U kunt uw eigen faillissement aanvragen wanneer u in de toestand verkeert dat u heeft opgehouden te betalen en er meerdere schuldeisers zijn. Minimaal één schuld moet opeisbaar zijn. Voor een eigen aangifte is geen advocaat verplicht. Toch kan voorafgaande beoordeling belangrijk zijn: een faillissement heeft directe gevolgen voor het beheer van vermogen, lopende contracten en soms uw privépositie.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Onur Arslan is sinds 2009 bedrijfsrechtadvocaat en heeft bij internationale advocatenkantoren in Amsterdam en New York ervaring opgedaan als advocaat en faillissementscurator. Inhoudelijk bijgewerkt op 28 september 2026. Algemene informatie is geen juridisch advies over uw eigen situatie.
Deze pagina behandelt de eigen faillissementsaanvraag van een onderneming en de verschillen tussen een bv, eenmanszaak en vof. Wilt u het faillissement van uw klant aanvragen? Lees dan faillissement aanvragen als schuldeiser. Heeft een ander uw faillissement aangevraagd, dan is de pagina over verweer tegen een faillissementsaanvraag van toepassing.
Wanneer is een eigen faillissementsaanvraag aan de orde?
Een enkele achterstallige factuur betekent niet automatisch dat u moet aanvragen. De rechter beoordeelt de toestand van de schuldenaar. Tijdelijke krapte, een inhoudelijk betwiste schuld en structurele betalingsonmacht zijn verschillende situaties. De administratie en de verwachte kasstromen moeten een betrouwbaar beeld geven.
Nederland kent niet één algemene aanvraagtermijn die voor ieder bedrijf na het eerste betalingsprobleem begint te lopen. Wel kunnen bijzondere verplichtingen gelden, bijvoorbeeld voor een vereffenaar die een tekort vaststelt. Ook kan te lang doorgaan met het aangaan van verplichtingen leiden tot aansprakelijkheidsrisico’s. Laat dus niet alleen onderzoeken óf u kunt aanvragen, maar ook welke maatregelen intussen nodig zijn.
Een faillissement mag evenmin gedachteloos worden ingezet om lastige contracten of werknemers kwijt te raken. Het doel, de omstandigheden en mogelijke alternatieven kunnen een rol spelen bij de beoordeling van misbruik. Bij een lege boedel moet bovendien worden onderzocht of de aanvraag een gerechtvaardigd belang dient en welke andere route bestaat.
Eerst alternatieven onderzoeken
Kan de onderneming de lopende kosten betalen als bestaande schulden worden geregeld? Dan kan een onderhandeld akkoord of een WHOA-traject zinvol zijn. Is stoppen onvermijdelijk, onderzoek dan of gecontroleerde afwikkeling buiten faillissement haalbaar is. Lees de vergelijking bij een bv opheffen met schulden.
Voor natuurlijke personen kan gemeentelijke schuldhulpverlening of toelating tot de Wsnp belangrijk zijn. Een faillissement leidt op zichzelf niet automatisch tot een schone lei. Een geslaagde Wsnp kan onder de wettelijke voorwaarden wel gevolgen hebben voor de afdwingbaarheid van resterende schulden. Kies daarom niet uitsluitend op basis van de snelheid van het aanvraagformulier.
Een alternatief moet uitvoerbaar zijn. Een vaag vooruitzicht op een nieuwe opdrachtgever is iets anders dan een getekend contract met realistische marge en betaaltermijnen. Verzamel de cijfers die het verschil zichtbaar maken.
Bv, eenmanszaak en vof: wat is het verschil?
| Rechtsvorm | Wie wordt failliet verklaard? | Belang voor privévermogen |
|---|---|---|
| Bv | De rechtspersoon | Bestuurder of aandeelhouder niet automatisch; borgstellingen en aansprakelijkheidsgronden blijven relevant. |
| Eenmanszaak | De ondernemer als natuurlijk persoon | Zakelijk en privé zijn niet gescheiden door een rechtspersoon. Wettelijke uitzonderingen op de boedel moeten worden beoordeeld. |
| Vof | De vof kan afzonderlijk failliet worden verklaard | Vennoten zijn niet door dat enkele feit automatisch persoonlijk failliet; persoonlijke aansprakelijkheid en eventuele eigen procedures blijven relevant. |
Bij de bv moeten bevoegdheid en interne besluitvorming kloppen. Controleer onder meer de statuten en de vereiste opdracht van de algemene vergadering voor een eigen faillissementsaangifte, voor zover de statuten niet anders bepalen. Bij een eenmanszaak of vof kunnen medeondertekening, huwelijksvermogensrecht en vertegenwoordiging een rol spelen. Gebruik daarom het formulier dat bij de juiste schuldenaar hoort.
Welke stukken heeft u nodig?
