U mag altijd van advocaat wisselen, ook midden in een scheiding of een andere familiezaak. De procedure en de termijnen lopen gewoon door, dus regel de overstap snel en laat de nieuwe advocaat direct de datums controleren. Heeft u een toevoeging, dan kan dat ook: de nieuwe advocaat vraagt de Raad voor Rechtsbijstand de toevoeging over te nemen. Meestal betaalt u dan opnieuw een eigen bijdrage, behalve als de Raad een dwingende reden aanneemt.
Geschreven door Öznur Batur, advocaat familierecht bij Arslan Advocaten. Inhoudelijk bijgewerkt op 29 oktober 2026. Deze informatie is algemeen; de beoordeling van uw zaak hangt af van de feiten, de afspraken en eventuele rechterlijke beslissingen.
Een familiezaak gaat over uw kinderen, uw woning en uw geld. Dan moet u uw advocaat kunnen vertrouwen. Soms gaat het mis: u hoort weken niets, de advocaat stopt met zijn praktijk of u heeft het gevoel dat uw belangen niet goed worden behartigd. Hieronder leest u hoe overstappen werkt, waar u op moet letten en wat de regels zijn als u gesubsidieerde rechtsbijstand heeft.
Mag ik zomaar van advocaat wisselen?
Ja. U kiest zelf uw advocaat en u kunt de opdracht op ieder moment beëindigen. U hoeft daarvoor geen toestemming te vragen aan de rechtbank of de wederpartij. Wel moet de nieuwe advocaat zich in de procedure melden, zodat de rechtbank weet met wie zij contact heeft.
Ook een advocaat kan stoppen. Dat noemen we zich onttrekken. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij een verstoorde vertrouwensrelatie, bij ziekte of pensioen, of als declaraties niet worden betaald. Uw advocaat moet u dan op tijd informeren, zodat u een opvolger kunt zoeken.
Termijnen lopen door: eerst de datums veiligstellen
Een wisseling van advocaat schort de procedure niet op. Een verweertermijn, een zittingsdatum of de termijn voor hoger beroep blijft gewoon staan. Daarom is het eerste wat de nieuwe advocaat doet: nagaan welke datums er staan en wat er vóór die datum moet gebeuren.
Ligt er een termijn of zitting binnen enkele weken, zeg dat dan direct in uw eerste bericht. De nieuwe advocaat kan soms uitstel vragen. In een echtscheidingszaak wordt een eerste verzoek om uitstel voor het verweerschrift in de regel toegestaan, voor maximaal vier weken. Op ander uitstel heeft u geen recht, en de termijn van drie maanden voor hoger beroep tegen een beschikking wordt niet verlengd. Lees meer in hoger beroep in familiezaken.
Welke stukken heeft de nieuwe advocaat nodig?
- het verzoekschrift en, als die er al is, het verweerschrift;
- alle beschikkingen, ook tussenbeslissingen en voorlopige voorzieningen;
- de oproeping voor de zitting en eventuele termijnbrieven van de rechtbank;
- het ouderschapsplan, het convenant of conceptafspraken;
- correspondentie met de wederpartij en de rechtbank;
- het toevoegingsnummer, als u gesubsidieerde rechtsbijstand heeft.
Heeft u niet alles, dan kan de nieuwe advocaat het dossier opvragen bij uw vorige advocaat. De advocaten overleggen dan over de stand van de zaak. Staat er nog een rekening open, dan moet de vorige advocaat het dossier op uw verzoek toch aan de nieuwe advocaat afgeven, eventueel onder voorwaarden die de deken van de orde van advocaten stelt.
Overstappen met een toevoeging
Met een toevoeging betaalt de overheid een groot deel van de kosten van uw advocaat. De toevoeging staat op naam van die advocaat. Wilt u wisselen, dan vraagt de nieuwe advocaat de Raad voor Rechtsbijstand om de toevoeging over te nemen.
De Raad ziet een eerste overstap naar een advocaat van een ander kantoor als een tweede deskundig oordeel. Daarvoor is geen bijzondere reden nodig, maar u betaalt wel opnieuw een eigen bijdrage. Alleen bij een dwingende reden kan de Raad van die tweede eigen bijdrage afzien. Volgens het beleid van de Raad zijn dwingende redenen bijvoorbeeld:
- ziekte of overlijden van de advocaat, of het stoppen van de praktijk;
- aanwijsbaar tekortschieten van de advocaat, waardoor het vertrouwen weg is;
- schorsing of schrapping van de advocaat;
- tegenstrijdige belangen.
Ook een gemeenschappelijk echtscheidingsverzoek dat strandt, geldt als dwingende reden. Ontevredenheid over de werkwijze of het advies van uw advocaat, of alleen een second opinion willen, is dat volgens de Raad niet: u kunt dan wel overstappen, maar betaalt de tweede eigen bijdrage. Is er concreet iets misgegaan, zoals gemiste termijnen of weken zonder reactie, beschrijf dat dan, zodat de Raad kan beoordelen of er een dwingende reden is. Bij familiezaken moet de nieuwe advocaat bij de Raad zijn ingeschreven voor personen- en familierecht.
