Faillissement voorkomen begint met een realistische beoordeling van uw kasstromen, schulden en bedrijfsmodel. Soms is een betalingsregeling voldoende; soms zijn ingrijpende aanpassingen en een schuldeisersakkoord nodig. De WHOA kan onder wettelijke voorwaarden een akkoord ook bindend maken voor tegenstemmende betrokken schuldeisers. Zij levert echter geen nieuw geld op en beschermt uw bedrijf niet automatisch tegen iedere incassomaatregel.
Geschreven door Onur Arslan. Onur Arslan is advocaat bij Arslan Advocaten. Hij heeft jarenlang als advocaat en curator gewerkt bij internationale advocatenkantoren in Amsterdam en New York. Inhoudelijk bijgewerkt op 29 september 2026. Algemene informatie is geen juridisch advies over uw eigen situatie.
Wacht daarom niet tot de bankrekening leeg is. Hoe eerder u betrouwbare cijfers en uitvoerbare keuzes heeft, hoe groter de ruimte om met financiers, leveranciers en andere betrokkenen te onderhandelen. Het doel is een haalbare oplossing, niet alleen het uitstellen van een onvermijdelijk tekort.
Is het probleem tijdelijk of structureel?
Een winstgevend bedrijf kan in betalingsproblemen raken doordat klanten laat betalen of voorraden veel geld vastleggen. Een onderneming die bij iedere verkoop verlies maakt, heeft een ander probleem. Een schuldregeling zonder herstel van de bedrijfsvoering kan in dat laatste geval slechts tijdelijk lucht geven.
Maak een liquiditeitsprognose waarin ontvangsten en uitgaven per week zichtbaar zijn. Werk met een realistisch basisscenario en een tegenvallend scenario. Neem belastingen, vakantiegeld, onderhoud, huur en noodzakelijke investeringen mee. Geld dat alleen bij een onzekere verkoop beschikbaar komt, hoort niet zonder toelichting als zekere ontvangst in de planning.
Breng daarnaast garanties, pandrechten, eigendomsvoorbehouden en groepsafspraken in kaart. Een positief banksaldo kan bijvoorbeeld samenhangen met krediet dat de bank onder bepaalde voorwaarden kan beperken.
Welke routes zijn er?
| Route | Wanneer te onderzoeken? | Belangrijk aandachtspunt |
|---|---|---|
| Betalingsregeling | Tijdelijke krapte met aantoonbaar herstel | De termijnen moeten passen bij uw kasstromen |
| Operationele herstructurering | Kosten, marges of activiteiten moeten veranderen | Ontslag en contractbeëindiging hebben eigen regels en kosten |
| Buitengerechtelijk akkoord | Schuldeisers willen vrijwillig meewerken | Niet-instemmende partijen zijn niet vanzelf gebonden |
| WHOA-akkoord | Dreigende betalingsonmacht en een onderbouwd akkoord | Klassen, waarderingen, financiering en rechterlijke toetsing |
| Gecontroleerde beëindiging | Voortzetting biedt onvoldoende perspectief | Kies tussen vereffening, turboliquidatie en faillissement |
Deze routes kunnen samenhangen. Een akkoord kan bijvoorbeeld alleen haalbaar zijn na verkoop van een verlieslatende activiteit. Omgekeerd kan een akkoord ook een gecontroleerde beëindiging ondersteunen als dat meer oplevert dan faillissement.
Hoe werkt een vrijwillig schuldeisersakkoord?
Bij een buitengerechtelijk akkoord maakt u afspraken met schuldeisers over bijvoorbeeld gedeeltelijke betaling, uitstel of omzetting van schuld. De bereidheid om mee te werken hangt vaak af van de informatie, de aangeboden opbrengst en het alternatief bij faillissement.
Werk het voorstel concreet uit: welke schuld wordt erkend, welk bedrag wordt betaald, waar komt dat geld vandaan en wanneer volgt kwijting? Regel ook wat er gebeurt als financiering uitblijft of een noodzakelijke schuldeiser niet instemt. Een mondelinge toezegging is kwetsbaar als later discussie ontstaat over voorwaarden.
Zonder bijzondere wettelijke of rechterlijke grondslag bindt een afspraak niet automatisch schuldeisers die niet hebben ingestemd. De WHOA kan daarvoor onder voorwaarden een oplossing bieden, maar vereist een eigen procedure en toetsing.