Maak een dossier met een actuele toelichting op de betalingsproblemen. Een stapel facturen zonder overzicht is onvoldoende om snel en verantwoord te beoordelen wat er gebeurt. Controleer de bijlagenlijst van de bevoegde rechtbank en het actuele procesreglement.
- Identiteits- en ondernemingsgegevens, KVK-informatie en statuten waar relevant.
- Het bevoegde besluit of de benodigde volmachten en handtekeningen.
- Een volledige lijst van schuldeisers, bedragen, vervaldata en zekerheden.
- Een lijst van bezittingen, bankrekeningen, debiteuren en mogelijke aanspraken.
- Recente financiële cijfers en informatie over lopende inkomsten en uitgaven.
- Personeelsgegevens, huur, lease, financiering en belangrijke contracten.
- Lopende procedures, beslagen en eerdere afspraken met schuldeisers.
Zet persoonlijke garanties apart. De curator van een bv behartigt niet automatisch uw persoonlijke belangen bij een claim uit borgtocht of bestuurdersaansprakelijkheid. Voor die belangen kan eigen bijstand nodig zijn.
Stappenplan eigen faillissement aanvragen
1. Bepaal de juiste schuldenaar en rechtbank
Controleer welke persoon of rechtspersoon de schulden heeft. Een handelsnaam is niet altijd de contractspartij. Bij een groep kan de ene bv nog levensvatbaar zijn terwijl een andere betalingsproblemen heeft. Een aanvraag voor één vennootschap maakt niet automatisch de hele groep failliet.
De bevoegdheid van de rechtbank hangt af van de wettelijke regels. Bij internationale activiteiten kunnen aanvullende vragen spelen over het centrum van de voornaamste belangen en buitenlandse procedures. Kies niet alleen de rechtbank die geografisch het handigst is.
2. Vul de eigen aangifte in
Gebruik het actuele formulier van Rechtspraak en voeg de gevraagde stukken toe. Controleer de ondertekening en de informatie over bezittingen en schulden. Onvolledige of tegenstrijdige gegevens kunnen vragen oproepen en de behandeling vertragen.
Een advocaat kan helpen met de juridische voorbereiding, maar voor de eigen aangifte zelf bestaat geen algemene advocaatplicht. Dat verschilt van een aanvraag door een schuldeiser en van verschillende rechtsmiddelen.
3. Bereid de zitting voor
De rechter kan vragen stellen over de oorzaak van de problemen, de schulden, het vermogen en onderzochte alternatieven. Neem iemand mee die de cijfers daadwerkelijk kan uitleggen als de regels en oproep dat toelaten. Volg de oproep en instructies van de rechtbank; ga niet uit van een volledig automatische toewijzing.
Wilt u de aanvraag intrekken omdat alsnog een oplossing is gevonden, laat dit tijdig en volgens de juiste procedure weten. Een telefoontje met een schuldeiser is geen intrekking bij de rechtbank.
4. Houd rekening met onmiddellijke gevolgen
Bij toewijzing benoemt de rechtbank een curator en een rechter-commissaris. Het faillissement treedt direct in. De schuldenaar verliest het beheer en de beschikking over het vermogen dat tot de boedel behoort. Vanaf dat moment kunt u niet zelfstandig blijven handelen alsof alleen een inschrijving is veranderd.
Stem betalingen, leveringen, het gebruik van activa en communicatie af met de curator. Het starten van hoger beroep schort de gevolgen niet vanzelf op. Een rechtsmiddel moet afzonderlijk en snel worden beoordeeld.
Wat doet de curator?
De curator beheert en vereffent de faillissementsboedel en behartigt de gezamenlijke schuldeisersbelangen. Hij onderzoekt bezittingen, vorderingen, oorzaken en relevante transacties. Ook kan hij beslissingen nemen over voortzetting, contracten en een mogelijke verkoop van activiteiten, binnen de wettelijke kaders en het toezicht van de rechter-commissaris.
De curator is daarmee niet uw persoonlijke advocaat. Dat onderscheid is belangrijk als hij vragen stelt over betalingen aan u, rekening-courant, administratie of bestuurshandelingen. Verstrek gevraagde informatie correct en volledig en laat uw eigen positie tijdig beoordelen wanneer aansprakelijkheid speelt.
Bewaar originele documenten en digitale administratie. Een faillissement is geen aanleiding om mailboxen te legen, bestanden te verwijderen of toegang onmogelijk te maken. Ook gegevens bij een accountant, cloudleverancier of groepsmaatschappij moeten bereikbaar blijven.
Wat gebeurt er met personeel en contracten?
Een faillissement beëindigt niet automatisch iedere overeenkomst. Voor huur en arbeid bestaan bijzondere regels. Andere overeenkomsten moeten naar hun inhoud en de Faillissementswet worden beoordeeld. De curator kan onder voorwaarden keuzes maken over nakoming, beëindiging of overdracht.
