Wanneer u een verzekering afsluit, heeft u een mededelingsplicht, en het niet nakomen hiervan kan leiden tot een beschuldiging van verzwijging verzekering. Dit betekent dat u alle relevante informatie naar waarheid moet doorgeven aan de verzekeraar. Maar wanneer is een beroep op verzwijging door de verzekeraar eigenlijk terecht? En wat zijn de gevolgen voor uw dekking en eventuele schadeclaims? In dit artikel leggen de gespecialiseerde advocaten van Arslan & Arslan Advocaten uit wat verzwijging precies inhoudt, wanneer een verzekeraar terecht kan weigeren uit te keren, en wat u kunt doen als u het niet eens bent met het standpunt van uw verzekeraar.
Wat is de mededelingsplicht bij een verzekering?
Bij het aanvragen van een verzekering vult u meestal een vragenlijst in of beantwoordt u vragen van een adviseur. De wet verplicht u om deze vragen eerlijk en volledig te beantwoorden. Dit wordt de wettelijke mededelingsplicht genoemd (artikel 7:928 BW). De verzekeraar gebruikt deze informatie namelijk om het risico in te schatten en te bepalen of zij u willen verzekeren, en zo ja, tegen welke premie en voorwaarden. Als u feiten of omstandigheden verzwijgt of onjuist voorstelt, en u wist of behoorde te weten dat deze informatie voor de verzekeraar van belang was, is er sprake van verzwijging. Lees meer over de mededelingsplicht bij verzekering.
Het is belangrijk te benadrukken dat u alleen vragen hoeft te beantwoorden die daadwerkelijk door de verzekeraar worden gesteld. U hoeft in beginsel niet uit uzelf ongevraagd informatie te verstrekken, tenzij u begrijpt dat bepaalde informatie essentieel is voor de verzekeraar om een goede inschatting van het risico te maken. De vragen van de verzekeraar moeten bovendien gericht en duidelijk zijn. Een algemene vraag zoals “Zijn er nog andere zaken die wij moeten weten?” is vaak onvoldoende specifiek om een beroep op verzwijging op te baseren.
Wanneer is er sprake van verzwijging verzekering?
Er is pas sprake van verzwijging verzekering als aan een aantal strikte voorwaarden is voldaan. Ten eerste moet vaststaan dat u een vraag van de verzekeraar onjuist of onvolledig heeft beantwoord. Ten tweede moet u hebben geweten of behoren te begrijpen dat het juiste antwoord voor de verzekeraar van belang was voor de acceptatie van het risico. Dit wordt het ‘kenbaarheidsvereiste’ genoemd. Ten derde moet de verzekeraar aannemelijk maken dat zij de verzekering niet, of niet onder dezelfde voorwaarden, zouden hebben gesloten als zij de juiste informatie wel hadden gehad. Dit is het ‘causaliteitsvereiste’.
Een veelvoorkomend voorbeeld is het verzwijgen van een strafrechtelijk verleden, eerdere schades of medische aandoeningen bij een levens- of arbeidsongeschiktheidsverzekering. Als de verzekeraar kan aantonen dat u deze informatie opzettelijk heeft achtergehouden met de bedoeling de verzekeraar te misleiden, dan staan zij sterk in hun recht om de verzekering op te zeggen en een claim af te wijzen. Echter, als u een vraag verkeerd heeft begrepen of een onschuldige vergissing heeft gemaakt, is er niet direct sprake van opzet tot misleiding.
De gevolgen van verzwijging voor uw dekking
De gevolgen van verzwijging kunnen zeer ingrijpend zijn. Als de verzekeraar ontdekt dat u de mededelingsplicht heeft geschonden, hebben zij in beginsel het recht om de verzekeringsovereenkomst met onmiddellijke ingang op te zeggen. Dit betekent dat u vanaf dat moment niet meer verzekerd bent. Bovendien zal de verzekeraar een eventuele openstaande schadeclaim afwijzen. In ernstige gevallen, waarbij sprake is van opzet tot misleiding, kan de verzekeraar u zelfs registreren in het waarschuwingssysteem van stichting CIS (Centraal Informatie Systeem) of het Extern Verwijzingsregister (EVR).
