Samen scheiden kan als u het met uw partner over alle afspraken eens bent. Vaak dient één advocaat dan namens u beiden een gemeenschappelijk verzoek in. Bent u het niet eens, of werkt uw partner niet mee, dan volgt een eenzijdig verzoek en heeft ieder van u een eigen advocaat nodig. Beide routes leiden tot dezelfde echtscheiding, maar verschillen sterk in duur, kosten en regie.
Geschreven door Öznur Batur, advocaat familierecht bij Arslan Advocaten. Inhoudelijk bijgewerkt op 29 oktober 2026. Deze informatie is algemeen; de beoordeling van uw zaak hangt af van de feiten, de afspraken en eventuele rechterlijke beslissingen.
In Nederland is voor een echtscheiding altijd een rechter nodig, en u kunt het verzoek alleen via een advocaat indienen. De vraag is dus niet of u een advocaat nodig heeft, maar hoeveel. Hieronder leest u wanneer samen scheiden past, wat het betekent als één advocaat u allebei bijstaat en wat er gebeurt als u eenzijdig moet beginnen.
Twee routes naar dezelfde echtscheiding
| Gemeenschappelijk verzoek | Eenzijdig verzoek | |
|---|---|---|
| Wie dient in | U en uw partner samen | Eén van u beiden |
| Advocaten | Eén advocaat voor beiden is mogelijk | Ieder een eigen advocaat |
| Afspraken | Alles is vooraf geregeld in een convenant en, bij minderjarige kinderen, een ouderschapsplan | De rechter beslist over de punten waarover u het oneens bent |
| Zitting | Vaak niet nodig | Meestal wel |
| Duur (indicatie) | Vaak enkele weken tot enkele maanden na indiening | Vaak een halfjaar tot langer dan een jaar |
| Kosten | Meestal lager | Meestal hoger, door meer werk en twee advocaten |
De duur is een indicatie. Drukte bij de rechtbank, een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming of discussie over vermogen kan een procedure flink verlengen.
Wanneer past een gemeenschappelijk verzoek?
U dient samen in als u het eens bent over de echtscheiding zelf en over alle gevolgen. Denk aan de verdeling van de woning en het vermogen, schulden, pensioen en partneralimentatie. Heeft u minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht. Daarin staan de zorgverdeling of omgang, de informatie-uitwisseling en de kinderalimentatie.
De afspraken komen in een echtscheidingsconvenant dat u allebei ondertekent. De rechter neemt het convenant meestal over in de beschikking. Bij het ouderschapsplan kijkt de rechter wel of de afspraken in het belang van de kinderen zijn. Soms stelt de rechtbank daarover vragen voordat zij beslist.
Samen scheiden betekent niet dat u alles al zelf heeft uitgezocht. Het is juist de taak van de advocaat om te controleren of de afspraken volledig, uitvoerbaar en redelijk zijn. Zie ook de checklist voor het echtscheidingsconvenant.
Kan één advocaat ons allebei bijstaan?
Ja. Bij een gemeenschappelijk verzoek kan één advocaat voor u beiden optreden. Die advocaat is dan niet de belangenbehartiger van één van u, maar moet beide belangen evenwichtig bewaken. Hij of zij legt uit wat de wet en de rechtspraak zeggen en wijst op afspraken die voor een van u nadelig zijn.
Dat werkt alleen zolang u het echt eens bent. Ontstaat onderweg een conflict, dan kan de advocaat u meestal geen van beiden verder bijstaan. U moet dan allebei een nieuwe advocaat zoeken en verliest tijd en geld. Heeft u een toevoeging, dan ziet de Raad voor Rechtsbijstand een gestrand gemeenschappelijk verzoek als dwingende reden en kan hij afzien van een tweede eigen bijdrage.
Overweeg daarom een eigen advocaat als de verhoudingen ongelijk zijn. Bijvoorbeeld als een van u een onderneming heeft, de financiën altijd regelde of als u vermoedt dat niet al het vermogen op tafel ligt. U kunt ook samen scheiden en het convenant vóór ondertekening door een eigen advocaat laten controleren. Lees meer over scheiden met een eigen bedrijf.
Hoe verloopt een gemeenschappelijk verzoek?