Wanneer kan de WHOA worden gebruikt?
De Wet homologatie onderhands akkoord biedt een kader voor ondernemingen die in een toestand verkeren waarin redelijkerwijs aannemelijk is dat zij hun schulden niet kunnen blijven betalen. De precieze toepasselijkheid en procedure hangen af van de onderneming en het voorstel.
Een akkoord kan de rechten wijzigen van de schuldeisers en aandeelhouders die daarin worden betrokken. U hoeft niet zonder meer alle schuldeisers op dezelfde wijze te behandelen, maar de selectie en klassenindeling moeten juridisch houdbaar zijn. De rechten van werknemers uit arbeidsovereenkomsten kunnen niet via de WHOA worden gewijzigd.
WHOA is niet alleen voor grote concerns. Bij kleinere ondernemingen moet wel zorgvuldig worden afgewogen of de kosten, benodigde informatie en tijd in verhouding staan tot de schulden en het verwachte resultaat. Voor een beperkt en overzichtelijk probleem kan vrijwillig overleg doelmatiger zijn.
De belangrijkste stappen van een WHOA-traject
1. Haalbaarheid en financiering vaststellen
Onderzoek de onderneming, schuldpositie en mogelijke akkoordopbrengst. Er moet een realistisch antwoord zijn op de vraag hoe lopende verplichtingen en procedurekosten worden betaald. Een toekomstige schuldverlaging financiert de lonen van volgende week niet automatisch.
2. Start en beschermingsmaatregelen beoordelen
De schuldenaar kan een traject voorbereiden en een startverklaring deponeren. Onder omstandigheden kan een herstructureringsdeskundige worden aangewezen. Voor verzoeken aan de rechtbank gelden eigen regels en vaak is een advocaat nodig.
Een startverklaring is op zichzelf geen algemeen incassoverbod. Als bescherming nodig is, moet bijvoorbeeld een afkoelingsperiode worden verzocht en door de rechtbank worden toegestaan. Laat de reikwijdte van zo’n beslissing exact beoordelen.
3. Klassen en voorstel uitwerken
Schuldeisers en aandeelhouders met voldoende verschillende rechten worden in afzonderlijke klassen ingedeeld. Waarderingen en de uitkomst in een faillissementsscenario zijn belangrijk voor het aanbod en de latere toetsing. Leg de aannames uit; alleen een aantrekkelijk eindpercentage presenteren is onvoldoende.
4. Informatie verstrekken en stemmen
De betrokken stemgerechtigden moeten het akkoord en de vereiste informatie gedurende een redelijke termijn vóór de stemming kunnen bestuderen. Die termijn bedraagt volgens de wettelijke hoofdregel ten minste acht dagen; bij een complex voorstel kan meer tijd nodig zijn. Een klasse stemt in wanneer de wettelijk vereiste meerderheid wordt bereikt: ten minste twee derde van het bedrag aan vorderingen van de schuldeisers die binnen die klasse hebben gestemd.
Dit betekent niet dat twee derde van alle schuldeisers moet instemmen of dat twee derde van alle schulden moet worden betaald. Voor aandeelhouders en bijzondere situaties moet de toepasselijke regeling afzonderlijk worden toegepast.
5. Homologatie door de rechtbank
De rechter toetst of aan de voorwaarden is voldaan en of afwijzingsgronden bestaan. Instemming van één klasse betekent niet automatisch dat ieder akkoord kan worden opgelegd. Onder meer de betrokken rechten, de positie bij faillissement en de klassenstructuur kunnen beslissend zijn.
Na homologatie bindt het akkoord de betrokken partijen binnen de wettelijke reikwijdte, ook wanneer zij tegenstemden. Voer het akkoord vervolgens precies uit en bewaak de afgesproken betalingen en voorwaarden.
Wat gebeurt er met uw privéborgstelling?
Een akkoord met de bv laat aanspraken op derden, zoals borgen of hoofdelijk medeschuldenaren, in beginsel in stand. Bijzondere wettelijke mogelijkheden voor groepsmaatschappijen vragen afzonderlijke beoordeling. Ga er dus niet van uit dat een verlaging van de bedrijfsschuld ook uw privéborgstelling evenredig vermindert.
