Geschreven door Onur Arslan.
Een psychiatrische expertise is een onafhankelijk onderzoek naar psychische klachten, hun ontwikkeling en hun betekenis voor uw functioneren. Een verzoek om zo’n onderzoek betekent niet dat uw klachten verzonnen zijn. Het kan juist nodig zijn om gevolgen van een ongeval die niet volledig door lichamelijk onderzoek worden verklaard zorgvuldig in beeld te brengen.
Waarom psychiatrisch onderzoek na een verkeersongeval of bedrijfsongeval?
Na een ingrijpende gebeurtenis kunnen angst, vermijding, slaapproblemen, somberheid of herbelevingen ontstaan. Ook langdurige pijn en uitval kunnen samenhangen met psychische klachten. Welke diagnose eventueel passend is, vergt beoordeling door een deskundige; een term in een brief van de verzekeraar is geen diagnose.
De expert kijkt naar het verhaal, medische gegevens, eerdere behandelingen en het functioneren. Daarbij kan ook de voorgeschiedenis aan bod komen. Eerdere kwetsbaarheid sluit een ongevalsgevolg niet automatisch uit. Wel moet worden onderzocht welke klachten zonder ongeval al bestonden of waarschijnlijk zouden zijn ontstaan.
Uitspraak 2026: een ander specialisme kan nog nodig zijn
In ECLI:NL:RBNHO:2026:7254 van 4 juni 2026 lag al een neurologisch rapport. De rechtbank zag onvoldoende grond voor herhaling daarvan, maar achtte psychiatrisch onderzoek wel aangewezen. In de stukken kwamen onder meer een somatisch-symptoomstoornis en PTSS naar voren. Dat de betrokkene niet meer onder behandeling was, maakte onderzoek niet overbodig.
De rechtbank besprak de voorgenomen deskundige en de nieuwe IWMD-vraagstelling. Partijen moesten nog op de kostenbegroting reageren; in het dictum werd iedere verdere beslissing aangehouden. Zie rechtsoverwegingen 4.13–4.20. Het voorbeeld laat zien waarom een rapport van één specialisme niet altijd alle nog openstaande medische vragen beantwoordt.
“Somatisch-symptoomstoornis”: wat betekent dat voor de claim?
Zo’n term wordt soms gelezen als “er is niets aan de hand”. Dat is geen zorgvuldige vertaling. De betekenis van een diagnose, de aanwezige klachten en de gevolgen voor het dagelijks leven moeten afzonderlijk worden uitgelegd. Ook een psychiatrische verklaring kan een relevante rol spelen in een letselschadezaak.
Andersom bewijst een psychiatrische diagnose op zichzelf niet dat alle beperkingen door het ongeval komen. De tijdlijn, eerdere problemen, eventuele andere gebeurtenissen en het verdere verloop blijven van belang. De deskundige moet aangeven waar zijn medische oordeel eindigt. De uiteindelijke juridische toerekening behoort niet uitsluitend aan de psychiater.
Wat kunt u verwachten van het gesprek?
U kunt vragen krijgen over de gebeurtenis, uw klachten, behandeling, werk, relaties en dagelijks ritme. Sommige onderwerpen zijn persoonlijk. Vraag om uitleg wanneer u niet begrijpt waarom een onderwerp relevant is. Geef aan wanneer u een pauze nodig heeft. Bespreek vooraf hoe wordt omgegaan met een tolk of begeleider; aanwezigheid bij ieder onderdeel is niet vanzelfsprekend.
Een bruikbare voorbereiding bestaat uit een korte tijdlijn en voorbeelden. Hoe reageert u op verkeer, machines of de plek van het ongeval? Welke situaties vermijdt u, hoe vaak, en wat betekent dat voor werk en gezin? Noteer ook wat wel lukt. U hoeft geen medische termen te leren of antwoorden te oefenen.
Psycholoog, neuropsycholoog en psychiater zijn verschillende deskundigen
Een behandelend psycholoog kan belangrijke informatie over behandeling en klachten geven. Een neuropsychologisch onderzoek richt zich met tests onder meer op cognitieve functies. Een psychiatrische expertise heeft een eigen medische opdracht. Wie nodig is, hangt af van de vraag die nog niet voldoende is beantwoord. Bij geheugen- en concentratieproblemen kan samenhang tussen onderzoeken relevant zijn; automatisch alle onderzoeken aanvragen voorkomt geen onduidelijkheid.
Het rapport controleren zonder uw verhaal te herschrijven
Controleer of gebeurtenissen, medicatie en behandelingen correct zijn weergegeven. Als een conclusie volgens u niet past bij de beschreven feiten, laat dan precies aanwijzen waar de redenering tekortschiet. Een inhoudelijke reactie is iets anders dan het recht om feitelijke onjuistheden te corrigeren. Bespreek een mogelijk beroep op blokkeringsrecht vooraf met uw advocaat vanwege de gevolgen voor het bewijs.
Praktische controle voor uw onderzoek
| Vraag in uw dossier | Waar u op let |
|---|---|
| Reden van het onderzoek | Welke psychiatrische vraag staat nog open na de bestaande rapporten? |
| Voorgeschiedenis | Beschrijf eerdere klachten én wat daarvan vóór het ongeval was hersteld. |
| Dagelijks leven | Geef voorbeelden van slaap, vermijding, sociale contacten en belastbaarheid. |
Veelgestelde vragen
Is psychiatrische expertise hetzelfde als behandeling?
Nee. De expert rapporteert voor de afgesproken beoordeling. Voor behandeling blijft u aangewezen op uw eigen behandelaren.
Kan psychisch letsel ook schadevergoeding opleveren?
Ja, psychische gevolgen kunnen relevant zijn voor bijvoorbeeld inkomen, hulpbehoefte en smartengeld. Aansprakelijkheid, verband en omvang moeten worden beoordeeld.
Betekent onderzoek dat de verzekeraar mij van fraude verdenkt?
Niet zonder meer. Een inhoudelijke medische vraag is iets anders dan een concrete beschuldiging van opzettelijke misleiding. Vraag de verzekeraar zijn reden duidelijk te maken.
Hulp bij uw letselschadezaak
Arslan Advocaten beoordeelt met u welke onderzoeksvraag nog openstaat, of het voorgestelde specialisme daarbij past en welke informatie nodig is. Bespreek de opdracht vóórdat het onderzoek begint. Kies uw vestiging en leg uw vraag voor. Lees ook ons overzicht van medische expertises bij letselschade.
