Alimentatie herberekenen kan zinvol zijn als uw inkomen, de zorgverdeling of andere relevante omstandigheden veranderen. Een nieuwe berekening wijzigt een bestaande afspraak of beschikking echter niet vanzelf. Eerst moet duidelijk worden of er juridisch aanleiding is voor aanpassing, vanaf welke datum en hoe de wijziging wordt vastgelegd.
Geschreven door Öznur Batur, advocaat familierecht bij Arslan Advocaten. Inhoudelijk bijgewerkt op 30 september 2026. Deze informatie is algemeen; de beoordeling van uw zaak hangt af van de feiten, de afspraken en eventuele rechterlijke beslissingen.
Verzamel daarom niet alleen uw nieuwste loonstrook. Neem ook de eerdere berekening, beschikking en afspraken mee. Het verschil tussen de oude en nieuwe situatie bepaalt welke vragen moeten worden onderzocht.
Wanneer is een herberekening zinvol?
Een structurele inkomensverandering, gewijzigde zorgverdeling of andere onderhoudsverplichting kan gevolgen hebben voor de bijdrage. De wet noemt als hoofdgrond een wijziging van omstandigheden waardoor de bijdrage niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet (art. 1:401 lid 1 BW). Is de alimentatie door de rechter vastgesteld, dan kan ook van belang zijn dat destijds van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan (art. 1:401 lid 4 BW). Voor een onderling overeengekomen bijdrage geldt dan een strengere toets: de afspraak moet zijn gemaakt met grove miskenning van de wettelijke maatstaven (art. 1:401 lid 5 BW). De juridische grond moet dus passen bij het soort alimentatie en de gemaakte afspraken.
| Verandering | Wat moet u onderbouwen? |
|---|---|
| Ontslag of minder werk | Inkomensverlies, oorzaak, duur en mogelijkheden om inkomen te herstellen |
| Meer of minder zorgdagen | Het oude en nieuwe rooster, ingangsdatum en feitelijke uitvoering |
| Ander inkomen als ondernemer | Jaarcijfers, actuele resultaten, prognose en verklaring van afwijkingen |
| Een nieuwe onderhoudsverplichting | Voor wie de verplichting geldt en welke financiële gevolgen zij heeft |
| Veranderde behoefte | De relevante kosten of omstandigheden en de eerdere uitgangspunten |
Niet iedere verandering leidt tot een lager of hoger bedrag. Ook een verzoek om verlaging kan andere onderdelen van de berekening ter discussie stellen.
Minder inkomen is niet altijd minder draagkracht
Een lager banksaldo of lagere loonstrook geeft niet het volledige beeld. Van belang kan zijn waarom inkomen is verminderd, of herstel mogelijk is en welke inkomsten iemand redelijkerwijs kan verwerven. Een vrijwillige vermindering van werkuren vraagt daarom een andere toelichting dan een aantoonbaar, niet eenvoudig herstelbaar inkomensverlies.
Bewaar stukken die het verloop laten zien: een beëindigingsovereenkomst, uitkeringsbesluit, correspondentie over werk en relevante medische informatie voor zover noodzakelijk. Lever gevoelige gegevens gericht aan; stuur geen volledig medisch dossier als een beperktere toelichting volstaat.
Bij een onderneming zegt de laatste maand of één tegenvallend kwartaal niet alles. Lees daarvoor ook alimentatie bij een eigen bedrijf.
Kinderalimentatie en partneralimentatie vragen een eigen beoordeling
Bij kinderalimentatie staan de kosten van het kind en de financiële mogelijkheden van de onderhoudsplichtigen centraal. Bij partneralimentatie spelen andere vragen, waaronder de behoefte en mogelijkheden van de ex-partner om zelf inkomen te verwerven.
Een niet-wijzigingsbeding kan bij partneralimentatie de ruimte voor wijziging beperken. De rechter kan de afspraak dan alleen nog wijzigen bij een zo ingrijpende wijziging van omstandigheden dat de verzoeker naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet langer aan het beding mag worden gehouden (art. 1:159 lid 3 BW). Ook een afgesproken of door de rechter vastgestelde termijn voor partneralimentatie is in beginsel alleen onder die strengere maatstaf te wijzigen (art. 1:401 lid 2 BW). Deze regels zijn geschreven voor partneralimentatie; pas ze niet zonder meer toe op kinderalimentatie. Laat eerst de exacte tekst van het convenant beoordelen.
Ook een nieuwe partner heeft niet in iedere situatie hetzelfde effect. Gaat de ontvanger van partneralimentatie samenwonen met een ander als waren zij gehuwd, dan eindigt de partneralimentatie volgens de wet (art. 1:160 BW); of daarvan sprake is, hangt af van de feiten en moet worden aangetoond. Maak onderscheid tussen de ontvanger die gaat samenleven, de betaler met een nieuw huishouden en het ontstaan van een wettelijke onderhoudsverplichting tegenover een ander kind. Eén algemene regel voor al deze situaties bestaat niet.
Welke documenten heeft u nodig?
Gebruik het invulblad bij dit artikel om oud en nieuw naast elkaar te zetten. Begin met:
- De volledige beschikking, het convenant of ouderschapsplan en latere wijzigingen.
- De eerdere alimentatieberekening, als u die heeft.
- Recente loonstroken, jaaropgaven, uitkeringsgegevens of ondernemingscijfers.
- Relevante belasting- en toeslaggegevens.
- De zorgregeling en onderbouwing van structurele wijzigingen.
- Een overzicht van de bedragen die nu worden betaald.