Verzamel de borgakte, kredietvoorwaarden en eventuele toestemming van uw partner. Bij particuliere borgtocht kunnen beschermingsregels gelden. Of toestemming nodig was en of een uitzondering van toepassing is, hangt af van de feiten; niet iedere bestuurder valt automatisch buiten die bescherming.
Melding van betalingsonmacht blijft een apart aandachtspunt
Voor bepaalde belastingen en premies kan bij een daarvoor onder de regeling vallende rechtspersoon een melding van betalingsonmacht nodig zijn. De termijn is in de gewone aangiftesituatie doorgaans twee weken nadat de betaling had moeten plaatsvinden. Voor bijzondere situaties, zoals bepaalde naheffingen, gelden eigen voorwaarden.
Een verzoek om uitstel of een WHOA-startverklaring vervangt deze melding niet zonder meer. Ook verplichtingen tegenover een bedrijfstakpensioenfonds moeten afzonderlijk worden beoordeeld. Blijf tijdig aangifte doen en bewaar ontvangstbewijzen. Een correcte melding is geen algemene vrijwaring van bestuurdersaansprakelijkheid.
Wat als herstel onvoldoende haalbaar is?
Soms laat het onderzoek zien dat voortzetting het tekort alleen vergroot. Dan hoort een ordelijke beëindiging bij verantwoord handelen. Bekijk de routes voor een bv met schulden en de eigen faillissementsaanvraag.
Blijf nieuwe verplichtingen, vooruitbetalingen en transacties met verbonden partijen kritisch beoordelen. Een bestuurder die weet dat nieuwe verplichtingen niet kunnen worden nagekomen, kan andere risico’s lopen dan iemand die op een onderbouwd en uitvoerbaar herstelplan handelt.
Veelgestelde vragen
Kan ik met de WHOA alle schulden laten verdwijnen?
Nee. De WHOA biedt een procedure voor een onderbouwd akkoord. De inhoud, financiering, stemuitslag en rechterlijke toetsing bepalen wat mogelijk is.
Moeten alle schuldeisers instemmen?
Bij een vrijwillig akkoord is instemming van de betrokken partij het uitgangspunt. Een WHOA-akkoord kan onder wettelijke voorwaarden na homologatie ook tegenstemmende betrokken partijen binden.
Stopt een startverklaring een faillissementsaanvraag?
Niet automatisch. Bescherming vereist een passende juridische maatregel en rechterlijke beslissing. Laat bij een lopende aanvraag direct beoordelen wat nodig en haalbaar is.
Kan ik arbeidsvoorwaarden via de WHOA verlagen?
Rechten van werknemers uit arbeidsovereenkomsten vallen buiten de WHOA. Voor personele wijzigingen blijven de toepasselijke arbeidsrechtelijke regels gelden.
Wordt mijn privéborg automatisch kwijtgescholden?
Nee. Rechten tegen borgen en andere derden blijven in beginsel bestaan. Laat de akte en eventuele aparte afspraken beoordelen.
Hoeveel kost een WHOA-traject?
Dat hangt af van omvang, complexiteit, waarderingen, deskundigen en procedurele stappen. Laat vooraf een begroting maken en vergelijken met een vrijwillig akkoord en het faillissementsscenario.
Onderzoek uw mogelijkheden op tijd
Bespreek uw situatie met Arslan Advocaten. Stuur bij voorkeur uw actuele schuldenoverzicht, liquiditeitsprognose en informatie over financiering mee. Daarmee kan de keuze tussen herstel, akkoord en afwikkeling gericht worden beoordeeld.
Verder lezen
- Overzicht faillissement, liquidatie en herstructurering
- Bv opheffen met schulden: turboliquidatie, vereffening of faillissement?
- Eigen faillissement aanvragen: voorbereiding, procedure en gevolgen
- Mijn faillissement is aangevraagd: verweer, zitting en spoedmaatregelen
- Mijn schuldenaar biedt een WHOA-akkoord aan: wat zijn mijn rechten?
- Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement: wanneer loopt u privé risico?
Bronnen en actualiteit
Broncontrole: 28 september 2026. Deze uitleg betreft Nederlands recht.
- Faillissementswet — aanvragen, rechtsmiddelen, contracten, rang en WHOA
- Rechtspraak — WHOA en de procedure
- Rechtbank Rotterdam 2024 — WHOA, informatie en stemming
- Belastingdienst — Melding van betalingsonmacht bij belastingen en premies
