldigd was, welke tegenvordering bestond en of betaling mogelijk was. Blijkt bijvoorbeeld dat slechts € 40.000 juridisch en feitelijk verhaalbaar was, dan moet de berekening daarop aansluiten. Bij echte onzekerheid over de uitkomst kan waardering van een verloren kans aan de orde komen. Daarvoor is een inhoudelijke onderbouwing nodig; een willekeurig percentage is onvoldoende.
Kansschade: hoe wordt een gemiste procedure beoordeeld?
De beoordeling begint bij de vraag hoe de oorspronkelijke zaak bij zorgvuldig optreden had behoren te verlopen. Welke stukken zouden zijn overgelegd? Welke getuigen konden worden gehoord? Was deskundigenonderzoek nodig? De beroepsaansprakelijkheidszaak kan hierdoor deels een reconstructie van de eerdere procedure worden. Bewaar daarom ook bewijs dat niet in het oorspronkelijke procesdossier terechtkwam maar destijds wel beschikbaar was.
Als niet voldoende zeker kan worden vastgesteld hoe de oorspronkelijke procedure zou zijn geëindigd, kan onder voorwaarden een verloren kans worden gewaardeerd. Daarbij moeten de goede en kwade kansen concreet worden uitgewerkt. Een zwakke zaak verandert door een gemiste termijn niet in een zekere aanspraak. Andersom hoeft onzekerheid niet in alle gevallen tot afwijzing van iedere schadevergoeding te leiden. Lees ook de algemene uitleg over schadeberekening bij een beroepsfout.
Verkeerde procesroute of onvoldoende onderzoek
Soms gaat het verwijt niet over een deadline, maar over de gekozen aanpak. Er is bijvoorbeeld direct geprocedeerd terwijl belangrijk deskundigenbewijs ontbrak, of een noodzakelijke partij is buiten de procedure gebleven. Dan moet worden onderzocht welke alternatieven destijds beschikbaar waren, wat de advocaat daarover heeft geadviseerd en welke instructie u heeft gegeven. Het enkele bestaan van een andere strategie maakt de gekozen strategie niet onzorgvuldig.
Voor schadevergoeding is vervolgens van belang wat een zorgvuldige route had veranderd. Had voorafgaand onderzoek het bewijs kunnen leveren? Waren de extra kosten vermeden? Zou de wederpartij een regeling hebben getroffen? Een stelling dat ‘buitengerechtelijk alles opgelost had kunnen worden’ vraagt concrete steun, zoals correspondentie, een medisch rapport of een reëel onderhandelingsvoorstel. Zo blijven professionele keuzes, onvermijdelijke risico’s en verwijtbare fouten van elkaar te onderscheiden.
De oude zaak laten overnemen en de nieuwe claim voorbereiden
Als de oorspronkelijke zaak nog loopt, heeft bescherming van uw positie daar prioriteit. Maak met een opvolgend advocaat uitdrukkelijk afspraken over komende termijnen, ontbrekende stukken en communicatie met de wederpartij. Een discussie met uw vorige advocaat mag niet leiden tot een tweede gemiste termijn. Laat daarnaast vastleggen welke extra werkzaamheden nodig zijn om de mogelijke fout te herstellen.
Controleer of u alleen de behandelend advocaat moet aanspreken of ook diens contractspartij, zoals een kantoorvennootschap. Vraag om melding bij de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar, maar blijf zelf de claim en termijnen bewaken. Een verzekeraar kan aansprakelijkheid, de omvang van de schade of de dekking onderzoeken. Dat onderzoek betekent niet dat uw vordering al is erkend.
Hoe beoordeelt u een voorstel tot schadevergoeding?
Vraag om een uitsplitsing van hoofdsom, rente, juridische kosten en eventuele voorbehouden. Controleer of het voorstel ook toekomstige of nog onbekende schade afwikkelt. Bij finale kwijting kan een later gebleken extra nadeel niet eenvoudig alsnog worden geclaimd. Bespreek daarom welke onderdelen voldoende zijn onderzocht en welke onzekerheden nog bestaan voordat u akkoord gaat.
Bij een letselschadezaak moeten onder meer inkomen, hulpbehoefte en medische vooruitzichten zorgvuldig in die afweging worden betrokken. De uitleg over letselschadevergoeding en schadeposten helpt bij het controleren van de oorspronkelijke claim. De nieuwe aanspraak tegen de advocaat blijft beperkt tot het nadeel dat door zijn beroepsfout is ontstaan; dezelfde schade kan niet tweemaal worden ontvangen.
