Uit de praktijk | Strafrecht | Rechtbank Rotterdam, 24 juni 2026
Is aanwezigheid bij een vechtpartij voldoende voor een veroordeling wegens openlijke geweldpleging? Nee. In een strafzaak over een incident in Rotterdam oordeelde de meervoudige strafkamer dat niet buiten redelijke twijfel kon worden vastgesteld dat de verdachte een voldoende significante of wezenlijke bijdrage aan het geweld had geleverd. De verdachte, bijgestaan door mr. M.C.A. Schulpen, werd vrijgesproken. De vordering van de benadeelde partij werd niet-ontvankelijk verklaard.
Wat was de beschuldiging?
Het Openbaar Ministerie verweet de verdachte dat hij op 23 december 2022 samen met anderen openlijk geweld had gepleegd tegen een persoon in of bij een café aan de Witte de Withstraat in Rotterdam. De officieren van justitie vonden dat het bewijs voldoende was voor een veroordeling. De verdediging bepleitte vrijspraak.
De zaak draaide in belangrijke mate om camerabeelden van een chaotische geweldssituatie. Een verbalisant had de beelden bekeken en verklaard dat hij de verdachte herkende en hem geweld zag gebruiken. De verdachte verklaarde tijdens de zitting dat hij zichzelf niet op de beelden herkende en geen geweld had gepleegd.
Wanneer is sprake van openlijke geweldpleging?
Artikel 141 van het Wetboek van Strafrecht stelt het in vereniging plegen van openlijk geweld tegen personen of goederen strafbaar. Niet iedereen die bij een groep aanwezig is, is daarmee automatisch strafbaar. De rechter moet vaststellen of de individuele verdachte een voldoende significante of wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het groepsgeweld. Die bijdrage hoeft niet in alle gevallen uit een eigen slag of schop te bestaan, maar moet wel uit het bewijs kunnen volgen.
Dat onderscheid is belangrijk bij incidenten met meerdere betrokkenen. Iemand kan zich in de nabijheid van geweld bevinden zonder strafrechtelijk verantwoordelijk te zijn voor het optreden van de groep. De beoordeling is sterk afhankelijk van de concrete gedragingen van de verdachte en van wat betrouwbaar kan worden vastgesteld.
Waarom waren de camerabeelden onvoldoende?
De rechtbank stelde vast dat op de beelden moeilijk te zien was wie wie was. Er was sprake van een chaotische situatie waarin verschillende personen door elkaar bewogen. Hoewel een verbalisant de verdachte meende te herkennen, kon de rechtbank niet met voldoende zekerheid uitsluiten dat die herkenning onjuist was.
Daarmee kon ook niet worden vastgesteld dat juist deze verdachte een voldoende wezenlijke bijdrage aan de geweldpleging had geleverd. De rechtbank hoefde niet vast te stellen wie het geweld dan wel had gepleegd om tot deze conclusie te komen: de vraag was of de betrokkenheid van de verdachte wettig en overtuigend bewezen kon worden.
Wat betekent ‘buiten redelijke twijfel’ in deze zaak?
Een strafrechtelijke veroordeling vraagt meer dan een vermoeden of een aannemelijke lezing van de gebeurtenissen. Het bewijs moet de rechter overtuigen dat de verdachte het ten laste gelegde feit heeft gepleegd. Wanneer de identificatie op camerabeelden onzeker is en de betrokkenheid niet voldoende kan worden vastgesteld, mag de rechter die twijfel niet zonder meer in het nadeel van de verdachte uitleggen.
De rechtbank achtte het mogelijk dat de verbalisant zich had vergist en dat de verklaring van de verdachte — dat hij geen geweld had gebruikt — juist was. Dat was doorslaggevend voor de vrijspraak.
Wat besliste de rechtbank Rotterdam?
De rechtbank verklaarde het ten laste gelegde feit niet bewezen en sprak de verdachte vrij van openlijke geweldpleging. De benadeelde partij had materiële schade, immateriële schade en toekomstige schade gevorderd. Omdat de verdachte werd vrijgesproken, verklaarde de rechtbank de benadeelde partij niet-ontvankelijk in de vordering binnen het strafproces. De kosten van de verdediging tegen die vordering werden begroot op nihil.
Niet-ontvankelijkheid van een schadevordering is juridisch iets anders dan een inhoudelijk oordeel dat geen schade is geleden. De strafrechter kwam door de vrijspraak niet toe aan een inhoudelijke toewijzing van de gevorderde schadevergoeding.
Wat leert deze uitspraak over identificatie op camerabeelden?
Beeldmateriaal kan belangrijk bewijs zijn, maar de betrouwbaarheid hangt af van de kwaliteit, het camerastandpunt, de lichtomstandigheden en de mogelijkheid om personen van elkaar te onderscheiden. Bij groepsincidenten is het van belang om niet alleen te beoordelen of een verdachte ergens aanwezig was, maar ook welke concrete gedragingen op de beelden zichtbaar zijn.
De verdediging kan daarom aandacht vragen voor alternatieve verklaringen, onduidelijke beeldfragmenten en de vraag of een herkenning voldoende steun vindt in andere bewijsmiddelen. Een gedetailleerde beschrijving door een verbalisant maakt een onduidelijk beeld niet automatisch doorslaggevend.
Hoe verhoudt dit zich tot medeplegen?
Openlijke geweldpleging in vereniging en medeplegen zijn niet volledig dezelfde juridische leerstukken. Bij openlijke geweldpleging staat onder meer centraal of een verdachte een voldoende significante bijdrage aan het openlijke groepsgeweld heeft geleverd. Bij medeplegen speelt de nauwe en bewuste samenwerking een eigen rol. Het is daarom belangrijk de juiste delictsomschrijving en de bijbehorende bewijsvereisten te onderscheiden.
Lees onze inhoudelijke uitleg over openlijke geweldpleging en medeplegen, over getuigen laten horen in een strafzaak en over schadevergoeding na vrijspraak of sepot. Deze onderwerpen raken aan verschillende gevolgen van een strafzaak.
Veelgestelde vragen
Ben ik strafbaar als ik bij een vechtpartij aanwezig was?
Niet uitsluitend door aanwezigheid. Voor openlijke geweldpleging moet de rechter een voldoende significante of wezenlijke bijdrage aan het geweld kunnen vaststellen.
Zijn camerabeelden altijd voldoende bewijs?
Nee. De beelden moeten voldoende duidelijk zijn en betrouwbaar kunnen worden geïnterpreteerd. In deze zaak kon de verdachte niet met voldoende zekerheid worden geïdentificeerd als geweldpleger.
Wat gebeurt er met een schadeclaim na vrijspraak?
De benadeelde partij kan in het strafproces niet-ontvankelijk worden verklaard. Dat gebeurde in deze zaak. Een afzonderlijke civiele beoordeling is daarmee niet automatisch uitgesloten.
Wat was de uitkomst van deze procedure?
De verdachte werd volledig vrijgesproken van het ten laste gelegde feit. De vordering van de benadeelde partij werd niet-ontvankelijk verklaard.
Bron: Rechtbank Rotterdam 24 juni 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:7874, in het bijzonder de bewijsbeoordeling in paragraaf 2.3 en de beslissing. Advocaat van de verdachte: mr. M.C.A. Schulpen. Dit artikel bevat geen aanvullende persoonsgegevens buiten de gepubliceerde uitspraak.
