Uit de praktijk | Familierecht | Rechtbank Den Haag 23 maart 2026
Kan een ouder met gezamenlijk gezag met de kinderen naar het buitenland reizen als de andere ouder geen toestemming geeft? In een procedure bij de rechtbank Den Haag kreeg een moeder vervangende toestemming voor een vakantie met haar minderjarige kinderen. De moeder werd bijgestaan door mr. G. Alkilic. De rechtbank paste artikel 1:253a BW toe en stelde het belang van de kinderen centraal. Wel moest de moeder een kopie van de geboekte retourtickets aan de vader verstrekken.
Waarom is toestemming nodig bij gezamenlijk gezag?
Wanneer ouders gezamenlijk het ouderlijk gezag uitoefenen, moeten zij over belangrijke aangelegenheden rond de kinderen samen beslissen. Voor een buitenlandse reis met minderjarige kinderen kan toestemming van de andere gezagdragende ouder nodig zijn. Als ouders het niet eens worden, kan de rechter op verzoek van één van hen een beslissing nemen die de ontbrekende toestemming vervangt.
De wettelijke grondslag is artikel 1:253a lid 1 BW. De rechter probeert zo mogelijk een oplossing tussen de ouders te bereiken. Lukt dat niet, dan neemt de rechter een beslissing die hem in het belang van het kind wenselijk voorkomt. Dat vraagt om een afweging van de concrete reisplannen, bezwaren en belangen van de betrokken kinderen.
Wat speelde in deze procedure?
De ouders hadden gezamenlijk gezag over twee minderjarige kinderen. De moeder wilde met de kinderen tijdens de voorjaarsperiode van 17 april tot en met 3 mei 2026 naar het buitenland reizen. De vader gaf daarvoor geen toestemming. Hij maakte zich onder meer zorgen over spanningen in de familie en over de mogelijkheid dat de kinderen na de reis niet naar Nederland zouden terugkeren.
De moeder vroeg de rechtbank om toestemming die de toestemming van de vader zou vervangen. Beide ouders werden in de procedure door een advocaat bijgestaan. De rechtbank beoordeelde de voorgenomen reis en de door de vader aangevoerde bezwaren aan de hand van het belang van de kinderen.
Welke belangen woog de rechtbank mee?
De rechtbank vond het in het belang van de kinderen dat zij met hun moeder op vakantie konden gaan. Daarbij speelde mee dat zij al langere tijd niet op vakantie waren geweest. Ook was voor de beoogde bestemming geen negatief reisadvies bekend.
De vader wees op familieconflicten en op zijn vrees dat de kinderen in het buitenland zouden blijven. De rechtbank vond die zorgen onvoldoende concreet onderbouwd om de reis te verbieden. Voor het risico van niet-terugkeer keek de rechtbank naar de binding van de moeder en de kinderen met Nederland, waaronder de woon- en schoolsituatie.
De rechter merkte op dat niet alle informatie over het reisdoel direct volledig was gedeeld. Dat was een aandachtspunt in de beoordeling, maar leidde in dit geval niet tot afwijzing van het verzoek. De rechtbank verlangde wel dat de moeder een kopie van de retourtickets binnen één week aan de vader zou sturen.
Wat besliste de rechtbank precies?
De rechtbank verleende de moeder vervangende toestemming om gedurende de genoemde vakantieperiode met de kinderen naar de beoogde bestemming te reizen. Daarnaast bepaalde zij dat de moeder binnen één week een kopie van de geboekte retourtickets aan de vader moest verstrekken. De beschikking werd uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
De toestemming was gekoppeld aan een concrete reis en een concrete periode. De beslissing betekent niet dat een ouder voortaan zonder overleg iedere buitenlandse reis kan ondernemen. Bij een volgende reis of gewijzigde omstandigheden kan een nieuwe beoordeling nodig zijn.
Wat is het verschil tussen toestemming voor vakantie en een wijziging van de zorgregeling?
Een verzoek om vervangende toestemming voor een reis heeft een eigen onderwerp. Het gaat erom of de voorgenomen vakantie in het belang van de kinderen kan doorgaan ondanks het ontbreken van toestemming van de andere ouder. Een geschil over de structurele verdeling van de zorg- en omgangsmomenten is juridisch een andere kwestie.
In deze procedure maakte de rechtbank onderscheid tussen de bezwaren tegen de vakantie en de bredere vragen over contact tussen de kinderen en de andere ouder. Dat onderscheid voorkomt dat een geschil over een tijdelijke reis zonder meer wordt gebruikt om alle andere familiekwesties te beslissen.
Welke stukken zijn nuttig bij een verzoek om vervangende toestemming?
Een ouder die toestemming vraagt, doet er goed aan het reisdoel, de data, de verblijfplaats, het vervoer en de terugreis zo duidelijk mogelijk te beschrijven. Ook kunnen een reisschema, geboekte tickets, contactgegevens tijdens de reis en informatie over de veiligheid van de bestemming relevant zijn. Wanneer de andere ouder zorgen uit, helpt het om die zorgen concreet en met stukken te beantwoorden.
Bij een spoedeisende vakantie is tijdige voorbereiding belangrijk. De rechter moet het verzoek kunnen behandelen voordat de reis plaatsvindt. Het is daarom verstandig om niet tot vlak voor vertrek te wachten met het verzamelen van de stukken en het indienen van een verzoek.
Wat als de andere ouder bang is dat de kinderen niet terugkeren?
Een vrees voor internationale kinderontvoering of niet-terugkeer kan zwaar wegen, maar moet wel worden beoordeeld aan de hand van concrete feiten. De rechter kan onder meer kijken naar de binding met Nederland, eerdere reiservaringen, beschikbare reisdocumenten en de afspraken over de terugkeer. In deze zaak zag de rechtbank onvoldoende aanwijzingen voor het gestelde risico en verbond zij een aanvullende voorwaarde aan de toestemming.
Wat betekent deze uitspraak voor ouders?
De beslissing laat zien dat een weigering van toestemming niet automatisch betekent dat een vakantie onmogelijk is. Tegelijkertijd krijgt een ouder niet automatisch gelijk wanneer hij of zij een reis heeft geboekt. De rechter maakt een belangenafweging waarin het kind centraal staat. Goede informatievoorziening, concrete reisafspraken en een zorgvuldig onderbouwd verzoek zijn daarom belangrijk.
Veelgestelde vragen
Kan de rechter toestemming geven als de andere ouder weigert?
Ja. Bij gezamenlijk gezag kan de rechter op grond van artikel 1:253a BW een beslissing nemen die de ontbrekende toestemming vervangt.
Moet ik de retourtickets aan de andere ouder laten zien?
Dat kan een relevante voorwaarde zijn. In deze zaak verplichtte de rechtbank de moeder om binnen één week een kopie van de geboekte retourtickets te verstrekken.
Is een familieruzie voldoende om een buitenlandse vakantie te verbieden?
Niet zonder meer. De rechtbank beoordeelt of de aangevoerde omstandigheden concrete risico’s voor de kinderen opleveren.
Geldt vervangende toestemming ook voor toekomstige vakanties?
Dat hangt af van de inhoud van de beschikking. In deze zaak ging het om een bepaalde reisperiode.
Lees verder over gezamenlijk ouderlijk gezag, zorg- en omgangsregelingen, afspraken in een ouderschapsplan en hoger beroep in familiezaken.
Bron: Rechtbank Den Haag 23 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:10247. Advocaat van de moeder: mr. G. Alkilic. Ter bescherming van de privacy zijn persoonlijke details over de kinderen en de familieomstandigheden in dit artikel beperkt gehouden.