- Kennismaking. U bespreekt samen met de advocaat uw situatie, de wensen en de punten waarover nog twijfel is.
- Gegevens verzamelen. Denk aan een uittreksel uit de Basisregistratie Personen, de huwelijksakte, gegevens over de woning en hypotheek, pensioenoverzichten en inkomensgegevens.
- Afspraken vastleggen. De advocaat stelt het convenant en zo nodig het ouderschapsplan op. U leest ze allebei door en stelt vragen.
- Ondertekenen en indienen. Na akkoord tekent u beiden en dient de advocaat het verzoek in bij de rechtbank.
- Beschikking. De rechtbank beslist vaak zonder zitting. Heeft de rechter vragen, dan volgt soms alsnog een mondelinge behandeling.
- Definitief maken. De uitspraak wordt definitief na de termijn voor hoger beroep van drie maanden. Als u allebei een akte van berusting tekent, hoeft u die termijn niet af te wachten.
- Inschrijving. De echtscheiding is pas rond als de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Dat moet binnen zes maanden nadat de uitspraak definitief is geworden; anders verliest de beschikking haar kracht. Meestal regelt de advocaat de inschrijving.
Wanneer is een eenzijdig verzoek nodig?
Een eenzijdig verzoek is nodig als uw partner niet wil scheiden, niet reageert of het niet eens is met de gevolgen. Is uw partner onbereikbaar, dan begint u eenzijdig. Woont uw partner in het buitenland maar werkt hij of zij mee, dan kan ook een gemeenschappelijk verzoek; laat wel eerst nagaan of de Nederlandse rechter bevoegd is.
Uw partner kan de echtscheiding zelf in de praktijk vrijwel nooit tegenhouden. De wet vraagt alleen dat het huwelijk duurzaam ontwricht is: verder samenleven is ondraaglijk geworden en herstel is niet te verwachten. Dat hoeft u niet uitgebreid te bewijzen, en schuld speelt geen rol. Het verzet gaat in de praktijk over de gevolgen, zoals de kinderen, de woning en de alimentatie.
Hoe verloopt een eenzijdig verzoek?
Uw advocaat dient het verzoekschrift in bij de rechtbank. Binnen veertien dagen moet een gerechtsdeurwaarder het aan uw partner betekenen. In dat stuk staat een datum waarop uw partner uiterlijk moet reageren. Die datum ligt minimaal zes weken na de betekening, en minimaal drie maanden als uw partner geen bekende woonplaats in Nederland heeft.
Uw partner kan via een eigen advocaat een verweerschrift indienen. Daarin kan hij of zij ook eigen verzoeken doen, bijvoorbeeld over alimentatie of de verblijfplaats van de kinderen. U krijgt dan de kans daarop te reageren. Daarna volgt meestal een zitting.
Zijn er tijdens de procedure acute vragen, zoals wie in de woning blijft of hoeveel alimentatie wordt betaald? Dan kan een van u voorlopige voorzieningen vragen. De rechter neemt daarover snel een tijdelijke beslissing.
Ontvangt u zelf een verzoekschrift van uw partner? Lees dan wat u kunt doen als uw partner de echtscheiding heeft aangevraagd.
Van eenzijdig naar samen, en terug
Een eenzijdige procedure hoeft niet tot het einde vechtend te verlopen. U kunt op ieder moment alsnog afspraken maken. De advocaten leggen die dan vast, en de rechter neemt ze over in de beschikking. Vaak zijn er nog maar één of twee punten waarover de rechter echt moet beslissen.
Omgekeerd kan een gemeenschappelijk verzoek stranden. Ieder van u kan het verzoek intrekken zolang de rechter nog niet heeft beslist. Wil de ander dan nog steeds scheiden, dan volgt een eenzijdig verzoek.
Wat kost samen scheiden en wat kost eenzijdig scheiden?
De kosten hangen vooral af van het aantal onderwerpen waarover u het oneens bent. Bij een gemeenschappelijk verzoek deelt u één advocaat en is er meestal geen zitting. Bij een eenzijdig verzoek heeft ieder een eigen advocaat, er zijn meer processtukken en vaak een zitting.
