Uit de praktijk | Letselschade en civiel procesrecht | ECLI:NL:RBAMS:2024:5915
Een deelgeschil is bedoeld om vastgelopen onderhandelingen over letselschade weer op gang te brengen. Het is niet bedoeld om een volledig aansprakelijkheids- en schadegeschil in één keer te laten beslissen. De rechtbank Amsterdam paste die grens toe in een zaak over een aanrijding tussen een motorfiets en een fiets. De verweerder werd bijgestaan door mr. E. Bajric. Het verzoek van de wederpartij werd afgewezen en iedere partij moest de eigen proceskosten dragen.
Wat speelde er na het ongeval?
Na een aanrijding op 14 maart 2021 vroeg de verzoeker de rechter om een oordeel over de aansprakelijkheid van de verweerder, de omvang daarvan en een schadevergoeding van € 7.193,06 plus rente. Ook werd verzocht om vergoeding van € 3.895 aan procedurekosten. De feiten over de precieze toedracht waren tussen partijen omstreden. Er was geen uitgebreid politiedossier beschikbaar dat de verschillende lezingen kon ophelderen.
Wat is een deelgeschilprocedure?
Artikel 1019w en volgende Rv bieden bij letsel- en overlijdensschade de mogelijkheid om een afgebakend juridisch of feitelijk geschilpunt aan de rechter voor te leggen. De gedachte is dat een rechterlijke beslissing over dat onderdeel de buitengerechtelijke onderhandelingen kan bevorderen en partijen dichter bij een vaststellingsovereenkomst brengt. De procedure is doorgaans sneller en heeft een ander kostenregime dan een gewone bodemprocedure.
Waarom paste deze zaak niet in een deelgeschil?
De verzoeker wilde dat de rechter besliste over de toedracht, aansprakelijkheid, causaliteit, schadeomvang en betaling. Daarmee lag vrijwel het gehele geschil ter beoordeling voor. Als al die punten zouden zijn beslist, bleef volgens de rechtbank nauwelijks nog iets over om over te onderhandelen. Daarbij kwam dat partijen niet in onderhandeling waren en nooit over een vaststellingsovereenkomst hadden onderhandeld. De rechter vond het verzoek daarom prematuur.
Artikel 1019z Rv bepaalt dat het verzoek wordt afgewezen wanneer de gevraagde beslissing onvoldoende kan bijdragen aan de totstandkoming van een vaststellingsovereenkomst. De rechtbank wilde voorkomen dat iedere volledige schadeprocedure onder het etiket ‘deelgeschil’ zou worden gevoerd.
De bewijsproblemen bij een aanrijding tussen fiets en motorfiets
De rechtbank merkte aanvullend op dat ook een inhoudelijke beoordeling lastig zou zijn geweest. De toedracht stond onvoldoende vast, terwijl een politiedossier ontbrak. De uiteenlopende lezingen van de betrokkenen konden in deze procedure niet eenvoudig met uitgebreid bewijs worden onderzocht. De rechter wees erop dat voor de toepasselijke aansprakelijkheidsvraag voldoende feiten moesten worden gesteld en bij betwisting bewezen. Het ging dus niet alleen om de keuze van de procedure, maar ook om de bewijspositie.
Wat besliste de rechtbank?
De rechtbank wees het verzoek af omdat de zaak zich niet leende voor behandeling als deelgeschil. Zij compenseerde de proceskosten, zodat iedere partij de eigen kosten droeg. Hoewel bij een deelgeschil de redelijke kosten van de benadeelde vaak afzonderlijk worden begroot, zag de rechtbank daarvoor hier geen aanleiding omdat de procedure ten onrechte was ingesteld.
Wat betekent dit voor de letselschadepraktijk?
Voordat een deelgeschil wordt gestart, moet duidelijk zijn welk specifiek geschilpunt de onderhandelingen blokkeert. Denk aan een afgebakende aansprakelijkheidsvraag, de uitleg van een medisch rapport of een afzonderlijke kostenkwestie. Het verzoek moet vervolgens uitleggen waarom juist een rechterlijke beslissing over dat punt de onderhandelingen kan bevorderen. Als partijen nog helemaal niet onderhandelen en vrijwel alle feiten betwist zijn, kan een bodemprocedure of eerst aanvullend onderzoek geschikter zijn.
Praktische checklist bij een deelgeschil
- Omschrijf precies welke beslissing van de rechter wordt gevraagd.
- Leg uit welke onderhandelingen al zijn gevoerd en waarom die zijn vastgelopen.
- Onderbouw hoe de gevraagde beslissing een vaststellingsovereenkomst dichterbij brengt.
- Controleer of de benodigde feiten voldoende vaststaan of dat uitgebreid bewijs nodig is.
- Maak onderscheid tussen aansprakelijkheid, causaliteit en schadebegroting.
- Weeg het kostenrisico en de geschiktheid van een bodemprocedure af.
Veelgestelde vragen
Kan een rechter in een deelgeschil over aansprakelijkheid beslissen?
Ja, maar alleen wanneer de gevraagde beslissing past binnen het doel en de voorwaarden van de deelgeschilprocedure.
Kan ik in een deelgeschil meteen mijn volledige schade claimen?
Niet zonder meer. Een verzoek dat in wezen het gehele geschil omvat, kan ongeschikt zijn voor een deelgeschil.
Moeten partijen al hebben onderhandeld?
Het doel van de procedure is het bevorderen van een minnelijke regeling. Het ontbreken van onderhandelingen was in deze zaak een belangrijke reden voor afwijzing.
Krijgt de verzoeker altijd zijn advocaatkosten vergoed?
Nee. In deze zaak compenseerde de rechtbank de kosten omdat het verzoek niet voor een deelgeschil geschikt was.
Lees ook de uitspraken over aansprakelijkheid bij een betwiste aanrijding, een voetganger op een zebrapad en onze dienstverlening voor letselschade in Rotterdam.
Bron: Rechtbank Amsterdam 12 september 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:5915. Gemachtigde van verweerder: mr. E. Bajric. De uitspraak geeft geen definitief oordeel dat verweerder niet aansprakelijk was voor het ongeval.