Een dergelijke registratie heeft verstrekkende gevolgen, omdat het voor u vrijwel onmogelijk wordt om in de toekomst nog ergens anders een verzekering af te sluiten, of alleen tegen een zeer hoge premie. Daarnaast kan de verzekeraar gemaakte onderzoekskosten op u verhalen en reeds uitgekeerde schadebedragen terugvorderen. Lees hier wat u kunt doen als uw claim is afgewezen wegens verzwijging.
Is een beroep op verzwijging altijd terecht?
Nee, een beroep op verzwijging door een verzekeraar is zeker niet altijd terecht. Verzekeraars wijzen claims soms te snel af op grond van vermeende verzwijging. Zoals eerder genoemd, moeten de vragen op het aanvraagformulier ondubbelzinnig en duidelijk zijn geformuleerd. Als een vraag voor meerdere interpretaties vatbaar is en u deze te goeder trouw op een bepaalde manier heeft beantwoord, kan de verzekeraar u dit achteraf niet zwaar aanrekenen. De onduidelijkheid komt dan voor risico van de verzekeraar.
Daarnaast mag de verzekeraar zich niet beroepen op verzwijging van feiten die zij al kende of behoorde te kennen uit eigen onderzoek, bijvoorbeeld uit een openbaar register zoals het BKR (Bureau Krediet Registratie) of eerdere polissen bij dezelfde verzekeraar. Ook vervalt het recht van de verzekeraar om zich op verzwijging te beroepen als zij u niet binnen twee maanden na ontdekking van de verzwijging hiervan op de hoogte stelt (artikel 7:929 BW). Dit is een belangrijke formele eis waar verzekeraars nog wel eens de fout in gaan.
Wat te doen als uw verzekeraar verzwijging stelt?
Als uw verzekeraar u beschuldigt van verzwijging en uw verzekering opzegt of een claim afwijst, is het belangrijk om niet direct akkoord te gaan. Vraag de verzekeraar om een schriftelijke onderbouwing van hun standpunt. Zij moeten precies aangeven welke vraag u onjuist zou hebben beantwoord en waarom deze informatie essentieel was voor de acceptatie van de verzekering. Controleer vervolgens zelf het aanvraagformulier en uw antwoorden zorgvuldig.
Verzamel bewijsmateriaal dat uw standpunt ondersteunt. Als u bijvoorbeeld kunt aantonen dat u de informatie wel degelijk heeft doorgegeven aan uw tussenpersoon, maar deze het niet heeft vermeld op het aanvraagformulier, kan dit u helpen. Schakel in een vroeg stadium juridische hulp in. Een gespecialiseerde advocaat verzekeringsrecht kan beoordelen of het standpunt van de verzekeraar juridisch houdbaar is en u adviseren over de beste vervolgstappen.
Juridische stappen tegen de verzekeraar
Als u er met de verzekeraar niet uitkomt, kunt u overwegen juridische stappen te ondernemen. U kunt een klacht indienen bij de directie van de verzekeraar. Als dit niet tot het gewenste resultaat leidt, kunt u in veel gevallen terecht bij het Kifid (Klachteninstituut Financiële Dienstverlening). Het Kifid biedt een laagdrempelige procedure om geschillen tussen consumenten en financiële dienstverleners op te lossen. Bekijk ons stappenplan voor het indienen van een klacht bij het Kifid.
Daarnaast is het altijd mogelijk om uw zaak voor te leggen aan de civiele rechter. Een procedure bij de rechtbank kan complex en tijdrovend zijn, maar is soms de enige manier om uw gelijk te halen, zeker als het gaat om grote financiële belangen of als het Kifid uw klacht heeft afgewezen of onbevoegd is. Een ervaren advocaat kan u bijstaan in deze procedures en zorgen dat uw argumenten krachtig naar voren worden gebracht. Meer informatie over rechtspraak vindt u op Rechtspraak.nl.
De rol van de tussenpersoon bij verzwijging
Veel verzekeringen worden afgesloten via een tussenpersoon of assurantieadviseur. Deze adviseur heeft een zorgplicht naar u toe. Hij of zij moet u goed informeren over de vragen op het aanvraagformulier en de mogelijke gevolgen van het niet volledig of onjuist beantwoorden daarvan. Als u de juiste informatie aan uw tussenpersoon heeft verstrekt, maar deze heeft verzuimd dit door te geven aan de verzekeraar, dan kan dit in veel gevallen niet aan u worden toegerekend. De fout ligt dan bij de adviseur.
