Particuliere klinieken – zoals cosmetische centra, tandheelkundige praktijken of privéziekenhuizen – winnen snel aan populariteit.
Veel mensen kiezen voor deze instellingen vanwege korte wachttijden, persoonlijke service en moderne behandelmethoden.
Maar wat als er iets misgaat? Wie is dan aansprakelijk: de arts, de kliniek of een andere partij?
In dit artikel leggen wij uit wanneer er sprake is van een medische fout, wie de aansprakelijke partij is en hoe u schadevergoeding kunt krijgen bij een fout in een particuliere kliniek.
Wat is een particuliere kliniek?
Een particuliere kliniek is een zorginstelling die buiten het reguliere ziekenhuis om medische of cosmetische behandelingen aanbiedt.
Denk aan:
-
Cosmetische klinieken (botox, fillers, ooglidcorrecties, borstoperaties)
-
Tandheelkundige centra
-
Orthopedische of oogklinieken
-
Klinieken voor laserbehandelingen of pijntherapie
Hoewel deze zorginstellingen vaak commercieel opereren, moeten zij voldoen aan dezelfde zorgvuldigheidsnormen als reguliere ziekenhuizen.
Dat betekent dat zij verplicht zijn om te werken volgens de professionele standaard en de geldende wetgeving, zoals de Wet BIG en de Wkkgz.
Met andere woorden: een hulpverlener moet altijd de zorg van een goed hulpverlener in acht nemen. Dit houdt in dat hij of zij werkt volgens de professionele standaarden – die weer zijn gebaseerd op opleidingseisen, protocollen, gedragsregels en de laatste inzichten uit wetenschappelijke literatuur en de praktijk. Aan deze normen wordt niet alleen getoetst bij fouten, maar ze vormen ook de basis voor het dagelijkse handelen binnen particuliere klinieken.
Wat is een medische fout in een particuliere kliniek?
Een medische fout is een handeling (of het nalaten daarvan) die niet voldoet aan wat van een redelijk bekwaam en zorgvuldig zorgverlener mag worden verwacht.
Bij particuliere klinieken komt dat in verschillende vormen voor, bijvoorbeeld:
-
Verkeerde uitvoering van een cosmetische behandeling, operatie of tandheelkundige ingreep.
-
Onjuiste dosering van injectables (zoals botox of fillers).
-
Gebruik van niet-goedgekeurde of onveilige producten.
-
Slechte hygiëne of ondeskundige medewerkers.
-
Onvoldoende voorlichting over risico’s, herstel of alternatieven.
-
Vertraagde of gebrekkige nazorg bij complicaties.
Vakbekwaamheid en professionele standaard
De wet schrijft voor dat elke arts en zorgverlener moet handelen volgens de professionele standaard en de eisen van vakbekwaamheid (zoals vastgelegd in art. 7:453 BW). Dit betekent dat een arts zich moet gedragen zoals van een redelijk handelend en bekwaam vakgenoot mag worden verwacht. Doet hij dat niet, dan is er sprake van een tekortkoming in de zorg.
Een schending van deze normen valt ook onder maatschappelijke zorgvuldigheid. Als een arts niet vakbekwaam handelt of zich niet houdt aan de professionele standaard, kan dat leiden tot aansprakelijkheid wegens een medische fout. Dit geldt ook als het gaat om handelen óf nalaten (dus ook bij onvoldoende uitleg over risico’s of alternatieven).
Kortom, als een arts of kliniek afwijkt van de professionele standaard of de zorgvuldigheidseisen, kan er sprake zijn van een medische fout waarvoor zij aansprakelijk kunnen zijn.
Lees ook:
👉 Fout bij cosmetische behandeling: wat zijn uw rechten?
👉 Medische fout bij de tandarts of kaakchirurg
Wie is aansprakelijk bij een medische fout in een kliniek?
De aansprakelijkheid hangt af van de rechtsverhouding tussen de patiënt, de arts en de kliniek.
