Na vrijspraak of een sepot kunt u onder voorwaarden vergoeding vragen voor bepaalde kosten en schade van de strafzaak. Denk aan schade door inverzekeringstelling of voorlopige hechtenis, redelijke advocaatkosten en bepaalde reis- of inkomenskosten. Een vergoeding wordt niet automatisch uitgekeerd: u moet een onderbouwd verzoek indienen en de rechter beoordeelt de wettelijke voorwaarden en billijkheid.
Voor de gebruikelijke verzoeken op grond van de artikelen 530 en 533 Sv geldt een termijn van drie maanden na het einde van de zaak. Laat de aanvang van die termijn direct controleren. Het moment waarop u vrijkomt of een uitspraak hoort, is niet altijd het moment waarop de strafzaak juridisch is geëindigd.
Welke regelingen zijn er
Het Wetboek van Strafvordering bevat verschillende grondslagen. Artikel 533 ziet onder meer op schade door ondergane inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis. Artikel 530 ziet onder voorwaarden op reis- en verblijfkosten, werkelijk geleden schade door tijdverzuim en kosten van een raadsman.
Deze regelingen hebben niet precies dezelfde voorwaarden. Bij artikel 530 is bijvoorbeeld van belang dat de zaak zonder straf of maatregel eindigt en zonder toepassing van artikel 9a Sr, behoudens de specifieke aanvullende mogelijkheid die de wet noemt voor bepaalde advocaatkosten. Artikel 533 kent een eigen formulering en kan ook relevant zijn bij een straf voor een feit waarvoor voorlopige hechtenis niet is toegelaten.
Artikel 534 bepaalt dat vergoeding plaatsvindt voor zover de rechter, met alle omstandigheden in aanmerking genomen, gronden van billijkheid aanwezig acht. Daarom moet per schadepost worden beoordeeld of de juiste regeling wordt gebruikt en of toekenning gerechtvaardigd is.
Vrijspraak en sepot zijn verschillende eindes
Bij vrijspraak heeft de rechter het ten laste gelegde feit niet wettig en overtuigend bewezen geacht. Bij een sepot beslist het Openbaar Ministerie niet of niet verder te vervolgen. Beide situaties kunnen aanleiding geven om een schadeverzoek te onderzoeken, maar de precieze beslissing en omvang van de zaak tellen mee.
Een vrijspraak van één onderdeel betekent niet automatisch dat de hele zaak zonder straf of maatregel is geëindigd. Als voor een ander feit wel een straf is opgelegd, moet worden onderzocht wat voor de toepasselijke regeling als dezelfde zaak geldt en of een bijzondere wettelijke mogelijkheid bestaat.
Ook een voorwaardelijk sepot vraagt aandacht. De formulering en het moment waarop de zaak eindigt kunnen invloed hebben op de mogelijkheid en timing van een verzoek. Stuur daarom de volledige beslissing naar uw advocaat, niet alleen een bericht dat de zaak volgens de politie klaar is.
Wanneer begint de termijn van drie maanden
De wettelijke termijn sluit aan bij beëindiging van de zaak. Na een rechterlijke uitspraak kan nog hoger beroep of cassatie mogelijk zijn. Een uitspraak die nog niet definitief is, betekent daarom niet zonder meer dat de zaak al is geëindigd voor een schadeverzoek.
Bij een sepot zijn de aard en bekendmaking van de beslissing relevant voor de beoordeling van het einde. Laat uw advocaat vaststellen welke datum in uw dossier moet worden aangehouden. Wacht niet totdat alle facturen, bankproblemen of andere gevolgen zijn opgelost voordat u de termijn bespreekt.
Noteer de conservatief berekende uiterste datum en zorg dat het verzoek tijdig bij het bevoegde gerecht binnenkomt. Een gesprek met uw advocaat of een vraag aan het OM vervangt het indienen van het verzoek niet. Bewaar verzend- en ontvangstbevestigingen, zodat aantoonbaar is wanneer is ingediend.
