Ouders kunnen sinds 2024 onder voorwaarden kiezen voor een gecombineerde achternaam voor hun kind. Het moment van de keuze, eerdere kinderen van dezelfde ouders en de nationaliteit van het kind zijn belangrijk. Voor kinderen met buitenlandse akten of een andere nationaliteit kunnen internationale naamregels gelden. Een oude overgangsregeling geeft in 2026 niet automatisch nog recht op wijziging. Begin daarom met vier gegevens: geboortedatum, juridische ouders, nationaliteiten en de huidige officiële naam. Daarmee kan worden bepaald of sprake is van een actuele naamkeuze, erkenning van een buitenlandse naam of een afzonderlijke wijzigingsprocedure.
Geschreven door Öznur Batur, advocaat personen- en familierecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor personen- en familierecht en strafrecht. Laatst bijgewerkt: 19 september 2026. Algemene informatie is geen juridisch advies over uw eigen situatie.
Wat is een gecombineerde achternaam?
Een gecombineerde achternaam bestaat volgens de Nederlandse regeling uit de achternamen van beide ouders in een gekozen volgorde. De mogelijkheid is bedoeld als aanvullende naamkeuze. Ouders zijn niet verplicht een gecombineerde naam te kiezen. Een enkele achternaam blijft mogelijk volgens de toepasselijke regels.
De nieuwe mogelijkheid betekent niet dat iedere naam uit onbeperkt veel losse namen mag worden opgebouwd. De regels begrenzen de combinatie en houden rekening met bestaande naamvormen. Sommige namen die al uit meerdere woorden bestaan, vormen juridisch één geslachtsnaam. Dat is niet altijd hetzelfde als een volgens de nieuwe regeling samengestelde combinatie. Laat daarom de officiële namen van beide ouders controleren voordat u aanneemt dat bepaalde onderdelen vrij kunnen worden weggelaten of opnieuw gecombineerd.
Wanneer kunt u de naam kiezen?
Een naamkeuze is verbonden aan de wettelijke momenten en voorwaarden. Afhankelijk van de situatie kan de keuze bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap, bij de geboorteaangifte of bij erkenning aan de orde zijn. Het ontstaan van juridisch ouderschap en de relatievorm van de ouders kunnen daarbij belangrijk zijn.
Vraag de gemeente tijdig welke gezamenlijke verklaring nodig is en wie moet verschijnen. Een afspraak die alleen thuis wordt opgeschreven, is niet automatisch een rechtsgeldige naamkeuze. Controleer ook of eerder al een keuze is gemaakt. Wanneer ouders na erkenning later trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, kunnen specifieke regels een rol spelen. Ga niet uit van een onbeperkte mogelijkheid om op ieder later moment opnieuw te kiezen. De ambtenaar moet kunnen vaststellen welke wettelijke keuzehandeling in uw situatie beschikbaar is.
Geldt de keuze ook voor volgende kinderen?
Voor kinderen van dezelfde juridische ouders is de eenheid van de gekozen naam een belangrijk uitgangspunt. Een eerdere keuze kan daarom bepalend zijn voor volgende kinderen. De mogelijkheid van een gecombineerde achternaam is geen algemene toestemming om voor ieder nieuw kind willekeurig een andere naam te kiezen.
Controleer dus of er al een kind van dezelfde ouders is en welke naamkeuze daarbij is vastgelegd. Bij samengestelde gezinnen kan de situatie anders liggen omdat de juridische ouders niet voor alle kinderen dezelfde zijn. Een gezin dat in het dagelijks leven één geheel vormt, is naamrechtelijk niet automatisch één groep met dezelfde keuzemogelijkheden. Internationale gebeurtenissen kunnen de beoordeling verder compliceren. Neem daarom de geboorteakten van alle relevante kinderen mee, zodat de gemeente of advocaat de samenhang kan beoordelen.
De overgangsregeling voor oudere kinderen is afgelopen
Bij invoering van de gecombineerde achternaam bestond een tijdelijke mogelijkheid voor bepaalde gezinnen met een eerstgeboren kind uit de periode 2016 tot en met 2023. Die regeling bood gedurende één jaar vanaf 1 januari 2024 een extra keuze. Dat was geen permanent recht om ook jaren later zonder meer een bestaande naam te veranderen.