Er zijn drie hoofdvormen:
-
De arts is zelfstandig ondernemer (ZZP’er):
De arts is zelf aansprakelijk voor zijn fouten. De patiënt sluit in dat geval direct een behandelovereenkomst met de arts. -
De arts werkt in dienst van de kliniek:
De kliniek is aansprakelijk voor fouten van haar medewerkers. Dit volgt uit artikel 7:462 BW: de zorginstelling is aansprakelijk voor fouten van haar hulppersonen. -
De behandeling is uitgevoerd door een niet-bevoegde zorgverlener:
Wanneer iemand zonder BIG-registratie medische handelingen verricht, is de kliniek zelf verantwoordelijk voor het toelaten en inzetten van die persoon.
Juridische grondslagen voor aansprakelijkheid
Of u daadwerkelijk schadevergoeding of smartengeld kunt vorderen na een medische fout, hangt af van de juridische grondslag waarop de aansprakelijkheid gebaseerd wordt. Dit kan op twee manieren:
- Wanprestatie (art. 6:74 BW):
Als de arts of kliniek tekortschiet in de nakoming van de behandelovereenkomst, kan sprake zijn van wanprestatie. Hiervoor moeten er vijf elementen aanwezig zijn: schade, een tekortkoming in de nakoming, toerekenbaarheid, een causaal verband tussen de fout en de schade, en verzuim (art. 6:81 BW). - Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW):
Bij handelen of nalaten dat in strijd is met de zorgvuldigheid die van een redelijk bekwaam en zorgvuldig zorgverlener mag worden verwacht, kan er sprake zijn van een onrechtmatige daad. Hier zijn ook vijf eisen: schade, een onrechtmatige daad, toerekenbaarheid, een causaal verband en relativiteit (art. 6:163 BW).
Kort samengevat: u kunt de arts of de kliniek aansprakelijk stellen als niet is voldaan aan de zorgvuldigheidseisen die van een redelijk bekwaam en zorgvuldig zorgverlener mogen worden verwacht. De juiste aanspraak en procedure hangen af van wie formeel de behandelovereenkomst is aangegaan en of er sprake is van een tekortkoming of een onrechtmatige daad.
Kort gezegd: in de meeste gevallen kunt u de kliniek zelf aansprakelijk stellen — ook als de fout feitelijk door een individuele arts is gemaakt.
Aansprakelijkheid van de arts bij wanprestatie
Een arts kunt u aansprakelijk stellen op grond van wanprestatie wanneer er een behandelovereenkomst tussen u en de arts bestaat en de arts zijn verplichtingen uit die overeenkomst niet nakomt.
Het gaat hierbij meestal om een zogenoemde inspanningsverplichting: de arts moet zich voldoende inspannen om goede zorg te leveren volgens de geldende professionele standaard, maar kan het uiteindelijke resultaat vaak niet garanderen. Alleen als de arts echt onder de maat presteert—bijvoorbeeld door niet zorgvuldig te handelen, fouten te maken of onvoldoende uitleg te geven—spreken we van wanprestatie.
Verschil tussen inspannings- en resultaatsverbintenis:
- Bij een inspanningsverbintenis (zoals vrijwel altijd bij medische behandelingen) draait het om de inzet en deskundigheid van de arts. Het niet behalen van het gewenste resultaat betekent niet automatisch dat er sprake is van een fout.
- Bij een resultaatsverbintenis (bijvoorbeeld het plaatsen van een prothese met de afspraak dat deze functioneert), telt juist het beoogde resultaat. Wordt dit niet bereikt, dan kan sneller sprake zijn van wanprestatie.
Wanneer wanprestatie niet kan worden bewezen, kan in sommige situaties toch nog aansprakelijkheid ontstaan op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW), bijvoorbeeld als de arts onzorgvuldig of roekeloos heeft gehandeld.