Daarnaast rekent de rechtbank griffierecht. De actuele bedragen staan op rechtspraak.nl. Bij een lager inkomen kan gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk zijn: voor de advocaat betaalt u dan alleen een eigen bijdrage. Of dat kan, hangt af van het inkomen en vermogen van ieder van u. Meer hierover: Wat kost een familierechtadvocaat?
Mediation of online scheiden
Komt u er samen nog niet helemaal uit, dan kan mediation helpen om tot afspraken te komen. Een mediator kan het verzoek niet bij de rechtbank indienen. Daarvoor blijft een advocaat nodig, die ook beoordeelt of de afspraken juridisch kloppen.
Online scheidingsdiensten werken met vaste formulieren. Dat kan goed gaan bij een eenvoudige situatie zonder kinderen, woning of pensioen. Zodra er kinderen, een koopwoning, een onderneming of een buitenlandse component is, is persoonlijk advies verstandig. Een fout in het convenant is achteraf lastig te herstellen.
Geregistreerd partnerschap
Voor een geregistreerd partnerschap gelden deels andere regels. In bepaalde gevallen kunt u het partnerschap zonder rechter beëindigen. Lees meer in Geregistreerd partnerschap ontbinden.
Voorbeeld: van eenzijdig naar samen
In een fictief dossier wil Nadia scheiden, maar haar man Erik reageert niet op haar voorstellen. Nadia’s advocaat dient een eenzijdig verzoek in. Na de betekening neemt Erik een eigen advocaat. Beide advocaten brengen de woning, de spaarrekening en de zorg voor de twee kinderen in kaart.
Over de kinderen en de spaarrekening worden zij het snel eens. Alleen over de waarde van de woning blijft discussie. De advocaten leggen de afspraken vast en vragen de rechter alleen over de woning te beslissen. Zo wordt de procedure korter en goedkoper dan een volledig geschil.
Veelgestelde vragen
Kunnen we samen scheiden met één advocaat?
Ja, als u het over alles eens bent. Eén advocaat dient dan een gemeenschappelijk verzoek in en bewaakt beide belangen. Ontstaat later een conflict, dan heeft ieder van u meestal een eigen advocaat nodig.
Hoe lang duurt een echtscheiding met een gemeenschappelijk verzoek?
Vaak enkele weken tot enkele maanden na indiening, afhankelijk van de rechtbank. Daarna moet de uitspraak definitief worden en binnen zes maanden worden ingeschreven bij de burgerlijke stand.
Kan mijn partner de echtscheiding tegenhouden?
In de praktijk vrijwel nooit. Als het huwelijk duurzaam ontwricht is, spreekt de rechter de echtscheiding uit. Uw partner kan wel verweer voeren over de gevolgen, zoals alimentatie, de woning en de kinderen.
Wat is het verschil tussen scheiden met goedvinden en op tegenspraak?
Met „scheiden met goedvinden” wordt meestal een gemeenschappelijk verzoek bedoeld, waarin u alles samen regelt. „Op tegenspraak” betekent meestal een eenzijdig verzoek, waarbij de rechter beslist over de punten waarover u het oneens bent.
Moet ik zelf een advocaat nemen als mijn partner al een advocaat heeft?
Als uw partner eenzijdig scheiding heeft aangevraagd, kunt u alleen via een eigen advocaat verweer voeren. Gaat het om een gemeenschappelijk verzoek, dan kunt u het convenant ook door een eigen advocaat laten controleren voordat u tekent.
Kan samen scheiden met een toevoeging?
Gesubsidieerde rechtsbijstand kan ook bij een gemeenschappelijk verzoek mogelijk zijn. Het inkomen en vermogen van ieder van u bepalen of u daarvoor in aanmerking komt en welke eigen bijdrage u betaalt.
Bronnen en juridische basis
- Burgerlijk Wetboek Boek 1: art. 1:150 en 1:151 (echtscheiding, duurzame ontwrichting), 1:154 (gemeenschappelijk verzoek), 1:163 (inschrijving binnen zes maanden).
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: art. 815 (verzoekschrift en ouderschapsplan), 816 (betekening en termijnen), 821 en 822 (voorlopige voorzieningen).
- Rechtspraak: hoger beroep familiezaak.
Bronnen geraadpleegd op 29 oktober 2026.
