Een bijzondere curator kan een kind vertegenwoordigen wanneer diens belangen botsen met die van een ouder met gezag of een voogd. De rechter beoordeelt of die vertegenwoordiging nodig is en legt de opdracht vast. De curator behartigt de belangen van het kind, niet die van één van de ouders. In afstammingszaken bestaat een afzonderlijke wettelijke regeling voor vertegenwoordiging van een minderjarig kind.
Deze uitleg is opgesteld door de redactie van Arslan Advocaten, op basis van de wet en de openbaar toegankelijke bronnen onderaan deze pagina. Laatst bijgewerkt: 19 september 2026. Algemene informatie is geen juridisch advies over uw eigen situatie: laat uw zaak beoordelen door een familierechtadvocaat.
Een bijzondere curator is daarom niet automatisch de oplossing voor ieder conflict tussen ouders. De vraag is welke belangenstrijd het kind raakt, waarom de gewone vertegenwoordiging tekortschiet en wat een curator concreet moet doen. Hieronder leest u hoe die beoordeling werkt en welke informatie een verzoek kan ondersteunen.
Voor wie werkt de bijzondere curator?
De bijzondere curator komt op voor het kind binnen de opdracht van de rechter. Dat kan gaan over verzorging en opvoeding, maar ook over vermogen. De curator kan met het kind en betrokkenen spreken, informatie verzamelen en een standpunt aan de rechtbank geven. Afhankelijk van de opdracht kunnen ook stappen buiten de procedure nodig zijn.
Een ouder die om benoeming vraagt, bepaalt daarmee niet welke conclusie de curator moet trekken. Het advies kan afwijken van wat beide ouders willen. Dat is juist onderdeel van onafhankelijke vertegenwoordiging van het kind.
De curator vervangt bovendien niet zonder meer de ouders in het gezag. Het gaat om een afgebakende vertegenwoordiging voor de aangelegenheid waarop de benoeming ziet. Wie belangrijke beslissingen mag nemen, moet aan de hand van de beschikking en bestaande gezagssituatie worden vastgesteld.
Wanneer kan artikel 1:250 BW worden gebruikt?
Artikel 1:250 BW ziet op een belangenstrijd tussen het minderjarige kind en de met gezag belaste ouder of ouders, of een voogd, rond verzorging, opvoeding of vermogen. De rechter beoordeelt of benoeming in het belang van het kind noodzakelijk is en betrekt de aard van die belangenstrijd.
Een voorbeeld is een geschil over geld dat aan het kind toekomt, terwijl de ouder die het kind vertegenwoordigt zelf aanspraak op dat geld maakt. Ook bij een ingrijpend conflict over zorg of verblijf kan de eigen positie van het kind onvoldoende worden vertegenwoordigd.
Niet iedere opvoedingsruzie of onvrede met een beslissing maakt een curator noodzakelijk. Een verzoek moet uitleggen waarom deze situatie meer vraagt dan een gewoon gesprek met het kind, overleg tussen ouders of de bestaande procedure. De wettelijke voorwaarden moeten herkenbaar terugkomen in de onderbouwing.
Wat is anders bij afstammingszaken?
In zaken over afstamming geldt artikel 1:212 BW. Een minderjarig kind dat als verzoeker of belanghebbende optreedt, wordt daarin vertegenwoordigd door een bijzondere curator die de rechtbank benoemt. Het gaat bijvoorbeeld om procedures rond erkenning, vernietiging van erkenning of gerechtelijke vaststelling van ouderschap.
Deze vertegenwoordiging moet niet worden verward met een verzoek op grond van artikel 1:250 BW. De wettelijke basis en het doel verschillen. Bij afstamming moet de eigen positie van het kind worden bewaakt bij een beslissing over wie juridisch ouder is.
De Rechtspraak vermeldt dat de bijzondere curator in afstammingszaken een advocaat is. Bij andere belangenconflicten kan ook andere deskundigheid relevant zijn. Welke persoon wordt benoemd, hangt samen met het onderwerp en de opdracht.
Lees voor de inhoud van die procedures ook over vervangende toestemming voor erkenning en gerechtelijke vaststelling van ouderschap.
Is een bijzondere curator hetzelfde als een kinderadvocaat?
De begrippen kunnen in gesprekken door elkaar lopen, maar de concrete juridische rol is beslissend. Een bijzondere curator krijgt een opdracht van de rechter. Die opdracht kan onderzoek, gesprekken, vertegenwoordiging en rapportage omvatten. De curator kan advocaat zijn, maar bij bepaalde opdrachten ook een andere deskundige.
