Tanık olmasa da işvereninizi sorumlu tutabilirsiniz. Ancak bir zarara uğradığınızı ve bu zarara işinizi yaparken uğradığınızı inandırıcı biçimde ortaya koymanız gerekir. Bunu başarırsanız, özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlamak işverene düşer. Davalar tam da bu ilk noktada çöker: kimin kusurlu olduğu sorusunda değil, ne olduğunun kesin olarak ortaya konulup konulamadığı sorusunda.
Nederlands: Lees dit artikel in het Nederlands: Bedrijfsongeval zonder getuigen: hoe bewijst u wat er is gebeurd?
English: Read this article in English: Accident at work without witnesses: how do you prove what happened?
Yazar: Onur Arslan, Arslan Advocaten avukatı. Hollanda Barolar Birliği’nin (Nederlandse orde van advocaten) uzmanlık alanları siciline iş hukuku ve kişisel yaralanma alanlarında kayıtlıdır. İçerik, 17 Eylül 2026 tarihinde wetten.overheid.nl üzerindeki kanun metnine ve anılan mahkeme kararlarına göre kontrol edilmiştir.
Neyi kendiniz ispatlamanız gerekir, neyi gerekmez?
Hollanda Medeni Kanunu’nun (BW) 7:658. maddesinin 2. fıkrası, ispat yükünün büyük kısmını işverene yükler. İşveren, işinizi yaparken uğradığınız zarardan sorumludur; meğerki özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini veya zararın önemli ölçüde sizin kastınızın ya da bilinçli pervasızlığınızın sonucu olduğunu ispatlasın.
Bu “meğerki” ancak siz önce iki hususu inandırıcı biçimde ortaya koyduktan sonra gündeme gelir.
| Kim | Neyin kanıtlanması gerekir |
|---|---|
| Çalışan olarak siz | bir zarara uğradığınızı ve bu zarara işinizi yaparken uğradığınızı |
| İşvereniniz | makul olarak gerekli olan tüm önlemleri aldığını ve tüm talimatları verdiğini veya zararın önemli ölçüde sizin kastınızın ya da bilinçli pervasızlığınızın sonucu olduğunu |
Dolayısıyla işvereninizin tam olarak hangi hatayı yaptığını göstermeniz gerekmez. Ancak kazanın işyerinde meydana geldiğinin açıkça ortaya çıkması gerekir. Tanık olmadan bu daha zordur, fakat nadiren imkânsızdır.
Davalar neden bu noktada çöker
Rechtbank Limburg (Limburg ilk derece mahkemesi), 4 Mart 2026 tarihinde bir çalışanın talebini reddetti. Kazanın nasıl gerçekleştiği ortaya konulamamıştı; dolayısıyla zararın iş sırasında meydana geldiği de kanıtlanamamıştı. Sulh hukuk hâkimi (kantonrechter), işverenin özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği sorusunu incelemeye bile gerek görmedi (ECLI:NL:RBLIM:2026:2286).
Bu konunun özü budur. Hollanda Medeni Kanunu’nun 7:658. maddesinin sağladığı koruma güçlüdür, ama ancak zarara iş sırasında uğradığınız kesinleştiği anda işlemeye başlar. İlk günlerde kendi tuttuğunuz kayıtlar, bu eşiği aşıp aşamayacağınızı çoğu zaman belirler.
Kimse görmediyse neleri kayıt altına alabilirsiniz
Tanıklar ispat araçlarından yalnızca biridir, tek ispat aracı değildir. Uygulamada aşağıdaki belgeler, tam da bir tarih taşıdıkları için, çoğu zaman daha ağır basar.
- Olayın yaşandığı gün gönderilen bir mesaj. Amirinize, bir iş arkadaşınıza veya eşinize ya da partnerinize gönderdiğiniz ve ne olduğunu yazdığınız bir WhatsApp mesajı veya e-posta. Böyle bir mesajın zaman damgası vardır ve daha sonra itiraz edilmesi zordur.
