Bij alimentatie voor een ondernemer is het inkomen niet altijd af te lezen van één loonstrook of de winst van het laatste jaar. De berekening vraagt inzicht in de onderneming, geldstromen, belasting en financiële vooruitzichten. Bij een bv kan ook het verschil tussen salaris, dividend en opnamen belangrijk zijn. De waarde van het bedrijf bij de scheiding is een andere vraag dan het inkomen dat voor alimentatie beschikbaar is.
Geschreven door Öznur Batur (familierecht) en Onur Arslan (vermogensrechtelijke aspecten), advocaten bij Arslan Advocaten. Inhoudelijk bijgewerkt op 30 september 2026. Deze informatie is algemeen; de beoordeling van uw zaak hangt af van de feiten, de afspraken en eventuele rechterlijke beslissingen.
Wettelijk vertrekpunt is dat alimentatie wordt bepaald aan de hand van de behoefte van de ontvanger en de draagkracht van de betaler (artikel 1:397 Burgerlijk Wetboek). Een goede beoordeling maakt deze onderwerpen afzonderlijk inzichtelijk en onderzoekt hun samenhang. Zo voorkomt u dat een laag salaris zonder meer als lage draagkracht wordt gezien, of dat iedere euro op de zakelijke rekening als vrij besteedbaar privévermogen wordt behandeld.
Begin bij de rechtsvorm en de geldstromen
Bij een eenmanszaak, vof of bv lopen inkomen en vermogen anders door de administratie. Noteer daarom eerst welke ondernemingen en deelnemingen bestaan en welke rol de ondernemer daarin heeft. Is iemand eigenaar, bestuurder, werknemer of een combinatie daarvan?
Breng vervolgens de geldstromen naar privé in kaart. Denk aan salaris, winstuitkeringen, privéopnamen, rekening-courant en betalingen van privélasten. De boekhoudkundige naam van een betaling bepaalt niet zonder meer hoe die voor alimentatie moet worden beoordeeld.
Wie alleen de aangifte inkomstenbelasting bekijkt, kan informatie missen. Wie alleen bankopnamen optelt, kan juist leningen of incidentele betalingen onjuist als structureel inkomen behandelen.
Winst is niet hetzelfde als beschikbare kasruimte
Een onderneming kan winst laten zien terwijl geld vastzit in voorraad, debiteuren of noodzakelijke investeringen. Omgekeerd kan een lage boekhoudkundige winst mede voortkomen uit posten die nader moeten worden toegelicht.
Het Rapport alimentatienormen van de Expertgroep Alimentatienormen (versie januari 2026) sluit hierbij aan: bij een ondernemer wordt gekeken naar wat hij in redelijkheid aan inkomen uit de onderneming kan verwerven zonder de continuïteit van de onderneming in gevaar te brengen. Het rapport bevat aanbevelingen; de rechter is daar niet aan gebonden, maar gebruikt ze in de praktijk wel veel.
Vraag daarom niet alleen hoeveel winst is gemaakt, maar ook hoe het resultaat is opgebouwd en welke bedragen duurzaam beschikbaar zijn. Een zakelijke noodzaak moet wel worden onderbouwd. De enkele mededeling dat geld “in de zaak moet blijven” is geen volledige financiële uitleg.
Een kasstroomoverzicht, investeringsplan en informatie over financieringsafspraken kunnen helpen. Leg daarbij uit welke verplichtingen al vaststaan en welke uitgaven nog keuzes zijn.
Welk jaar is representatief?
Bij wisselende resultaten kan het nodig zijn meerdere jaren te bekijken. Een gemiddelde kan inzicht geven, maar is geen automatische juridische uitkomst. Volgens het Rapport alimentatienormen gaat het om een prognose van de toekomstige ontwikkeling van de onderneming; het gemiddelde resultaat van de laatste drie jaren kan daarbij helpen, maar is slechts één van de omstandigheden die een rol spelen. Een eenmalige grote opdracht, ziekte, verkoop van een bedrijfsonderdeel of structurele omzetdaling kan de betekenis van historische cijfers veranderen.
Maak daarom een toelichting per afwijkend jaar. Vergelijk daarnaast de actuele cijfers met de prognose. Een prognose wordt sterker als zij steunt op contracten, orderportefeuille en concrete kosten, en zwakker als zij alleen een gewenste uitkomst beschrijft.
Gebruik dezelfde perioden in de vergelijking. Een kwartaalresultaat vergelijken met een volledig boekjaar zonder correctie geeft een misleidend beeld.
Dga-salaris en dividend
Bij een directeur-grootaandeelhouder kan de invloed op het eigen salaris en het uitkeringsbeleid relevant zijn. Het uitgekeerde salaris is daardoor niet in iedere situatie het eindpunt van de beoordeling. Tegelijk is niet iedere reserve in een bv direct beschikbaar voor privégebruik.
Voor een beoordeling zijn onder meer jaarrekeningen, salarisgegevens, dividendbesluiten, financiering en liquiditeit nodig. Ook rechten van andere aandeelhouders en vennootschapsrechtelijke voorwaarden kunnen een rol spelen.
Een aanpassing van salaris vlak rond een scheiding verdient een heldere verklaring. Wat was de zakelijke aanleiding? Welke besluiten zijn genomen? Past de wijziging bij de feitelijke resultaten? Deze vragen horen bij een controleerbaar dossier en zijn geen automatische aanwijzing voor onjuist handelen.