Een erkende beroepsfout is nog geen erkend schadebedrag
Uw advocaat kan erkennen dat een termijn is gemist, terwijl zijn verzekeraar betwist dat u daardoor financieel nadeel heeft geleden. Vraag daarom nauwkeurig wat wordt erkend: de feitelijke gebeurtenis, aansprakelijkheid, een bepaalde schadepost of de gehele vordering. Bewaar de originele formulering. Een algemene spijtbetuiging is iets anders dan een ondubbelzinnige erkenning van een betalingsverplichting.
Bij gedeeltelijke erkenning kan het onderzoek worden toegespitst op wat resteert. Misschien staat de fout vast, maar moeten proceskansen of verhaalbaarheid nog worden uitgewerkt. Maak dan afspraken over de benodigde stukken en een redelijke vervolgstap. Houd de verjaring zelfstandig in de gaten; laat beoordelen welke betekenis de correspondentie daarvoor precies heeft.
Controleer ook wie een betalingsvoorstel doet en op welke voorwaarden. Een voorschot zonder finale afwikkeling heeft een andere betekenis dan een eenmalig aanbod tegen volledige kwijting. Leg vast welke kosten en rente zijn inbegrepen. Zo voorkomt u dat een discussie over een beperkt erkend onderdeel ongemerkt uitmondt in afstand van andere, nog onvoldoende onderzochte aanspraken.
Wat gebeurt er als aansprakelijkheid wordt afgewezen?
Vraag om de concrete reden van afwijzing en vergelijk die met uw stukken. Een discussie over de opdracht vraagt ander bewijs dan een discussie over schadehoogte. Orden de punten waarover overeenstemming bestaat en de punten die nog onderzoek vergen. Een aanvullend rapport is vooral zinvol als duidelijk is welke vraag ermee wordt beantwoord.
Bespreek vervolgens de verwachte opbrengst, kosten en duur van overleg of een procedure. Een procedure kan bewijs opleveren, maar brengt ook risico op afwijzing en een proceskostenveroordeling mee. De tijdsduur hangt onder meer af van de reactie van de wederpartij en de noodzaak van deskundigenonderzoek. Een betrouwbare vaste uitkomst of doorlooptijd kan vooraf niet worden beloofd.
Bij een regeling moeten het bedrag, de betaaltermijn, rente, kosten en eventuele finale kwijting duidelijk zijn. Bewaar alle afspraken en controleer welke aanspraken definitief worden afgewikkeld. U hoeft niet te wachten tot elke toekomstige post exact bekend is om juridisch advies te vragen, maar een onvolledig schadebeeld verdient aandacht voordat u afstand van rechten doet.
Veelgestelde vragen
Is een verloren zaak bewijs van een beroepsfout?
Nee. Onderzocht wordt of de advocaat zorgvuldig handelde en wat zonder de gestelde fout had kunnen gebeuren.
Kan ik mijn dossier opvragen?
Vraag om het dossier en specificeer welke processtukken, adviezen en correspondentie u nodig heeft. Bespreek eventuele onvolledigheid en zorg dat dringende termijnen ondertussen worden bewaakt.
Worden mijn nieuwe advocaatkosten vergoed?
Dat is afhankelijk van aansprakelijkheid en de redelijkheid van de kosten. In een procedure wordt doorgaans niet het volledige werkelijke honorarium vergoed.
Bronnen
Hoge Raad 16 februari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ0419 over de beoordeling van de hypothetische procedure; Advocatenwet, waaronder artikel 48b.
Termijnen, kosten en uw vervolgstap
Meld de vermoedelijke fout tijdig en concreet. Een klacht en het stuiten van verjaring zijn verschillende handelingen. Voor schadeclaims geldt vaak een termijn van vijf jaar na daadwerkelijke bekendheid met schade en aansprakelijke persoon, maar bijzondere regels en andere termijnen kunnen gelden. Laat de termijn voor uw eigen dossier controleren.
Verantwoordelijke advocaat: Onur Arslan. Neem contact op met een korte beschrijving en eventuele urgente deadline. Bespreek vooraf de omvang en kosten van het onderzoek, mogelijke deskundigenkosten en procesrisico’s. Verhaal van alle kosten is niet gegarandeerd.
Bekijk ook de algemene gids beroepsaansprakelijkheid voor een stappenplan, dossierchecklist en uitleg over schade, causaliteit en klachtprocedures. Juridische basis: Boek 7 BW (zorgplicht), Boek 6 BW (schadevergoeding en klachtplicht) en Boek 3 BW (verjaring en stuiting).
