Een kindgesprek geeft uw kind gelegenheid om de rechter te vertellen hoe het de situatie ervaart. De wet verplicht de rechter om kinderen vanaf 12 jaar de gelegenheid te geven hun mening te geven; bij alimentatiezaken geldt dat vanaf 16 jaar (artikel 809 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Jongere kinderen mag de rechter horen op een door hem bepaalde wijze. In de praktijk nodigen de rechtbanken en gerechtshoven sinds 2025 kinderen vanaf 8 jaar uit; dat is een werkwijze van de Rechtspraak, geen wetswijziging. Bij alimentatiezaken worden kinderen vanaf 16 jaar uitgenodigd. Deelname is niet verplicht. Uw kind mag ook schriftelijk reageren. Meepraten betekent niet dat uw kind zelf de juridische beslissing moet nemen.
Geschreven door Öznur Batur, advocaat familierecht bij Arslan Advocaten. Inhoudelijk bijgewerkt op 30 september 2026. Deze informatie is algemeen; de beoordeling van uw zaak hangt af van de feiten, de afspraken en eventuele rechterlijke beslissingen.
Voor ouders is de belangrijkste voorbereiding vaak eenvoudig: leg rustig uit wat het gesprek is, regel de praktische zaken en laat uw kind vrij om zijn eigen verhaal te vertellen.
Waarom spreekt de rechter met een kind?
Een beslissing over verblijf, zorg of gezag raakt het dagelijks leven van een kind. Het gesprek is bedoeld om de eigen beleving van het kind te horen. Het is geen examen en geen opdracht om te bewijzen welke ouder gelijk heeft.
Uw kind kan bijvoorbeeld vertellen hoe het een weekindeling ervaart, wat prettig gaat of waar het zich zorgen over maakt. Dat hoeft niet in juridische woorden. Ook twijfel, gemengde gevoelens of geen duidelijke voorkeur hebben, kunnen bij de eigen beleving horen.
De rechter betrekt de stem van het kind bij de beoordeling naast andere relevante informatie. De verantwoordelijkheid voor de beslissing blijft bij de rechter. Een kind hoeft die last niet te dragen.
Wat staat er in de uitnodiging?
Lees de brief samen als uw kind dat wil. Controleer datum, locatie en contactgegevens van de rechtbank. Is de afspraak niet haalbaar of is ondersteuning nodig, neem dan tijdig contact op met de rechtbank volgens de informatie in de brief.
De uitnodiging en de instructies van de behandelende rechtbank gaan voor op algemene praktische uitleg. Er kunnen verschillen zijn naar zaaksoort of persoonlijke situatie. Is uw kind jonger dan de gebruikelijke uitnodigingsleeftijd en wil het wel iets vertellen, bespreek dan welke mogelijkheid in de betreffende procedure bestaat. Of en hoe een jonger kind wordt gehoord, bepaalt de rechter.
Maak van het ontvangen van de brief geen zwaar gezinsmoment. Sommige kinderen willen er meteen over praten; andere hebben tijd nodig. Vraag wat uw kind wil weten en geef een antwoord dat past bij de leeftijd.
Hoe verloopt het gesprek?
Het gesprek is doorgaans informeel en duurt volgens de Rechtspraak ongeveer 20 minuten. Ouders zijn er niet bij. De rechter wil horen hoe het kind zelf denkt en kan vragen stellen over het dagelijks leven. Naast de rechter is een griffier aanwezig. Uw kind mag een vertrouwd persoon meenemen naar de rechtbank; die is meestal niet bij het gesprek zelf, tenzij het kind vraagt of die persoon mag blijven. Voor de actuele praktische gang van zaken verwijzen wij naar de Rechtspraak en de uitnodiging.
Beloof uw kind niet dat alles letterlijk geheim blijft. De rechter geeft tijdens de zitting doorgaans een korte samenvatting van wat is besproken, zonder alle details. Uw kind mag bij het gesprek zelf vragen hoe met de informatie wordt omgegaan.
Heeft uw kind een taal-, gehoor- of andere ondersteuningsbehoefte, meld dat vooraf. Ga als ouder niet zonder afstemming uit van een rol als vertaler of begeleider in het gesprek zelf.
Wat kunt u als ouder wél doen?
U kunt veiligheid en voorspelbaarheid bieden. Vertel waar het gesprek plaatsvindt, hoe u er komt en wat er ongeveer gebeurt. Laat uw kind desgewenst de uitleg op de kindvriendelijke website van de Rechtspraak bekijken.
Een rustige voorbereiding kan bestaan uit:
- Vragen welke praktische dingen uw kind wil weten.