Rekening-courant en privébetalingen
Een rekening-courantschuld kan betekenen dat privé meer geld is opgenomen dan via salaris beschikbaar kwam. Volgens het Rapport alimentatienormen kan er aanleiding zijn om zulke opnamen of door de bv voorgeschoten privé-uitgaven mee te nemen bij de behoefte en/of de draagkracht. De juridische en financiële betekenis daarvan moet per geval worden onderzocht. Het is niet juist om iedere opname als loon te behandelen, maar evenmin om de geldstroom helemaal te negeren.
Vraag een verloopoverzicht met begin- en eindsaldo, opnamen, aflossingen en voorwaarden. Maak ook zichtbaar welke privélasten door de onderneming zijn voldaan. Zo kan worden beoordeeld of kosten of inkomsten dubbel worden verwerkt.
Bedrijfswaarde en alimentatie uit elkaar houden
De waardebepaling van een bedrijf bij scheiding gaat over een vermogensrechtelijke aanspraak. Alimentatie gaat over onderhoud. Die beoordelingen kunnen dezelfde financiële gegevens gebruiken, maar beantwoorden verschillende vragen.
Een uitkoopsom, lening of dividenduitkering om een verdeling te financieren kan invloed hebben op de toekomstige financiële ruimte. Bespreek daarom beide dossiers in samenhang. Tel bedragen niet vanzelf twee keer mee en neem ook niet zonder analyse aan dat waardeverrekening iedere latere onderhoudsvraag uitsluit.
Lees bij aandelen ook scheiden met een bv en voor het bredere kader scheiden met een eigen bedrijf.
Welke stukken zijn doorgaans nuttig?
| Stukken | Wat maken ze inzichtelijk? |
|---|---|
| Jaarrekeningen van meerdere recente jaren | Ontwikkeling van resultaat, balans en eigen vermogen |
| Actuele tussentijdse cijfers | Of de laatste jaarrekening nog representatief is |
| Aangiften en aanslagen | Fiscale verwerking en aansluiting op andere gegevens |
| Salaris- en dividendgegevens | Geldstromen vanuit de bv naar privé |
| Rekening-courantoverzicht | Opnamen, aflossingen en schuldontwikkeling |
| Prognose met onderbouwing | Verwachte resultaten en onzekerheden |
| Financierings- en investeringsstukken | Zakelijke verplichtingen en liquiditeitsbehoefte |
De precieze selectie hangt af van rechtsvorm en geschil. Vraag bij ontbrekende informatie gericht om de stukken die nodig zijn voor een specifieke vraag.
Als de andere partij geen inzicht geeft
Een verdenking zonder concrete vraag leidt vaak tot een discussie over alles tegelijk. Benoem liever welke post onduidelijk is en welk document uitleg kan geven. Laat beoordelen welke informatie rechtmatig kan worden opgevraagd en welke processuele mogelijkheden bestaan.
De uitleg over geen inzage in de bedrijfsadministratie gaat dieper in op dit probleem. Verkrijg geen toegang tot accounts waarvoor u geen toestemming heeft.
Een veranderend bedrijf en bestaande alimentatie
Een sterk gewijzigde bedrijfssituatie kan aanleiding zijn voor herberekening van alimentatie. De rechter kan een alimentatiebeslissing of -afspraak wijzigen als die door gewijzigde omstandigheden niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet (artikel 1:401 Burgerlijk Wetboek). Leg de oorzaak, duur en financiële gevolgen vast. Een tijdelijke tegenvaller vraagt een andere analyse dan het wegvallen van een belangrijke activiteit.
Verlaag de bijdrage niet eenzijdig op basis van eigen prognoses. Laat onderzoeken of een tijdelijke afspraak, een structurele wijziging of een procedure passend is.
Veelgestelde vragen
Is de gemiddelde winst van drie jaar altijd beslissend?
Nee. Volgens het Rapport alimentatienormen is het gemiddelde van de laatste drie jaren slechts één van de omstandigheden bij de inschatting van toekomstig inkomen. Representativiteit en actuele ontwikkelingen blijven belangrijk.
Telt alleen mijn dga-salaris mee?
Niet noodzakelijk. Ook andere geldstromen en de financiële mogelijkheden van de onderneming kunnen beoordeling vragen.
Moet de onderneming worden leeggehaald om alimentatie te betalen?
De financiële mogelijkheden en continuïteit moeten zorgvuldig worden onderzocht. Dat rechtvaardigt geen automatische aanname dat alle reserves vrij beschikbaar zijn of juist volledig buiten beeld blijven.
Kan mijn accountant de juridische beoordeling vervangen?
Een accountant kan cijfers toelichten en onderbouwen. De juridische beoordeling van onderhoud en wijziging vraagt daarnaast familierechtelijke kennis.
Uw financiële dossier laten beoordelen
Neem contact op met Arslan Advocaten met de bestaande alimentatieafspraken en een overzicht van de onderneming. Zo kunnen de onderhoudsvraag en eventuele vermogensverdeling in samenhang worden besproken.
Lees ook
- Advocaat familierecht bij Arslan Advocaten
- Alimentatie-indexering berekenen en achterstallige indexering controleren
- Wat valt onder kinderalimentatie? Extra kosten, sport, school en kinderrekening
- Co-ouderschap regelen
- Co-ouderschap en alimentatie
Geraadpleegde bronnen: Rechtspraak: Rapport alimentatienormen, versie januari 2026 (par. 2.3.2 en 2.3.3), Rechtspraak: alimentatieprocedure en financiële onderbouwing, Wetten.nl: artikel 1:397 Burgerlijk Wetboek, Wetten.nl: artikel 1:401 Burgerlijk Wetboek.