In 2026 moet daarom worden onderzocht welke huidige wettelijke route beschikbaar is. Een webpagina die de overgangsregeling noemt zonder duidelijk te maken dat de aanvraagperiode is verstreken, kan misleidend zijn. Het ontbreken van een tijdige keuze betekent niet automatisch dat iedere andere route uitgesloten is, maar een eventuele Justis-aanvraag of nieuwe naamkeuzemogelijkheid heeft eigen voorwaarden. Laat de actuele grondslag benoemen. Alleen verwijzen naar de invoering van de wet in 2024 is onvoldoende.
Wat als ouders het niet eens zijn?
Voor een gezamenlijke naamkeuze is overeenstemming nodig volgens de toepasselijke regels. Ontbreekt die, dan geldt niet automatisch de door één ouder gewenste combinatie. De wettelijke standaardregels en de concrete afstammingssituatie moeten worden onderzocht. Een discussie over erkenning of gezag mag daarbij niet worden verward met de naamkeuze zelf.
Leg de opties tijdig aan de gemeente voor en bespreek wat er gebeurt als vóór de geboorte of erkenning geen gezamenlijke verklaring tot stand komt. Een later verzoek om wijziging is niet steeds een eenvoudige vervanging van een gemiste keuze. Bij een bestaand conflict kan juridisch advies helpen om te bepalen welke mogelijkheden nog openstaan. Maak duidelijke afspraken, maar verbind toestemming voor ouderschap of contact niet ondoordacht aan financiële of andere voorwaarden.
Dubbele nationaliteit: welk naamrecht geldt?
Boek 10 BW bevat regels over het recht dat op de naam van toepassing is. Voor een persoon met de Nederlandse nationaliteit gelden Nederlandse uitgangspunten, ook wanneer daarnaast een andere nationaliteit bestaat. Voor personen zonder Nederlandse nationaliteit kan het nationale recht van het andere land een rol spelen. Bij meerdere buitenlandse nationaliteiten vraagt de keuze van het aanknopingspunt een nadere beoordeling.
Daarmee is nog niet iedere vraag opgelost. Een in het buitenland rechtsgeldig vastgelegde naam kan onder de internationale erkenningsregels in Nederland betekenis hebben. De beoordeling van een bestaande buitenlandse naam is dus iets anders dan een nieuwe naamkeuze naar Nederlands recht. Laat nationaliteiten, akten en de momenten waarop namen zijn verkregen samen onderzoeken. Een enkel paspoort of de geboorteplaats van het kind is niet altijd voldoende om de juiste regel te bepalen.
Een buitenlandse dubbele naam overnemen in Nederland
Sommige landen gebruiken van oudsher naamstelsels met meerdere onderdelen. Een dergelijke officiële naam is niet automatisch dezelfde soort combinatie als de Nederlandse regeling sinds 2024. Boek 10 BW bevat regels voor erkenning van een buitenlandse naamvaststelling of naamwijziging. Daarvoor moeten de buitenlandse handeling en de bevoegde instantie kunnen worden vastgesteld.
Verzamel de geboorteakte, naamverklaring en eventuele beslissing die de naam heeft bepaald. Controleer of de akte volledig is en of latere vermeldingen bestaan. Een eigen gekozen schrijfwijze op een schoolformulier is geen officiële buitenlandse naamvaststelling. Als de Nederlandse en buitenlandse registratie verschillen, vraag dan welke juridische reden daarvoor wordt gegeven. Soms is correctie of erkenning de passende route; soms moet een wijzigingsaanvraag worden onderzocht. Een nieuwe naam verzinnen om de verschillen te verbergen maakt het dossier meestal niet duidelijker.