- İşvereninize yaptığınız bildirim. Yazılı bir teyit veya iş kazası kaydının bir kopyasını isteyin. İşverenler, iş göremezliğe yol açan iş kazalarını bir listede kayıt altında tutmakla yükümlüdür (İş Koşulları Kanunu’nun (Arbeidsomstandighedenwet) 9. maddesinin 2. fıkrası).
- Aile hekimine veya acil servise başvurunuz. Tıbbi dosya, şikâyetlerin ne zaman başladığını ve o sırada neyi neden olarak belirttiğinizi kayda geçirir. Bu son husus çoğu zaman belirleyicidir; bu nedenle doktora olayın işte gerçekleştiğini söyleyin.
- Olay yerinin ve ekipmanın fotoğrafları, tarihli olarak. Orada olmayanları da fotoğraflayın: eksik bir koruyucu, bozuk bir aydınlatma, işaretlenmemiş kaygan bir zemin.
- Vardiya çizelgeniz ve iş emriniz. Bunlar, o anda çalışmakta olduğunuzu ve hangi görevi yaptığınızı gösterir.
- Kamera kayıtları. Birçok şirket kayıtları yalnızca birkaç hafta saklar. Kayıtları tarih ve zaman aralığı belirterek yazılı olarak isteyin ve bu yazıyı saklayın.
Kamera kayıtlarını kaybolmadan önce talep etmek
Kayıtlarda siz görünüyorsanız, bunlar size ait kişisel verilerdir. GDPR (AVG) uyarınca, göründüğünüz kayıtları incelemeyi talep edebilirsiniz. Bunu yazılı olarak ve hemen yapın: iki ay sonra gelen bir talep genellikle boş bir sabit diskle karşılaşır. Bu sırada kayıtların bir kişisel yaralanma dosyası nedeniyle güvence altına alınıp alınamayacağını da açıkça sorun.
İşveren bunu reddederse, bu tek başına henüz sorumluluğun delili değildir. Ancak hâkim, bir tarafın kolayca saklayabileceği bir delilin kaybolmasına göz yummuş olmasını değerlendirmede dikkate alabilir.
Sonradan ortaya çıkan şikâyetler
Yanlış bir hareketten sonra ortaya çıkan sırt ağrısı, işitme kaybı veya ancak ertesi sabah gerçekten hissedilen bir ağrı: bu durumlarda ani bir kaza anı yoktur. Burada farklı bir yol geçerlidir. Tehlikeli koşullara maruz kalma sonucunda oluşan zararda, çalışanın zarara yol açabilecek koşullara maruz kaldığını ve bu zarara sahip olduğunu inandırıcı biçimde ortaya koyması yeterlidir. Bu durumda özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlamak işverene düşer (Hoge Raad, yani Hollanda Yüksek Mahkemesi, 17 Kasım 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA8369, Unilever/Dikmans).
Bu kural sınırsız bir serbestlik anlamına gelmez. İş ile şikâyetleriniz arasındaki bağ çok belirsiz veya çok muğlak olmamalıdır. İş dışında da ortaya çıkmış olabilecek bir şikâyette, illiyet bağına ilişkin tıbbi bir inceleme neredeyse her zaman gereklidir.
Yalnız çalışma, gece vardiyası, yakında amir olmaması
Yalnız veya gece çalışıyorsanız, tanık neredeyse tanımı gereği yoktur. Bu durumda üç hususa dikkat edin.
- Olayı daha vardiya sırasında bildirin, ciddi olmadığını düşünseniz bile. Kontrol merkezine veya nöbetçi hizmetine yapılan bir telefon görüşmesi, onların kayıt defterinde bir iz bırakır.
- Olay sicilini sorun. Birçok şirket her türlü aksaklığı bir sisteme kaydeder. Oradaki kısa bir kayıt bile daha sonra delil niteliği taşır.
- Talimatlara bakın. Belirli görevlerde yalnız çalışmak bazen yasaktır veya yalnızca gözetim altında izinlidir. Bu gözetim eksikse, bu doğrudan özen yükümlülüğünü ilgilendirir.