De advocaat van een ouder werkt voor die ouder en kan daarom niet zonder meer tegelijkertijd het tegengestelde belang van het kind vertegenwoordigen. Een jeugdbeschermer heeft weer een andere taak. Ook een mediator of behandelaar is niet automatisch vertegenwoordiger van het kind in de procedure.
Vraag bij onduidelijkheid wie voor wie optreedt en welke opdracht is gegeven. Dat voorkomt verwachtingen die niet bij de rol passen, bijvoorbeeld dat de curator de zaak van één ouder moet versterken of een bestaande zorgregeling zelfstandig kan veranderen.
Wie kan om benoeming vragen?
Een belanghebbende kan de rechter om benoeming verzoeken. Of iemand belanghebbende is, hangt samen met diens positie en het onderwerp. De rechter kan in een lopende procedure ook uit eigen beweging een bijzondere curator benoemen.
Een kind kan volgens de Rechtspraak zelf een brief aan de rechtbank sturen om aandacht te vragen voor de behoefte aan een bijzondere curator. Voor die brief hoeft het kind niet eerst zelf een advocaat in te schakelen. Dat betekent niet dat een kind zelfstandig alle daaropvolgende proceshandelingen moet uitvoeren.
Als ouder of andere belanghebbende moet u laten beoordelen hoe het verzoek in uw situatie wordt ingediend en welke vertegenwoordiging nodig is. Als al een zaak loopt, vermeld dan het zaaknummer en stem het verzoek af op die procedure. Bij een vermogenskwestie kan de kantonrechter een rol hebben.
Hoe maakt u de belangenstrijd concreet?
Een bruikbaar verzoek beschrijft eerst de aangelegenheid: bijvoorbeeld een zorgregeling, een verhuizing of een aanspraak op geld van het kind. Daarna legt het uit waar het belang van de wettelijke vertegenwoordiger afwijkt van dat van het kind. Benoem vervolgens waarom die vertegenwoordiger het kind op dat punt onvoldoende kan vertegenwoordigen.
Onderbouw met relevante feiten en stukken. Het kan gaan om een beschikking, een eigendoms- of betalingsdocument of correspondentie waaruit de tegenstrijdige posities blijken. Vermijd een dossier dat vooral uit algemene beschuldigingen over de andere ouder bestaat.
Sluit af met een voorstel voor de opdracht. Wat moet de curator onderzoeken of doen? Welke beslissing ligt voor en wanneer? Een gerichte opdracht helpt voorkomen dat de benoeming verwachtingen oproept die buiten de procedure vallen.
Een voorbeeld bij vermogen van een kind
Een minderjarig kind heeft een geldbedrag ontvangen. De ouder beheert het bedrag en stelt dat een deel daarvan hemzelf toekomt wegens eerder betaalde kosten. Het kind kan zijn eigen positie niet zonder meer via diezelfde ouder laten beoordelen.
In zo’n situatie kunnen beheer, rekening en verantwoording en vertegenwoordiging afzonderlijke vragen zijn. Een bijzondere curator kan een mogelijke route zijn wanneer de voorwaarden zijn vervuld. De juiste rechter en opdracht hangen af van de aangelegenheid. Dit is een fictief voorbeeld en geen oordeel over een concrete vermogensafwikkeling.
Een voorbeeld bij een conflict over de zorgregeling
Twee ouders procederen over een ingrijpende wijziging van de zorgregeling. Zij zeggen allebei te weten wat het kind wil, maar het kind durft zich tegenover geen van beiden vrij uit te spreken. Er kan aanleiding zijn te onderzoeken of een onafhankelijke vertegenwoordiger nodig is.
Daarmee staat nog niet vast dat een bijzondere curator wordt benoemd. De rechter kan beoordelen of het kindgesprek en andere beschikbare informatie voldoende zijn. Het verzoek moet duidelijk maken waarom de specifieke belangenstrijd meer vraagt. Ook dit voorbeeld is fictief.
Wat gebeurt er na de benoeming?
De beschikking bepaalt de opdracht. De curator kan gesprekken voeren met het kind, de ouders en andere relevante betrokkenen. De manier van werken moet passen bij de leeftijd, ontwikkeling en situatie van het kind. Niet elk kind kan of wil zijn wensen op dezelfde manier onder woorden brengen.
De curator onderzoekt zowel wat het kind wil als wat in diens belang is. Dat hoeft niet in iedere situatie hetzelfde te zijn. De uiteindelijke rapportage moet voor de rechter duidelijk maken welke informatie is verzameld en welke conclusie daaruit wordt getrokken.