Naamkeuze na een buitenlandse erkenning
Een buitenlandse erkenning kan aanleiding geven tot een bijzondere Nederlandse naamrechtelijke beoordeling. Artikel 10:25 BW bevat onder voorwaarden mogelijkheden die samenhangen met buitenlandse afstammingshandelingen. Bij een bepaalde situatie na buitenlandse erkenning kan een termijn van twee jaar relevant zijn voor een gezamenlijke naamkeuze, wanneer het kind het Nederlanderschap verkrijgt of behoudt en niet al een Nederlandse naamkeuze is gedaan.
Die termijn mag niet worden gepresenteerd als algemene regel voor iedere buitenlandse naam of ieder kind met twee nationaliteiten. De wettelijke voorwaarden en de leeftijd van het kind moeten precies worden gecontroleerd. Bij oudere kinderen kan de eigen keuze een andere rol spelen. Vraag daarom direct na een buitenlandse erkenning welke naamhandeling nog mogelijk is. Zie ook erkenning van een kind met buitenlandse documenten, waar ouderschap, gezag en nationaliteit afzonderlijk worden behandeld.
Kinderen met een band met Turkije of Marokko
Bij Turkse of Marokkaanse documenten kunnen verschillen in naamstelsel, transliteratie en registratie voorkomen. Het is belangrijk om vast te stellen of een verschil alleen spelling betreft of een juridisch andere naam. De Nederlandse keuze voor een gecombineerde naam wordt niet automatisch op dezelfde manier in een buitenlands register of paspoort verwerkt.
Vraag de bevoegde buitenlandse instantie welke naam wordt geregistreerd en welke documenten daarvoor nodig zijn. Laat zo nodig een deskundige in dat land de gevolgen bevestigen. De Nederlandse gemeente beoordeelt de Nederlandse registratie; zij kan niet voor ieder ander land garanderen dat dezelfde schrijfwijze wordt overgenomen. Een gezin kan daardoor met verschillende documenten te maken krijgen. Bewaar de onderliggende akten en verklaringen, zodat de samenhang tussen die registraties aantoonbaar blijft.
Is een Justis-aanvraag mogelijk?
Wanneer geen actuele naamkeuze openstaat, kan onder voorwaarden een aanvraag tot geslachtsnaamswijziging relevant zijn. Justis kent verschillende categorieën, waaronder routes voor minderjarigen, bepaalde jongvolwassenen en internationale naamverschillen. Binnen specifieke routes kan een gecombineerde naam mogelijk zijn. Het bestaan van die mogelijkheid betekent niet dat alle overige voorwaarden vervallen.
Bij een minderjarig kind kunnen gezag, verzorgingsduur, instemming en de positie van de andere ouder belangrijk zijn. Voor jongvolwassenen kan een leeftijdsgebonden route gelden. Laat daarom concreet bepalen welke categorie past. Meer uitleg staat bij achternaam van een kind wijzigen en achternaam wijzigen als volwassene. De gemeente en Justis hebben verschillende taken; een afwijzing bij de ene instantie bewijst niet zonder meer wat de andere moet beslissen.
Wat als broers en zussen verschillende namen hebben?
Dat kan bijvoorbeeld ontstaan door internationale regels of door verschillen in juridische ouderbanden. Justis beschrijft een specifieke minderjarigenroute voor bepaalde gevallen waarin kinderen van dezelfde ouders door internationaal privaatrecht verschillende achternamen hebben. De situatie moet wel binnen de voorwaarden vallen.
Verzamel de geboorteakten van alle betrokken kinderen en leg uit hoe elke naam is ontstaan. Noteer nationaliteiten op de relevante momenten en eventuele eerdere naamkeuzes. Het enkele feit dat kinderen samen worden opgevoed is niet voldoende om aan te nemen dat zij juridisch dezelfde ouders hebben of dezelfde route kunnen gebruiken. Een overzichtelijke tijdlijn kan laten zien of het verschil voortkomt uit geboorte, erkenning, buitenlandse registratie of een eerdere wijziging. Daarmee kan de juiste aanvraag worden voorbereid.
Welke documenten moet u controleren?
Begin met de volledige geboorteakte van het kind, de officiële namen van de ouders en bewijs van de juridische ouderbanden. Voeg nationaliteitsdocumenten, eerdere naamkeuzeverklaringen en relevante buitenlandse akten toe. Wanneer een scheiding, erkenning of gerechtelijke vaststelling de situatie heeft veranderd, zijn ook die stukken belangrijk.