Werknemers kunnen mogelijk een beroep doen op de UWV-regeling bij betalingsonmacht. Die regeling kent begrensde perioden en bedragen. Een bestuurder moet daarover geen onbeperkte garantie geven. Voor de werknemer is de uitleg over ontslag bij faillissement beschikbaar.
Een doorstart is evenmin vooraf zeker. Of een koper wordt gevonden en wat kan worden overgenomen, hangt onder meer af van waarde, financiering, contracten en personeelsrechten.
Privévermogen, partner en resterende schulden
Bij een eenmanszaak raakt het faillissement de ondernemer persoonlijk, behoudens wettelijke uitzonderingen. Bij een bv moet afzonderlijk worden gekeken naar garanties, rekening-courant en bestuurdersaansprakelijkheid. Het feit dat u directeur bent, maakt niet iedere schuld automatisch privé.
De gevolgen voor een partner hangen onder meer af van het huwelijksvermogensregime, eigendom en medeondertekende verplichtingen. Een woning of bankrekening mag daarom niet zonder onderzoek als volledig beschermd of volledig verloren worden aangemerkt.
Na een faillissement van een natuurlijk persoon kunnen restschulden in beginsel blijven bestaan. Er zijn bijzondere beëindigingsroutes en schuldregelingen, maar de faillietverklaring zelf is geen kwijtschelding. Bespreek die consequentie vóór indiening.
Kosten en doorlooptijd
Voor een eigen faillissementsaanvraag brengt de rechtbank volgens de huidige informatie van Rechtspraak geen griffierecht in rekening. Er kunnen wel kosten zijn voor juridische voorbereiding, financiële ondersteuning en de afwikkeling. Het salaris van de curator en andere boedelkosten volgen een eigen regeling.
De behandeling kan snel plaatsvinden, maar de duur van het faillissement verschilt sterk. Een eenvoudige boedel kan anders worden afgewikkeld dan een onderneming met vastgoed, personeel, buitenlandse activa of procedures. Een belofte dat het hele faillissement binnen een vast aantal weken klaar is, is daarom meestal niet verantwoord.
Veelgestelde vragen
Kan ik met één schuldeiser mijn eigen faillissement aanvragen?
Voor faillietverklaring is pluraliteit van schuldeisers vereist. Daarnaast moet sprake zijn van de toestand te hebben opgehouden te betalen. Meerdere facturen van dezelfde schuldeiser zijn niet zonder meer meerdere schuldeisers.
Mag ik zelf een curator kiezen?
De rechtbank benoemt de curator. U kunt niet door een eigen afspraak bepalen wie de boedel zal afwikkelen. Uw eigen advocaat blijft een andere rol vervullen.
Kan ik de aanvraag later terugdraaien?
Vóór de uitspraak kan intrekking mogelijk zijn. Na de uitspraak gelden rechtsmiddelen en andere regels. Voor bepaalde rechtsmiddelen geldt een termijn van acht dagen; laat direct beoordelen welke route in uw positie openstaat.
Ben ik na faillissement van mijn bv ook privé failliet?
Nee, niet automatisch. Wel kunnen persoonlijke verplichtingen of aansprakelijkheidsclaims worden onderzocht. Een afzonderlijke persoonlijke faillissementsaanvraag vraagt een eigen beoordeling.
Moet ik nog aangiften doen?
Fiscale verplichtingen moeten worden afgestemd met curator en belastingadviseur. Ga niet ervan uit dat alle aangifteverplichtingen door de uitspraak vanzelf verdwijnen. Regel wie welke gegevens aanlevert.
Wat kan ik nu het beste aanleveren?
Begin met een schuldenlijst, bezittingenlijst en actuele kasprognose. Voeg de statuten en persoonlijke garanties toe. Daarmee kunnen de juridische route en urgentie gericht worden beoordeeld.
Hulp bij de voorbereiding
Neem via de contactpagina contact op als u een eigen faillissement overweegt. Vermeld of een andere schuldeiser al een aanvraag heeft gedaan, of beslag is gelegd en welke betalingen op korte termijn vervallen.
Verder lezen
- Overzicht faillissement, liquidatie en herstructurering
- Bv opheffen met schulden: turboliquidatie, vereffening of faillissement?
- Mijn faillissement is aangevraagd: verweer, zitting en spoedmaatregelen
- Faillissement voorkomen: schuldeisersakkoord, herstructurering en WHOA
- Doorstart na faillissement: schulden, contracten, personeel en risico’s
- Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement: wanneer loopt u privé risico?
Bronnen en actualiteit
Broncontrole: 28 september 2026. Deze uitleg betreft Nederlands recht.
- Faillissementswet — aanvragen, rechtsmiddelen, contracten, rang en WHOA
- Burgerlijk Wetboek Boek 2 — onder meer artikelen 9, 19, 19b, 23a–24, 246 en 248
- Rechtspraak — Eigen faillissement aanvragen
- Rechtspraak — Kosten van een faillissementsprocedure