- Een korte tijdlijn met de gewenste ingangsdatum en reden daarvoor.
Noteer welke stukken ontbreken en bij wie die beschikbaar zijn. Een onvolledig dossier kan soms al richting geven, maar rechtvaardigt geen schijnbaar exacte eindberekening.
Werkblad: oude en nieuwe situatie naast elkaar
Zet vóór een gesprek of procedure de oude uitgangspunten en de nieuwe situatie op een rij. Zo ziet u snel wat er echt is veranderd en welke stukken nog ontbreken.
Voorbereidingsblad voor een herberekening. Dit werkblad wijzigt geen afspraak of beschikking.
Wat u invult, blijft in uw eigen browser en wordt niet naar ons verstuurd. Bewaar het zelf via de knop “Afdrukken of opslaan als PDF”.
Eerst een voorstel, daarna vastleggen
Als overleg mogelijk is, werkt een onderbouwd voorstel beter dan alleen de mededeling dat het bedrag moet veranderen. Beschrijf de wijziging, voeg de berekening toe en geef aan vanaf wanneer u aanpassing voorstelt. Maak duidelijk of het voorstel tijdelijk of structureel is.
Bent u het eens, laat dan beoordelen hoe de afspraak zich verhoudt tot de bestaande beschikking. Leg het bedrag, de datum, indexering en eventuele evaluatie vast. Een losse e-mail dat iemand “voorlopig minder mag betalen” kan later vragen oproepen over de resterende schuld.
Als overleg geen oplossing biedt, kan een advocaat beoordelen of een wijzigingsverzoek bij de rechtbank passend is. De rechter beoordeelt de relevante omstandigheden; de gewenste uitkomst is niet gegarandeerd.
Vanaf welke datum kan alimentatie veranderen?
De ingangsdatum is vaak financieel belangrijk. Beslist de rechter over een wijziging, dan stelt hij ook de datum vast vanaf wanneer het nieuwe bedrag geldt (art. 1:402 lid 1 BW). Het moment waarop uw situatie veranderde, de datum van het verzoek en de informatie waarover de andere partij beschikte kunnen een rol spelen. Een wijziging met terugwerkende kracht is geen automatisme.
Maak daarom vroeg duidelijk dat u een wijziging wenst en waarom. Alleen dat bericht verandert het bedrag nog niet, maar het helpt om de tijdlijn vast te leggen. Bespreek ook wat een eventuele terugbetaling praktisch betekent. Alimentatie wordt doorgaans gebruikt voor lopende uitgaven; een onverwachte correctie kan daardoor ingrijpend zijn.
Mag u tijdens de beoordeling minder betalen?
Verlaag een vastgestelde bijdrage niet op eigen initiatief. Een eenzijdig lager bedrag kan een achterstand opleveren, ook als u inmiddels een herberekening heeft laten maken. Kunt u werkelijk niet betalen, zoek dan direct advies over een wijzigingsverzoek en eventuele tijdelijke afspraken.
Wordt een bijdrage niet betaald terwijl u daarop recht meent te hebben, lees dan alimentatie niet betaald. De vraag of de bijdrage moet veranderen en de vraag hoe een bestaande verplichting wordt geïnd, moeten zorgvuldig worden onderscheiden.
Voorbeeld: meer zorg en minder inkomen
Een ouder verzorgt het kind sinds enkele maanden structureel een extra dag per week en heeft tegelijk minder contracturen gekregen. Alleen de extra dag noemen is onvoldoende. Voor een nieuwe berekening zijn ook het inkomen van de andere ouder, de eerdere uitgangspunten en de feitelijke ingangsdatum relevant.
Het dossier wordt sterker met een bevestigd rooster, loonstroken vóór en na de wijziging en een verklaring van de werkgever. De uitkomst kan daarna worden besproken zonder te doen alsof één verandering automatisch een vast bedrag aan verlaging geeft.
Veelgestelde vragen
Kan mijn ex-partner een herberekening weigeren?
De andere partij hoeft niet automatisch met uw voorstel akkoord te gaan. Bij een blijvend geschil kan worden beoordeeld of een verzoek aan de rechter mogelijk is en welke informatie daarvoor nodig is.
Wat als mijn ex-partner geen stukken geeft?
Leg vast welke stukken u nodig heeft en waarom. Uw advocaat kan beoordelen welke informatie in een procedure kan worden gevraagd. Vul onbekende inkomens niet zonder toelichting in als feiten.
Is indexering ook een herberekening?
Nee. Indexering past een jaarlijks percentage toe. Een herberekening onderzoekt de persoonlijke omstandigheden opnieuw.
Wat kost een wijzigingsverzoek?
Dat hangt af van het dossier, het overleg en een eventuele procedure. Bekijk de uitleg over advocaatkosten en toevoeging en vraag vooraf naar de verwachte werkzaamheden.
Herbeoordeling aanvragen
Neem contact op met Arslan Advocaten met uw bestaande titel en ingevulde vergelijking. Vermeld een ontvangen verzoekschrift of lopende termijn direct.
Lees ook
- Advocaat familierecht bij Arslan Advocaten
- Wat valt onder kinderalimentatie? Extra kosten, sport, school en kinderrekening
- Co-ouderschap regelen
- Co-ouderschap en alimentatie
- Echtscheidingsconvenant
Geraadpleegde bronnen: Rechtspraak: alimentatieprocedure, LBIO: alimentatie wijzigen, Burgerlijk Wetboek Boek 1, onder meer artikelen 159, 160, 401 en 402.