Controleer schrijfwijze, voorvoegsels, volgorde en leestekens. Laat vertalingen aansluiten op de officiële akten. Legalisatie of een apostille kan nodig zijn, maar bevestigt niet automatisch alle inhoudelijke naamgevolgen. De ontvangende instantie kan nog onderzoeken welk recht geldt. Vraag vóór het opvragen van dure stukken welke documenten en actualiteit nodig zijn. Een recente volledige akte kan meer bruikbare informatie geven dan meerdere oude verkorte uittreksels.
Waarom het moment van aanvragen belangrijk is
Naamkeuzes kunnen aan een gebeurtenis, leeftijd of termijn zijn gekoppeld. Een zwangerschap, erkenning, huwelijk van ouders of buitenlandse afstammingshandeling kan daarom aanleiding zijn om de naamvraag direct mee te nemen. Wie pas jaren later ontdekt dat een keuze had kunnen worden gemaakt, kan met strengere wijzigingsvoorwaarden worden geconfronteerd.
Maak een lijst met de eerstvolgende relevante gebeurtenis en vraag welke verklaring daarvoor moet worden geregeld. Wacht bij twijfel niet totdat alle andere familiezaken zijn afgerond. Tegelijk moet u geen overhaaste verklaring tekenen zonder de gevolgen voor volgende kinderen en buitenlandse documenten te begrijpen. Een goede voorbereiding combineert tijdigheid met een duidelijke uitleg van de blijvende gevolgen van de keuze.
De dubbele naam verandert het gezag niet
Een kind dat de namen van beide ouders draagt, staat daardoor niet automatisch onder gezamenlijk gezag. Ook een enkele achternaam zegt niet dat slechts één ouder beslissingen mag nemen. Naam, juridisch ouderschap en gezag zijn afzonderlijke rechtsvragen. Dezelfde scheiding geldt voor onderhoud en contact.
Dit is praktisch belangrijk bij reizen. Een afwijkende achternaam tussen ouder en kind bewijst niet dat de ouder onbevoegd is, maar kan wel aanleiding zijn om de relatie en toestemming met documenten te onderbouwen. Andersom vervangt een gedeelde achternaam geen vereiste toestemming. Controleer dus de echte gezags- en reisdocumenten. Een naamswijziging mag niet worden gezien als een manier om een gezagsgeschil administratief op te lossen.
Praktijkvoorbeeld: naam in twee landen, één kind
Dit voorbeeld is fictief. Een kind met Nederlandse en een buitenlandse nationaliteit is buiten Nederland geboren. De buitenlandse akte bevat een naam met twee onderdelen. Bij registratie in Nederland ontstaat discussie over de naam die moet worden overgenomen. De ouders denken dat zij alleen een nieuwe Nederlandse gecombineerde naam kunnen aanvragen.
De beoordeling begint echter bij de buitenlandse naamvaststelling en de internationale erkenningsregels. Daarna wordt onderzocht of al een Nederlandse naamkeuze bestaat en of een bijzondere keuze na de afstammingshandeling mogelijk is. Pas als dat niet de passende route blijkt, wordt een wijzigingsaanvraag bekeken. De volgorde voorkomt dat een bestaande officiële naam onnodig als vrije nieuwe wens wordt behandeld. Ook wordt vooraf gevraagd hoe beide landen toekomstige documenten zullen afgeven.
Kosten en uitvoering na een keuze of wijziging
Een naamkeuze, een aanvraag bij Justis en een procedure over een buitenlandse akte kennen niet automatisch dezelfde kosten. Vraag de bevoegde instantie welke handeling wordt verricht en welke tarieven gelden. Bij een Justis-route kunnen aanvraagkosten, vertalingen en eventuele juridische bijstand samenkomen. Een eenvoudige verklaring rond de geboorte heeft een andere opbouw.