- Uitleggen dat het niet hoeft te kiezen om een ouder tevreden te houden.
- Zeggen dat het eigen woorden mag gebruiken en iets niet hoeft te weten.
- Tijd plannen zonder haast vlak vóór of na de afspraak.
- Afspreken dat uw kind na afloop zelf bepaalt hoeveel het wil vertellen.
U kunt samen onderwerpen opschrijven als uw kind dat prettig vindt. Laat het kind bepalen wat er staat. Een lijst met door een ouder bedachte standpunten verandert de voorbereiding in beïnvloeding.
Wat kunt u beter vermijden?
Oefen geen gewenste antwoorden en beloon uw kind niet voor het uitspreken van een voorkeur. Zinnen als “vertel de rechter maar dat je bij mij wilt wonen” plaatsen het kind midden in het conflict.
Vraag achteraf niet om een woordelijk verslag en gebruik het gesprek niet als bewijs dat uw kind “voor u heeft gekozen”. Ook als u teleurgesteld bent over een beslissing, hoort uw kind niet verantwoordelijk te worden gemaakt voor de uitkomst.
Bespreek uw eigen juridische bezwaren met uw advocaat. De manier waarop ouders hun standpunten onderbouwen, staat los van de ruimte die een kind nodig heeft om vrij te praten.
Kan uw kind een brief of e-mail sturen?
Een kind kan volgens de informatie van de Rechtspraak ook schriftelijk laten weten wat het vindt. Volg daarvoor de gegevens uit de uitnodiging. Laat de tekst zoveel mogelijk van het kind zelf zijn, passend bij leeftijd en mogelijkheden.
Help desgewenst met praktische dingen zoals het adres of versturen. Schrijf niet ongemerkt uw eigen argumenten in de brief. Als uw kind hulp nodig heeft bij schrijven, kan worden besproken hoe die hulp transparant en zonder inhoudelijke sturing wordt gegeven.
Een brief hoeft geen pleitnota te zijn. De bedoeling is de eigen ervaring van het kind herkenbaar te maken.
Moet uw kind kiezen waar het gaat wonen?
Nee. Een kind kan wensen uitspreken, maar beslist niet enkel door een bepaalde leeftijd te bereiken zelf over de zorgregeling. Ook bij een duidelijk uitgesproken voorkeur worden de relevante omstandigheden beoordeeld.
Dat is belangrijk bij discussies over co-ouderschap, gezag of een verhuizing na scheiding. Laat uw kind weten dat volwassenen verantwoordelijk blijven voor het regelen van deze onderwerpen.
Als uw kind klem raakt tussen de ouders
Een kindgesprek lost niet ieder loyaliteitsconflict op. Maakt u zich zorgen dat uw kind structureel tussen de ouders in staat, bespreek welke ondersteuning nodig is. In bepaalde situaties kan een bijzondere curator een rol hebben, maar dat is een afzonderlijke juridische vraag met eigen voorwaarden.
Blijf daarnaast kijken naar de dagelijkse afspraken in het ouderschapsplan. Minder strijd over overdracht en communicatie kan voor een kind direct verschil maken.
Veelgestelde vragen
Is mijn kind verplicht te komen?
Nee. Het kind hoeft niet aan het gesprek deel te nemen. De uitnodiging vermeldt hoe het eventueel op een andere manier kan reageren.
Mag ik als ouder bij het gesprek zijn?
Ouders zijn in beginsel niet bij het kindgesprek. Bespreek bijzondere ondersteuningsbehoeften vooraf met de rechtbank.
Geldt de leeftijd van 8 jaar ook bij alimentatie?
Nee. Bij zaken die alleen over alimentatie gaan, worden kinderen vanaf 16 jaar uitgenodigd; dat volgt ook uit artikel 809 Rv. Kijk steeds naar de concrete uitnodiging en zaaksoort.
Wat als mijn kind niets wil vertellen?
Zet het niet onder druk. Uw kind hoeft geen standpunt te leveren om het volwassenenconflict op te lossen.
Vragen over uw procedure?
Arslan Advocaten kan uitleggen welke plaats het kindgesprek in uw zaak heeft. Neem de uitnodiging en relevante processtukken mee. De inhoud van het verhaal van uw kind blijft van uw kind.
Lees ook
- Advocaat familierecht bij Arslan Advocaten
- Co-ouderschap en alimentatie
- Kind niet teruggebracht
- Geen toestemming voor schoolkeuze of schoolwisseling
- Alimentatie-indexering berekenen en achterstallige indexering controleren
Geraadpleegde bronnen: Rechtspraak: kindgesprek, Rechtspraak: uitleg voor kinderen, Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, artikel 809.
