Moratoryum, ilk derece mahkemesinin konutunuzun tahliyesini en fazla altı ay süreyle geçici olarak yasaklayabildiği bir geçici tedbirdir. Yasal dayanağı Hollanda İflas Kanunu’nun (Faillissementswet, Fw) 287b maddesidir. Tedbir, tehdit edici bir durum için öngörülmüştür ve konutun zorla tahliyesi kanunda bu durumlardan biri olarak açıkça sayılmaktadır. Moratoryum otomatik bir hak değildir ve konutunuzu kesin olarak elinizde tutacağınız anlamına da gelmez: bir borç düzenlemesinin tamamlanması için zaman kazandırır.
Nederlands: Lees dit artikel in het Nederlands: Moratorium bij dreigende huisuitzetting: uitstel via de rechtbank
English: Read this article in English: Moratorium when eviction is imminent: postponement through the district court
Şimdi yapmanız gerekenler
- Bugün belediyenizin borç danışmanlığı hizmetiyle iletişime geçin. Tahliye tehlikesi söz konusuysa ilk görüşme üç iş günü içinde yapılmalıdır (Belediye Borç Danışmanlığı Kanunu (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening) madde 4 fıkra 2).
- Cari kiranın ödendiğinden emin olun. Bu olmadan koruma işlemez.
- İcra memurunun (deurwaarder) tahliye bildirimini ve tahliye kararını bulun; tarih ve dosya numarası bu belgelerde yazılıdır.
- Bir tahliye tarihi belirlenir belirlenmez bizi arayın: 070 450 0300. Moratoryum talebinin bu tarihten önce mahkemeye sunulmuş olması gerekir.
Moratoryum tam olarak neyi kapsar?
İlk derece mahkemesi, İflas Kanunu’nun 304 veya 305. maddelerinin uygulanacağına karar verir ve böylece icrayı geçici olarak yasaklar. Bu, Fw madde 287b fıkra 4’te düzenlenmiştir. Kiracılar için özellikle Fw madde 305 fıkra 2 önemlidir: borç yapılandırmasından önceki bir kira borcu nedeniyle tahliye kararı verilmişse, cari kira bedelleri zamanında ödendiği sürece bu kararın icrası ertelenir. Aynı hüküm, kira sözleşmesinin borç yapılandırma süreci boyunca uzatılacağını da öngörür.
Tedbir en fazla altı ay süreyle geçerlidir (Fw madde 287b fıkra 5). Konut tahliyesinin yanı sıra gaz, elektrik veya su bağlantısının kesilmesi ile sağlık sigortasının feshedilmesi ya da sona erdirilmesi de tehdit edici durum sayılır (Fw madde 287b fıkra 2).
Hangi koşulları yerine getirmem gerekir?
Moratoryum tek başına var olmaz: bir borç yapılandırma talebine bağlıdır. Fw madde 287b fıkra 1’e göre talep, Fw madde 284 fıkra 1’de öngörülen dilekçede, yani yasal borç yapılandırma düzeninin uygulanması talebinde ve zorunlu bir uzlaşma (dwangakkoord) talebinin görüşülmesinden önce yapılır (Fw madde 287a). Fw madde 284 fıkra 4 uyarınca bir talepte bulunmuş olmaları hâlinde belediye başkanı ve belediye yürütme kurulu (burgemeester en wethouders) da bu talebi yapabilir.
Uygulamada bu üç anlama gelir:
- bir belediye kredi bankası veya Tüketici Kredisi Kanunu’nun (Wck) 48. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen başka bir kuruluş tarafından yürütülen bir sulh yoluyla borç çözümü süreci yaşanmış olmalı ya da hâlâ devam ediyor olmalıdır;
- bildirilmiş bir tahliye gibi tehdit edici bir durum bulunmalıdır;
- ilk derece mahkemesi bir menfaat dengesi değerlendirmesi yapar. Fw madde 287b’nin kendisi bir kabul ölçütü içermez; bu nedenle mahkemeler Fw madde 287 fıkra 4’ü esas alır ve sizin menfaatinizi ev sahibinin menfaatiyle karşılaştırır. Örneğin bkz. Rotterdam İlk Derece Mahkemesi, 1 Haziran 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:6316; bu kararda hüküm fıkrasında yer alan bir koşula bağlı olarak altı aylık bir moratoryum kabul edilmiştir.
Aynı kararda mahkeme, ileri sürülen rahatsızlık verme iddiasının değerlendirmeye alınamayacağına hükmetmiştir, çünkü rahatsızlık verme fesih gerekçesi olarak ileri sürülmemişti. Bu da tahliye kararının tam olarak neye dayandığının ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
Süreç nasıl işler?
Hızlı ve duruşmalı olarak. Fw madde 287b fıkra 3, diğerlerinin yanı sıra Fw madde 287a fıkra 2, 3 ve 4’ün kıyasen uygulanacağını belirtir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi sizi ve ilgili alacaklıyı dinleyeceği günü, saati ve yeri derhâl belirler, mahkeme kalemi taraflara yazılı çağrı gönderir ve mahkeme kararını duruşma günü ya da en geç bundan sonraki sekizinci gün verir. Tedbirin süresi sona erdiğinde borç danışmanı mahkemeye rapor sunar (Fw madde 287b fıkra 6).
