Heeft u na een strafzaak een oproep gekregen om DNA af te staan? Controleer direct het bevel en de datum van afname. Met “bezwaar tegen DNA-afname” wordt vaak bezwaar tegen het bepalen en verwerken van het DNA-profiel bedoeld. Die procedure is niet hetzelfde als bezwaar tegen het afnemen van wangslijm zelf. Een oproep negeren kan tot aanhouding leiden.
Hulp nodig? Bel 070 450 0300 of vraag een beoordeling aan. Vermeld wanneer celmateriaal is afgenomen en stuur de oproep en het bevel mee. Een contactaanvraag is geen ingediend bezwaarschrift.
Waarom krijgt u een bevel om DNA af te staan?
De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden regelt in welke gevallen na een veroordeling celmateriaal wordt afgenomen. De wettelijke criteria hebben onder meer betrekking op het strafbare feit en de opgelegde straf. Een oproep betekent niet noodzakelijk dat u in een nieuwe strafzaak wordt verdacht.
De regeling kent uitzonderingen. Laat daarom zowel het bevel als de onderliggende beslissing bekijken. De enkele omstandigheid dat u niet in de gevangenis zit, maakt een bevel niet ongeldig. Ook een taakstraf kan aanleiding zijn voor toepassing van de regeling. DNA-onderzoek tijdens een lopend opsporingsonderzoek heeft een andere juridische grondslag; daarvoor is dit artikel geen volledig stappenplan.
Afname van celmateriaal en verwerking van het profiel
Bij afname wordt lichamelijk materiaal verzameld, doorgaans wangslijm. Daaruit kan vervolgens een DNA-profiel worden bepaald voor verwerking in de DNA-databank. Het bezwaar van artikel 7 van de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden richt zich op dat bepalen en verwerken.
Dat onderscheid is praktisch belangrijk. U kunt het bevel en uw mogelijkheden al vóór de afspraak met een advocaat bespreken. Dat geeft niet vanzelf toestemming om weg te blijven. Noteer na de afname de datum en bewaar ieder document dat u ontvangt.
Welke termijn geldt voor DNA-bezwaar?
Bij de gebruikelijke afname kan binnen veertien dagen na de dag waarop het celmateriaal is afgenomen bezwaar worden ingediend. De wet kent daarnaast een aanknopingspunt bij betekening van een mededeling wanneer de bijzondere route van artikel 6 is gebruikt. Reken daarom niet uitsluitend vanaf de datum bovenaan de oproepbrief.
De wettelijke regeling wijst aan welke rechtbank bevoegd is. In de gebruikelijke situatie na een vonnis is dit de rechtbank die de zaak in eerste aanleg heeft behandeld. Laat bij een andere afdoening of bijzondere situatie de bevoegde rechtbank afzonderlijk vaststellen. Wacht niet tot alle stukken compleet zijn om advies over de termijn te vragen.
Spreek met de advocaat af wie het bezwaarschrift indient en vraag om een bevestiging daarvan. Alleen telefonisch contact, een adviesaanvraag of een e-mail aan kantoor bewaakt de wettelijke termijn niet. Zie de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden en de uitleg van het Openbaar Ministerie.
Welke gronden kunnen van belang zijn?
Een bezwaar vraagt om aansluiting bij de wettelijke uitzonderingen. Een belangrijk beoordelingspunt is of, gelet op de aard van het misdrijf of de bijzondere omstandigheden waaronder het is gepleegd, het bepalen en verwerken van het profiel betekenis kan hebben voor het voorkomen, opsporen, vervolgen en berechten van strafbare feiten van deze veroordeelde.
Een algemene verwijzing naar privacy of de mededeling dat u nooit meer een strafbaar feit zult plegen is geen uitgewerkt verweer. Maak concreet welke feiten en omstandigheden relevant zijn en waaruit die blijken. Ook de juistheid van het bevel en de vastlegging van de afname kunnen aandacht verdienen.
De advocaat beoordeelt welke argumenten passen bij uw zaak. Een gunstige beslissing in een andere zaak is geen garantie. Een blanco strafblad, een lichte straf of een eenmalige gebeurtenis moet steeds in de juridische en feitelijke context worden bekeken.
DNA-bezwaar bij een minderjarige
Ook minderjarigen kunnen onder de regeling vallen. Leeftijd en de omstandigheden van het delict kunnen relevant zijn voor de beoordeling, maar geven geen automatische uitzondering. Verzamel de beslissing, relevante informatie over de ontwikkeling van uw kind en eventuele begeleiding. Bespreek met de advocaat welke gegevens noodzakelijk zijn om het bezwaar te onderbouwen.