Delillerinizin yeterli olup olmadığından emin değil misiniz?
Sigortacıya karşı bir tutum almadan önce dosyanızı değerlendirtin. Hangi belgelerin mevcut olduğuna, hangilerinin hâlâ talep edilebileceğine ve geçici tanık dinlenmesi veya bilirkişi incelemesi talep etmenin anlamlı olup olmadığına bakıyoruz.
070 450 0300 numaralı telefonu arayın veya sorunuzu iletişim formu aracılığıyla gönderin.
Sıkça sorulan sorular
Tanık olmadan talepte bulunabilir miyim?
Evet. Tanık bulunması bir koşul değildir. Ancak zarara işinizi yaparken uğradığınızı inandırıcı biçimde ortaya koymanız gerekir. Zaman damgalı mesajlar, tıbbi dosyanız, iş kazası kaydı ve fotoğraflar bu rolü üstlenebilir.
İşverenim olayın işyerinde gerçekleştiğini inkâr ediyor. Şimdi ne olacak?
Bu durumda dava öncelikle olayın nasıl gerçekleştiği üzerine yürür. Tarih taşıyan her şeyi toplayın: vardiya çizelgelerini, iş emirlerini, mesajları ve ilk tıbbi kaydı. Geçici tanık dinlenmesi (voorlopig getuigenverhoor), hatıralar silinmeden önce iş arkadaşlarınızın yeminli beyan vermesini sağlamanın bir yolu olabilir.
Kamera kayıtları ne kadar süre saklanır?
Bu, şirketten şirkete değişir ve çoğu zaman birkaç haftalık bir süredir. Kayıtları hemen yazılı olarak isteyin ve talebinizi saklayın. Kendinizin göründüğü kayıtları GDPR (AVG) uyarınca talep edebilirsiniz.
Kazayı o zaman bildirmedim. Artık çok mu geç?
Hayır, geç yapılan bir bildirim talebi ortadan kaldırmaz. Ancak olayın nasıl gerçekleştiğine ilişkin tartışma daha zor hâle gelir. Kişisel yaralanmada zamanaşımı süresi, hem zarardan hem de sorumlu taraftan haberdar olduğunuz günü izleyen günden itibaren beş yıldır (Hollanda Medeni Kanunu’nun 3:310. maddesinin 5. fıkrası).
Eşimin veya partnerimin beyanı dikkate alınır mı?
Dikkate alınabilir, ancak olayın yaşandığı döneme ait bir belgeden daha az ağırlık taşır. Bu nedenle o gün gönderdiğiniz bir mesaj, iki yıl sonra hazırlanan bir beyandan daha değerlidir.
Ayrıca okuyun
- İş kazası: işvereniniz ne zaman sorumludur?
- İş kazasında işvereni sorumlu tutmak
- İş kazasını bildirmek: kurallar nelerdir?
Bu konuda daha fazlasını okuyun
- İşveren sigortasız veya iflas etmiş: zararınızı hâlâ tahsil edebilir misiniz?
- Güvenlik talimatları ve dil: açıklama gerçekten etkili miydi?
- Yüksekten düşme: en sık görülen iş kazası
Kaynaklar ve hukuki dayanak
- Hollanda Medeni Kanunu’nun 7:658. maddesi (işverenin özen yükümlülüğü ve sorumluluğu).
- İş Koşulları Kanunu’nun (Arbeidsomstandighedenwet) 9. maddesi (iş kazalarının bildirilmesi ve kaydı).
- Hoge Raad 17 Kasım 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA8369 (Unilever/Dikmans).
- Rechtbank Limburg 4 Mart 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:2286 (olayın oluş şekli tespit edilemedi, talep reddedildi).
- Hollanda Medeni Kanunu’nun 3:310. maddesi (zamanaşımı).
Kaynaklar 17 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.
Bu sayfa genel bilgi vermektedir ve kendi durumunuza ilişkin hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İçerikten herhangi bir hak türetilemez.