Tip: Het is dus essentieel om altijd goed vast te leggen wat precies is afgesproken met de arts en om bij twijfel juridisch advies in te winnen.
Hoe wordt toerekenbaarheid bij een medische fout bepaald?
Niet elke fout betekent automatisch dat de kliniek aansprakelijk is.
Er moet namelijk sprake zijn van ’toerekenbaarheid’: de fout moet aan de arts of kliniek kunnen worden toegerekend. Dit kan op twee manieren:
- Schuldaansprakelijkheid:
Hiervan is sprake als de arts of zorgverlener aantoonbaar onzorgvuldig heeft gehandeld, bijvoorbeeld door een duidelijke vergissing te maken of de professionele standaard niet te volgen. Het gaat dan om een situatie waarin een redelijk bekwaam collega zó niet zou hebben gehandeld. - Risicoaansprakelijkheid:
Soms ligt het risico van een behandeling bij de zorgaanbieder, zelfs als er niet direct sprake is van schuld. Dit kan het geval zijn bij het gebruik van ondeugdelijke hulpmiddelen of het inschakelen van onbevoegde medewerkers. Als daardoor schade ontstaat, kan de kliniek ook aansprakelijk zijn.
Welke vorm van aansprakelijkheid geldt, hangt af van de omstandigheden van het geval. Het verschil is belangrijk: bij schuldaansprakelijkheid moet u meestal bewijzen dat de arts écht een fout heeft gemaakt. Bij risicoaansprakelijkheid hoeft dat niet; dan is het voldoende dat u schade heeft door het risico waarvoor de kliniek verantwoordelijk is.
Verschil tussen wanprestatie en onrechtmatige daad
Vaak denken mensen bij aansprakelijkheid meteen aan een medische fout of gebrekkige uitvoering van een behandeling. Maar op welke juridische grond kunt u de kliniek of de arts aanspreken? Dit kan op twee manieren: op basis van wanprestatie of onrechtmatige daad.
- Wanprestatie
Hierbij is er sprake van een overeenkomst tussen u en de zorgverlener (bijvoorbeeld een behandelovereenkomst). Als de arts of kliniek deze overeenkomst niet (goed) nakomt, is sprake van wanprestatie. Denk aan het niet leveren van de afgesproken zorg, het niet naleven van protocollen, of een ander tekortschieten in de uitvoering van de behandeling. - Onrechtmatige daad
Bij een onrechtmatige daad hoeft er géén overeenkomst te zijn. Iemand pleegt een onrechtmatige daad wanneer hij/zij handelt in strijd met de wet, regels, of wat men in het maatschappelijk verkeer als ‘zorgvuldig’ beschouwt. Bijvoorbeeld: een behandeling uitvoeren zonder de juiste kwalificaties, of het niet naleven van de geldende beroepsnormen of hygiëneregels. Schending van deze maatschappelijke zorgvuldigheid kan leiden tot aansprakelijkheid, zelfs als er geen contract met de patiënt is.
Kort samengevat:
- Bij wanprestatie is een overeenkomst vereist (en wordt deze geschonden).
- Bij een onrechtmatige daad is geen overeenkomst nodig; aansprakelijkheid kan voortvloeien uit schending van wettelijke of maatschappelijke normen.
De informatieplicht van de kliniek
Een belangrijk onderdeel van de zorgplicht is het verstrekken van juiste en volledige informatie.
De kliniek moet u vooraf informeren over:
-
het doel van de behandeling;
-
de risico’s en complicaties;
-
de kosten;
-
en mogelijke alternatieven.
Zonder deze informatie kunt u niet “geïnformeerd” toestemming geven.
Wordt de informatieplicht geschonden, dan is de behandeling onrechtmatig uitgevoerd en kan de kliniek aansprakelijk zijn voor de gevolgen.