Ouders kunnen doorgaans op de rapportage reageren binnen de regels van de procedure. Een verschil van mening met de curator maakt de benoeming niet vanzelf ongeldig. Wel kunnen concrete onjuistheden of een onduidelijke onderbouwing aan de rechter worden voorgelegd.
Hoe werkt u als ouder mee zonder het kind te sturen?
Geef relevante stukken en beantwoord vragen feitelijk. Leg het kind uit dat de curator er is om diens eigen belangen te begrijpen en naar voren te brengen. Vermijd instructies over wat het kind moet zeggen of welke ouder gelijk moet krijgen.
Laat ruimte voor een standpunt dat u moeilijk vindt. Een kind kan loyaliteit aan beide ouders voelen of een andere oplossing wensen dan u. Door het gesprek niet te behandelen als een bewijsverhoor voor uw eigen zaak, vergroot u de kans dat het kind zich vrij kan uiten.
Bespreek procedurele zorgen met uw eigen advocaat. Die kan beoordelen hoe u op een rapport of voorstel reageert. De bijzondere curator hoeft niet de rol van adviseur van de ouders op zich te nemen.
Kosten en rechtsbijstand
De vergoeding van de bijzondere curator en de kosten van uw eigen rechtsbijstand zijn verschillende onderwerpen. De Rechtspraak geeft informatie over de procedure en kosten. Of voor uw eigen verzoek een toevoeging kan worden verleend, moet afzonderlijk worden onderzocht.
Vraag vooraf wie welke werkzaamheden verricht en hoe de kosten worden behandeld. Ga niet ervan uit dat de benoeming alle toekomstige procedures of onderzoeken omvat. De opdracht kan worden afgerond terwijl tussen de ouders nog andere geschillen bestaan.
Voor een overzicht van financiering van juridische hulp kunt u lezen over kosten van een familierechtadvocaat en toevoeging.
Wat gebeurt er als de rechter niet benoemt?
Een afwijzing betekent niet automatisch dat de mening of belangen van het kind niet meetellen. De rechter kan die binnen de gewone procedure op een andere manier betrekken. Vraag uw advocaat wat de reden voor afwijzing is en of een andere route of aanvulling passend is.
De mogelijkheden om tegen een beslissing op te komen hangen af van de soort beslissing en de procedure. Laat dat direct beoordelen als een termijn kan lopen. Een nieuw verzoek met dezelfde algemene stellingen is niet zonder meer een oplossing.
Ook na een benoeming blijft de rechter degene die beslist over de aan hem voorgelegde verzoeken. Een advies van de curator is geen vervanging van een rechterlijke uitspraak.
Veelgestelde vragen
Krijgt ieder kind bij een scheiding een bijzondere curator?
Nee. In een gewone scheidingszaak volgt geen automatische benoeming enkel omdat er kinderen zijn. Voor een benoeming wegens belangenstrijd moet de noodzaak worden beoordeeld.
Kan mijn kind zelf om een curator vragen?
Volgens de Rechtspraak kan het kind hierover een brief aan de rechtbank sturen. De rechter beoordeelt de situatie. Het kind hoeft niet eerst zelfstandig een volledige procedure te organiseren.
Mag ik zelf bepalen wie wordt benoemd?
U kunt een voorstel bespreken, maar de rechter beslist over de benoeming en opdracht. De persoon moet geschikt zijn om het kind onafhankelijk te vertegenwoordigen.
Moet de curator doen wat mijn kind zegt?
De curator onderzoekt de wensen én belangen van het kind en legt daarover verantwoording af binnen de opdracht. Het is niet alleen een doorgeefluik van één uitspraak van het kind.
Verlies ik door benoeming mijn gezag?
Een benoeming beëindigt uw gezag niet automatisch. De curator vertegenwoordigt het kind voor de aangelegenheid die de rechter heeft omschreven. Lees de beschikking voor de precieze omvang.
Is bij erkenning altijd eerst een apart verzoek nodig?
Voor een minderjarig kind dat in een afstammingszaak als verzoeker of belanghebbende optreedt, kent artikel 1:212 BW een eigen regeling. De rechtbank benoemt de curator in die procedure. Bespreek met uw advocaat welke situatie voorligt.
Wilt u weten of onafhankelijke vertegenwoordiging van uw kind nodig is? Neem contact op met Arslan Advocaten en vermeld welke procedure loopt en waar de belangenstrijd volgens u zit.
Lees ook
- Omgangsregeling niet nagekomen
- Verhuizen met uw kind na een scheiding
- Toestemming voor vakantie met uw kind
- Eenhoofdig gezag aanvragen
- Alle informatie over familierecht
Bronnen en juridische basis
- Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 250 en 212.
- Rechtspraak over de bijzondere curator en de aanvraagprocedure.