Bir örnekle açıklayalım. Bir aileye üç hafta sonrası için bir tahliye tarihi bildirilir. Belediye bir borç düzenlemesi hazırlamaktadır, ancak bu henüz tamamlanmamıştır. Fw madde 287b’ye dayanan bir talep üzerine mahkeme, sulh yoluyla borç çözümü sürecinin tamamlanabilmesi için kararın icrasını geçici olarak yasaklayabilir. Aile bu süre içinde cari kirayı ödemezse, Fw madde 305 fıkra 2’deki korumanın dayanağı ortadan kalkar. Bu, kuralı açıklamak için verilmiş varsayımsal bir örnektir; büromuzun takip ettiği bir dosya değildir.
İtiraz, istinaf ve icra uyuşmazlığından farkı nedir?
Moratoryum karara itiraz etmez, kararın icrasını erteler. Yan yana dört yol:
- İtiraz (verzet) (Hollanda Hukuk Usulü Kanunu (Rv) madde 143) gıyabi karara karşı yöneltilir ve kararın şahsen tebliğinden veya kararı öğrendiğinizi gösteren bir işlemden itibaren dört hafta içinde yapılmalıdır. Karar kesinleşmeden icra edilebilir (uitvoerbaar bij voorraad) olarak ilan edilmişse itiraz icrayı durdurmaz (Rv madde 145).
- İstinaf (Rv madde 339 fıkra 1) üç ay içinde, ihtiyati tedbir davasında ise dört hafta içinde yapılmalıdır.
- İcra uyuşmazlığı (executiegeschil) (Rv madde 438): ihtiyati tedbir hâkimi, örneğin yetkinin kötüye kullanılması veya maddi bir hata hâlinde icrayı durdurabilir.
- Moratoryum (Fw madde 287b): borç danışmanlığı sürecinden doğan, en fazla altı aylık geçici koruma.
Hangi yolun uygun olduğu, kararın nasıl verildiğine ve mali durumunuza bağlıdır. Ayrıca bkz. tahliye kararı aldınız mı.
İşlerin ters gittiği durumlar
- Tahliye gününün kendisine kadar beklersiniz. Bir duruşma planlanması ve borç danışmanlığı hizmetinin sürece dahil olması gerekir. Burada her gün önemlidir.
- Cari kira ödenmez. Fw madde 305 fıkra 2, bunu ertelemenin açık bir koşulu olarak öngörür.
- Tanınmış bir kuruluş aracılığıyla yürütülen bir sulh yoluyla borç çözümü süreci yoktur. Mahkeme, borç arabuluculuğunun Wck madde 48 fıkra 1’de belirtilen bir kişi veya kuruluş tarafından yürütülüp yürütülmediğini denetler.
- Moratoryumu son durak olarak görürsünüz. Moratoryum geçici bir korumadır, konutun kesin olarak elinizde kalması anlamına gelmez. Bu altı ay içinde bir şeylerin yapılması gerekir.
Daha fazla bilgi
- Tahliye kararı aldınız: itiraz, istinaf veya icra uyuşmazlığı
- Kira borcu ve tahliye tehlikesi: neler yapabilirsiniz?
- Kira borcunda ödeme planı ve erken uyarı sistemi
- Ev sahibiniz kira sözleşmesini feshediyor veya tahliye bildiriyor
Sıkça sorulan sorular
Tahliye tehlikesinde moratoryum nedir?
İflas Kanunu’nun 287b maddesine dayanan ve ilk derece mahkemesinin bir tahliye kararının icrasını en fazla altı ay süreyle geçici olarak yasaklayabildiği bir geçici tedbirdir.
Moratoryumu kendim talep edebilir miyim?
Talep, borç yapılandırma düzeninin uygulanmasına ilişkin dilekçede yapılır (Fw madde 284 fıkra 1) ve belediye başkanı ile belediye yürütme kurulu tarafından da yapılabilir. Wck madde 48 fıkra 1’de belirtilen bir kuruluş aracılığıyla yürütülen bir sulh yoluyla borç çözümü sürecinin devam ediyor olması gerekir.
Moratoryum ne kadar sürer?
En fazla altı ay (Fw madde 287b fıkra 5). Süre sona erdiğinde borç danışmanı mahkemeye rapor sunar.
Moratoryum süresince kira ödemeye devam etmem gerekir mi?
Evet. İflas Kanunu’nun 305. maddesinin 2. fıkrası, tahliye kararının icrasını ancak cari kira bedelleri zamanında ödendiği takdirde erteler.
Moratoryum, konutumu elimde tutacağım anlamına mı gelir?
Hayır. Moratoryum, bir borç düzenlemesinin tamamlanması için alan yaratan geçici bir korumadır; konutun kesin olarak elinizde kalması anlamına gelmez.
Bize ulaşın
Size bir tahliye tarihi bildirildi ve borç danışmanlığı süreci devam ediyor mu? 070 450 0300 numaralı telefonu arayın veya belgelerinizi arslan.nl/contact üzerinden gönderin. İlk görüşme ücretsiz ve gizlidir. Altı ofisimiz vardır ve size Türkçe, Lehçe ve İngilizce olarak da yardımcı oluyoruz.
Yazar: Ömür Arslan, Arslan Advocaten avukatı. Hollanda Barolar Birliği’nin uzmanlık alanları siciline kira hukuku ve sosyal güvenlik hukuku alanlarında kayıtlıdır. İçerik, kanun metni, Kira Hukuku Uzman Grubu’nun kira davalarına ilişkin tavsiyesi (Aanbeveling huurzaken, LOVCK, Mayıs 2023) ve Hollanda Yüksek Mahkemesi’nin 28 Eylül 2018 tarihli ECLI:NL:HR:2018:1810 sayılı kararı esas alınarak 21 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.