Na de definitieve verwerking moeten geboortegegevens en identiteitsdocumenten kloppen. Controleer ook toekomstige reisboekingen, verzekeringen en schooladministratie. Bewaar bewijs van de oude en nieuwe naam als er daadwerkelijk een wijziging heeft plaatsgevonden. Bij twee nationaliteiten kan een aparte buitenlandse aanvraag nodig blijven. Maak daarom een afrondingslijst per land, zodat niet alleen de Nederlandse registratie maar ook de praktische bruikbaarheid van documenten wordt gecontroleerd.
Wat doet u bij een geweigerde naamregistratie?
Vraag welke juridische handeling de instantie weigert en waarom. Ontbreekt een stuk, is de buitenlandse akte niet voldoende of bestaat verschil van mening over het toepasselijke recht? Een correctieverzoek, een procedure bij de burgerlijke stand en bezwaar tegen een bestuursrechtelijk besluit zijn niet zonder meer dezelfde route.
Bewaar de beslissing en de rechtsmiddeleninformatie. Laat snel beoordelen welke termijn geldt en bij welke instantie u moet zijn. Een algemene brief met de stelling dat dubbele namen sinds 2024 zijn toegestaan, beantwoordt niet ieder internationaal naamgeschil. De reactie moet de specifieke wettelijke grondslag en feiten behandelen. Via familierecht bij Arslan kunt u bespreken welke stukken en procedure passen bij de naamvraag van uw kind.
Veelgestelde vragen
Kan ieder kind sinds 2024 alsnog een dubbele achternaam krijgen?
Nee. De mogelijkheden hangen af van het moment van naamkeuze en de wettelijke voorwaarden. De tijdelijke overgangsregeling voor bepaalde oudere kinderen is afgelopen. Een eventuele huidige wijzigingsroute moet afzonderlijk worden onderzocht.
Mag ik voor mijn tweede kind een andere combinatie kiezen?
Voor kinderen van dezelfde juridische ouders is de eerder gekozen naam in beginsel bepalend. Bij verschillende ouderbanden of internationale omstandigheden kan nader onderzoek nodig zijn. Neem daarom de gegevens van alle relevante kinderen mee.
Geldt buitenlands naamrecht als mijn kind twee nationaliteiten heeft?
Dat volgt niet automatisch uit de dubbele nationaliteit. Nederlandse nationaliteit, buitenlandse naamvaststelling en internationale erkenningsregels moeten samen worden beoordeeld. Een paspoort alleen geeft niet altijd het volledige juridische antwoord.
Is de tweejaarstermijn na buitenlandse erkenning altijd van toepassing?
Nee. Artikel 10:25 BW kent specifieke voorwaarden. De termijn is geen algemene regel voor alle buitenlandse namen. Laat controleren of de betreffende afstammingshandeling, nationaliteit en eerdere naamkeuze binnen die bepaling vallen.
Krijgen beide ouders door een dubbele achternaam gezag?
Nee. De naam bepaalt het gezag niet. Juridisch ouderschap, gezag en naam hebben eigen regels. Voor reizen of belangrijke beslissingen moet de werkelijke gezagspositie worden gecontroleerd.
Wordt de Nederlandse dubbele naam ook op een buitenlands paspoort gezet?
Dat is niet gegarandeerd. De buitenlandse autoriteit past haar eigen regels en erkenningsprocedure toe. Controleer vooraf welke documenten en eventuele aanvullende registratie nodig zijn om verschillen tussen landen te begrijpen en te onderbouwen.
Lees ook
- Achternaam van uw kind wijzigen
- Uw eigen achternaam wijzigen
- Voornaamswijziging
- Alle informatie over familierecht
Bronnen en juridische basis
Bronnen gecontroleerd op 17 september 2026. Verlopen overgangsregelingen zijn uitdrukkelijk onderscheiden van huidige mogelijkheden.
- Rijksoverheid: mag ik mijn kind twee achternamen geven?.
- Rijksoverheid: veelgestelde vragen over de gecombineerde achternaam.
- Rijksoverheid: invoering en eenjarige overgangsregeling per 1 januari 2024.
- Boek 10 Burgerlijk Wetboek, artikelen 19 tot en met 25.
- Justis: achternaam minderjarige wijzigen.