Lees ook:
👉 Informed consent: recht op informatie en toestemming
👉 Het medisch dossier: inzage, kopie en correctie
Veelvoorkomende fouten in particuliere klinieken
-
Cosmetische fouten
-
Asymmetrische resultaten na fillers of botox
-
Infecties of littekens na operaties
-
Mislukte borstvergrotingen of ooglidcorrecties
-
-
Tandheelkundige fouten
-
Zenuwschade bij implantaten of wortelkanaalbehandelingen
-
Verkeerde plaatsing van kronen of bruggen
-
Infecties door slechte hygiëne
-
-
Onbevoegde behandelaars
-
Niet-arts verricht medische ingreep
-
Gebruik van niet-goedgekeurde middelen
-
Ontbreken van medisch toezicht
-
-
Administratieve fouten
-
Onvolledig dossier of verkeerde patiëntgegevens
-
Ontbreken van nazorg of vervolgafspraken
-
Welke schade kan worden vergoed?
Bij een medische fout kunt u verschillende schadeposten verhalen.
Materiële schade:
-
Kosten van hersteloperaties en medische behandelingen
-
Medicatie- en reiskosten
-
Inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid
-
Kosten voor psychologische hulp
Immateriële schade (smartengeld):
-
Pijn, leed en angst
-
Lichamelijke of psychische beperkingen
-
Esthetische schade (zoals mislukte cosmetische ingrepen)
Lees ook:
👉 Smartengeld bij medische fouten
👉 Schadevergoeding bij medische aansprakelijkheid
Wat te doen bij een fout in een particuliere kliniek?
-
Vraag uw medisch dossier op
U heeft recht op inzage en een kopie van uw dossier. -
Laat een medisch advies opstellen
Een onafhankelijke deskundige kan beoordelen of de behandeling verwijtbaar is uitgevoerd. Een medisch haalbaarheidsonderzoek is een onderzoek dat beoordeelt of een bepaalde medische behandeling of ingreep redelijkerwijs het gewenste resultaat had kunnen opleveren in een specifieke situatie. Dit type onderzoek is noodzakelijk bij het beoordelen van medische aansprakelijkheid, omdat het helpt vaststellen of de handelingen of nalatigheden van de zorgverlener daadwerkelijk schade hebben veroorzaakt, of dat het negatieve resultaat zich hoe dan ook zou hebben voorgedaan, ongeacht de verleende zorg. Door het uitvoeren van een medisch haalbaarheidsonderzoek kunnen deskundigen een verband (of het ontbreken daarvan) vaststellen tussen het medisch handelen en het gezondheidsresultaat van de patiënt, wat van cruciaal belang is bij juridische beoordelingen van aansprakelijkheid. -
Leg de fout schriftelijk vast bij de kliniek
Vraag om een schriftelijke reactie of gebruik de interne klachtenprocedure. -
Schakel juridische hulp in
Een gespecialiseerde advocaat kan de aansprakelijkstelling opstellen en namens u onderhandelen met de verzekeraar van de kliniek.
Lees ook:
👉 Klacht indienen na een medische fout
👉 Verlies van een kans bij medische fouten
Waarom Arslan & Arslan Advocaten?
Bij Arslan & Arslan Advocaten behandelen wij regelmatig zaken tegen particuliere klinieken, cosmetische centra en zelfstandige artsen.
Onze advocaten zijn gespecialiseerd in medische aansprakelijkheid en werken samen met onafhankelijke medische experts.
Wij zorgen dat:
-
uw zaak zorgvuldig wordt onderzocht;
-
u kosteloze juridische bijstand krijgt (de kosten verhalen wij op de aansprakelijke partij);
-
en u een maximale schadevergoeding ontvangt voor uw letsel en psychische schade.
Fout gemaakt door een particuliere kliniek? Wij helpen u verder
Heeft u complicaties of schade opgelopen na een behandeling in een privékliniek?
Neem contact op met Arslan & Arslan Advocaten voor een kosteloze beoordeling van uw zaak.
Wij zorgen dat u krijgt waar u recht op heeft — deskundig, snel en volledig kosteloos.