Betaal ik opnieuw een eigen bijdrage?
Meestal wel. Bij een overstap legt de Raad in de regel een nieuwe eigen bijdrage op, even hoog als de eerste. Bij een dwingende reden kan de Raad besluiten daarvan af te zien. Voor een derde advocaat in dezelfde zaak geeft de Raad in principe geen nieuwe toevoeging, tenzij er weer een dwingende reden is.
Bespreek dit vooraf met de nieuwe advocaat. Dan weet u wat de overstap u kost en of het verstandig is om eerst met uw huidige advocaat in gesprek te gaan.
Eerst praten, dan pas wisselen
Niet ieder probleem vraagt om een nieuwe advocaat. Soms helpt een duidelijk gesprek: wat is de planning, wanneer hoort u iets en welke keuzes worden gemaakt? Leg uw vragen schriftelijk vast en vraag om een concrete reactie.
Heeft u een klacht over de dienstverlening, dan kunt u die indienen volgens de klachtenregeling van het kantoor. Gaat het om de manier waarop de advocaat zijn beroep uitoefent, dan kunt u zich wenden tot de deken van de orde van advocaten. Een klacht en een overstap kunnen ook naast elkaar lopen.
Wat kost wisselen als u zelf betaalt?
Betaalt u uw advocaat zelf, dan krijgt u van de vorige advocaat een eindafrekening voor het werk tot de overstap. De nieuwe advocaat moet zich inlezen in het dossier. Die tijd is extra werk. Vraag vooraf om een inschatting van de inleestijd en van de vervolgstappen.
Lees meer over tarieven en gesubsidieerde rechtsbijstand in wat kost een familierechtadvocaat?
Wisselen bij hoger beroep
Na een uitspraak van de rechtbank kiezen veel mensen bewust voor een andere advocaat in hoger beroep. Dat kan, maar de termijn van drie maanden loopt in de regel vanaf de uitspraak. Voor hoger beroep is meestal een nieuwe toevoeging nodig; vraag vooraf welke eigen bijdrage u dan betaalt. Wacht dus niet tot de laatste weken met het zoeken van een advocaat.
Voorbeeld: advocaat gaat met pensioen
In een fictief dossier hoort Kim dat haar advocaat stopt met de praktijk. De beschikking in haar echtscheiding wordt over drie weken verwacht. Kim zoekt direct een nieuwe advocaat en stuurt de stukken en het toevoegingsnummer mee.
De nieuwe advocaat meldt zich bij de rechtbank en vraagt de Raad voor Rechtsbijstand de toevoeging over te nemen. Omdat de vorige advocaat stopt, is er een dwingende reden en kan de Raad afzien van een tweede eigen bijdrage. Na de beschikking bespreken Kim en haar nieuwe advocaat binnen een week of hoger beroep zinvol is.
Veelgestelde vragen
Mag ik midden in mijn scheiding van advocaat wisselen?
Ja. U kunt altijd overstappen. De procedure en de termijnen lopen wel door, dus zorg dat de nieuwe advocaat de datums direct kent.
Kan ik met een toevoeging van advocaat wisselen?
Ja. De nieuwe advocaat vraagt de Raad voor Rechtsbijstand de toevoeging over te nemen. Bij een eerste overstap naar een ander kantoor betaalt u meestal opnieuw een eigen bijdrage. Alleen bij een dwingende reden, zoals ziekte of stoppen van de advocaat of aanwijsbaar tekortschieten, kan de Raad daarvan afzien.
Moet ik dan opnieuw een eigen bijdrage betalen?
Meestal wel, even hoog als de eerste keer. Bij een dwingende reden kan de Raad daarvan afzien. Bespreek dit vooraf met de nieuwe advocaat.
Krijg ik mijn dossier mee?
Uw nieuwe advocaat kan het dossier opvragen bij uw vorige advocaat. Ook als er nog een rekening openstaat, moet de vorige advocaat het dossier op uw verzoek aan de nieuwe advocaat afgeven, eventueel onder voorwaarden van de deken. Zorg zelf ook voor kopieën van de belangrijkste stukken.
Krijg ik uitstel als ik van advocaat wissel?
Niet altijd. In een echtscheidingszaak wordt een eerste verzoek om uitstel voor het verweerschrift in de regel toegestaan, voor maximaal vier weken. Ander uitstel is niet zeker, en de termijn voor hoger beroep wordt niet verlengd.
Neemt Arslan Advocaten lopende familiezaken over?
Ja, als wij voldoende tijd hebben om de zaak goed voor te bereiden. Noem in uw eerste bericht de eerstvolgende termijn of zittingsdatum, zodat wij direct kunnen beoordelen of dat lukt.
Bronnen en juridische basis
- Raad voor Rechtsbijstand, beleidsregel opvolging: dwingende redenen, nieuwe eigen bijdrage, derde advocaat.
- Rechtspraak: hoger beroep familiezaak.
- Gedragsregels advocatuur, regel 28 (overnemen van cliënten): overleg tussen de advocaten en afgifte van het dossier, ook bij een openstaande declaratie.
Bronnen geraadpleegd op 29 oktober 2026.