In een dergelijke situatie kan de verzekeraar zich mogelijk niet succesvol beroepen op verzwijging jegens u, of u kunt de tussenpersoon aansprakelijk stellen voor de schade die u lijdt doordat de verzekeraar niet uitkeert. Het is daarom van groot belang om goed te documenteren welke informatie u met uw adviseur heeft gedeeld, bijvoorbeeld door middel van e-mails of gespreksverslagen. Een advocaat kan u helpen om te beoordelen of uw tussenpersoon zijn zorgplicht heeft geschonden en hoe u dit het beste kunt aanpakken.
Bewijslast bij een beroep op verzwijging
Wanneer een verzekeraar zich beroept op verzwijging en weigert uit te keren, rust de bewijslast in beginsel op de verzekeraar. Dit betekent dat de verzekeraar moet aantonen dat u een specifieke vraag onjuist of onvolledig heeft beantwoord, dat u wist of behoorde te weten dat dit antwoord van belang was voor de verzekeraar, en dat de verzekeraar bij kennis van de ware stand van zaken de verzekering niet of onder andere voorwaarden zou hebben gesloten. Dit is geen lichte bewijslast voor de verzekeraar.
Als de verzekeraar stelt dat er sprake was van ‘opzet tot misleiding’, rust er een nog zwaardere bewijslast op hen. Zij moeten dan feiten en omstandigheden aandragen waaruit onomstotelijk blijkt dat u de intentie had om de verzekeraar te bedriegen. Omdat dit vaak lastig te bewijzen is, strandt een beroep op opzet tot misleiding regelmatig bij de rechter of het Kifid. Zorg ervoor dat u zelf ook bewijsstukken verzamelt die uw lezing van de feiten ondersteunen, zodat u het verweer van de verzekeraar effectief kunt weerspreken.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen verzwijging en fraude?
Verzwijging betekent dat u bij de aanvraag van een verzekering bepaalde relevante informatie niet of onjuist heeft gemeld. Dit kan per ongeluk of bewust gebeuren. Fraude gaat een stap verder en impliceert altijd opzet om de verzekeraar te misleiden, bijvoorbeeld door schade opzettelijk te veroorzaken of de omvang van de schade te overdrijven. Zowel verzwijging met opzet tot misleiding als fraude kunnen leiden tot opzegging van de polis en registratie in waarschuwingssystemen.
Kan de verzekeraar een uitkering weigeren bij een onschuldige vergissing?
Als u een vraag op het aanvraagformulier onjuist heeft beantwoord door een onschuldige vergissing, mag de verzekeraar niet zomaar de volledige uitkering weigeren. Als de verzekeraar de verzekering bij kennis van de ware stand van zaken wel zou hebben gesloten, maar tegen een hogere premie, wordt de uitkering naar verhouding verlaagd. Zou de verzekeraar andere voorwaarden hebben gesteld, dan wordt de schade beoordeeld alsof die voorwaarden van toepassing waren.
Hoe lang heeft de verzekeraar de tijd om zich op verzwijging te beroepen?
Volgens de wet (artikel 7:929 BW) moet de verzekeraar u binnen twee maanden na de ontdekking van de verzwijging op de hoogte stellen van de gevolgen die zij daaraan verbindt. Doet de verzekeraar dit niet tijdig, dan vervalt hun recht om zich op de verzwijging te beroepen en kunnen zij de uitkering niet weigeren of de verzekering opzeggen op deze grond.
Lees ook
- Claim afgewezen wegens verzwijging – wat kunt u doen?
- Mededelingsplicht bij verzekering – wat moet u melden?
- Klacht indienen bij het Kifid – uw rechten, stappenplan en tips
Hulp nodig?
Heeft uw verzekeraar uw claim afgewezen of uw polis beëindigd vanwege vermeende verzwijging? De advocaten van Arslan & Arslan Advocaten hebben ruime ervaring met verzekeringsrechtelijke geschillen en kunnen u helpen om uw rechten veilig te stellen. Neem contact op voor een gratis eerste consult via https://arslan.nl/contact/, zodat wij uw situatie kunnen beoordelen en u kunnen adviseren over de beste aanpak.
Hulp nodig van een advocaat?
Onze advocaten zijn gespecialiseerd in strafrecht.