Een ouder kan helpen met het verzamelen van documenten en bewaken van afspraken. De rechtspositie van het kind staat centraal. Lees ook over rechtsbijstand bij jeugdstrafrecht.
Wat gebeurt er tijdens en na de bezwaarprocedure?
De wet bepaalt dat op basis van het celmateriaal nog geen DNA-profiel wordt bepaald zolang bezwaar kan worden ingediend en zolang een tijdig ingediend bezwaar nog niet is ingetrokken of beslist. Dat is iets anders dan het stilzetten van de fysieke afname.
De rechtbank beoordeelt het bezwaarschrift. Bij een gegrond bezwaar wordt vernietiging van het celmateriaal bevolen. Bij een ongegrond bezwaar kan het profiel alsnog worden bepaald en verwerkt. Volgens de toelichting van het OM staat tegen de beslissing geen hoger beroep open. Een zorgvuldige voorbereiding van deze procedure is daarom belangrijk.
Een hoger beroep in de strafzaak en DNA-bezwaar zijn afzonderlijke trajecten. Ga er niet van uit dat het instellen van hoger beroep de DNA-procedure vanzelf stilzet. Bespreek beide met de advocaat en lees zo nodig over hoger beroep in strafzaken.
Een voorbeeld uit openbare rechtspraak
De rechtbank Noord-Nederland publiceerde in 2019 over verschillende bezwaren na de A7-blokkade. Sommige bezwaren slaagden inhoudelijk, andere werden afgewezen. Bij twee personen was het bezwaar om formele redenen gegrond, terwijl opnieuw afnemen mogelijk bleef. De verschillende uitkomsten binnen dezelfde groep laten zien waarom de individuele omstandigheden en correcte vastlegging ertoe doen.
Dit is een voorbeeld uit openbare rechtspraak en wordt niet gepresenteerd als een zaak van Arslan Advocaten. Lees de toelichting van de rechtbank.
Checklist: welke stukken heeft uw advocaat nodig?
- Het bevel en de oproep voor DNA-afname, met eventuele envelop of ontvangstgegevens.
- De vastgelegde datum van afname en ontvangen formulieren.
- Het vonnis of de andere strafrechtelijke beslissing waarop het bevel berust.
- Het parketnummer en informatie over een eventueel hoger beroep.
- De concrete redenen waarom volgens u een uitzondering geldt, met relevante bewijsstukken.
- Informatie over eerdere DNA-afname, voor zover bekend.
Advocaatkosten en opdracht
Bespreek vooraf of de opdracht advies, het opstellen en indienen van een bezwaarschrift en eventuele behandeling omvat. De financiering moet voor deze procedure worden beoordeeld; een advocaat in de oorspronkelijke strafzaak betekent niet automatisch dat iedere vervolgprocedure onder dezelfde afspraak valt. Meer informatie vindt u bij kosten en gesubsidieerde rechtsbijstand.
Veelgestelde vragen
Kan ik bezwaar maken tegen DNA-afname?
De bijzondere bezwaarprocedure bij veroordeelden gaat over het bepalen en verwerken van het DNA-profiel. Zij geeft geen recht om de oproep voor afname van celmateriaal te negeren. Laat uw bevel en de juiste procedure controleren.
Wanneer moet het bezwaarschrift binnen zijn?
Bij de gebruikelijke afname geldt een termijn van veertien dagen na de dag waarop het celmateriaal is afgenomen. Voor andere wettelijke routes kan een ander aanknopingspunt gelden. Laat de datum aan de hand van uw stukken vaststellen en vraag om bevestiging van tijdige indiening.
Is een blanco strafblad voldoende voor een geslaagd bezwaar?
Niet automatisch. Het gaat om de wettelijke uitzonderingen en uw concrete omstandigheden. De aard van het feit, de onderbouwing van het verzoek en relevante persoonlijke omstandigheden moeten samen worden beoordeeld.
Kan een minderjarige bezwaar maken?
Ook bij een minderjarige kan bezwaar tegen het bepalen en verwerken van het DNA-profiel aan de orde zijn. Minderjarigheid betekent niet automatisch dat DNA-onderzoek achterwege blijft. Bespreek de concrete omstandigheden met een jeugdstrafrechtadvocaat.
Uw oproep laten beoordelen
Arslan Advocaten kan uw oproep, de termijn en mogelijke gronden voor bezwaar beoordelen. Geef de afnamedatum meteen door. Neem contact op of lees over onze strafrechtelijke bijstand.
Redactie: Arslan Advocaten. Bronnen geraadpleegd op 18 oktober 2026. Algemene informatie; de toepasselijke procedure hangt af van uw bevel en dossier.