Welke detentietijd kan worden vergoed
Artikel 533 Sv ziet onder meer op inverzekeringstelling, klinische observatie en voorlopige hechtenis. Het korte ophouden voor onderzoek na aanhouding is niet zonder meer dezelfde vergoedbare categorie. Daarom moet de formele detentiestatus per periode worden vastgesteld.
Gebruik de beslissingen en detentiegegevens in plaats van alleen uw herinnering aan het aantal nachten. De datum waarop u bent aangehouden kan verschillen van de datum waarop de inverzekeringstelling begon. Ook overplaatsingen tussen een politiecel en een huis van bewaring kunnen relevant zijn voor de berekening.
Onder voorwaarden kan ook bepaalde vrijheidsbeneming in het buitenland in verband met een Nederlands uitleveringsverzoek worden meegenomen. Dat vraagt een afzonderlijke beoordeling van de grondslag en stukken. Niet iedere buitenlandse detentie die ergens met uw zaak samenhangt, valt automatisch onder dezelfde regeling.
Normbedragen voor verzoeken vanaf 2026
De rechtbanken en gerechtshoven gebruiken LOVS-afspraken als oriëntatie voor vergoeding van vrijheidsbeneming. Voor verzoeken die op of na 1 januari 2026 zijn ingediend, zijn de bedragen geïndexeerd. De actuele afspraken staan bij de oriëntatiepunten en LOVS-afspraken van de Rechtspraak.
| Vergoedbare verblijfssituatie | Normbedrag per dag vanaf 2026 |
|---|---|
| Politiecel tijdens de relevante detentiefase | 160 euro |
| Huis van bewaring | 120 euro |
| Huis van bewaring in beperkingen of een EBI | 155 euro, inclusief 35 euro toeslag |
Dit zijn oriëntatiebedragen, geen automatische aanspraak in iedere zaak. De rechter beoordeelt eerst of vergoeding kan worden toegekend en kan rekening houden met bijzondere omstandigheden. Controleer bij een later ingediend verzoek altijd de dan geldende versie van de afspraken.
Hoe worden de dagen geteld
De LOVS-afspraken bevatten ook regels voor het tellen van dagen. De dag waarop de inverzekeringstelling begint en de dag van invrijheidstelling worden in beginsel als volledige dagen meegenomen. Bij een overgang van een politiecel naar een huis van bewaring op dezelfde dag geldt volgens de afspraak de lagere maatstaf voor die overgangsdag.
Een berekening op basis van alleen het aantal overnachtingen kan daardoor afwijken van de juiste telling. Maak een overzicht met beginmoment, formele status, verblijfslocatie, overplaatsing en einde. Voeg waar mogelijk de onderliggende stukken toe.
Een fictief voorbeeld: als na toepassing van de telregels drie dagen tegen 160 euro en tien dagen tegen 120 euro voor vergoeding in aanmerking komen, is de normberekening 480 plus 1.200 euro, dus 1.680 euro. Dit voorbeeld zegt niets over toewijzing van een concreet verzoek of over aanvullende schadeposten.
Kunt u meer dan het normbedrag vragen
Bijzondere omstandigheden kunnen aanleiding geven om een hogere vergoeding te verzoeken. Die moeten concreet worden beschreven en onderbouwd. Het enkele feit dat detentie ingrijpend is, verklaart nog niet waarom in uw geval van de gebruikelijke maatstaf zou moeten worden afgeweken.
Denk aan aantoonbare bijzondere gevolgen die voldoende verband houden met de relevante vrijheidsbeneming. Medische informatie, een nauwkeurige beschrijving van omstandigheden en andere stukken kunnen betekenis hebben. Laat uw advocaat beoordelen welke gegevens nodig zijn en voorkom onnodige verspreiding van gevoelige informatie.
Ook moet worden voorkomen dat dezelfde schade twee keer wordt opgevoerd, bijvoorbeeld als onderdeel van een verhoogde immateriële vergoeding en nogmaals onder een andere omschrijving. Een overzichtelijke verdeling per schadepost helpt de rechter begrijpen wat precies wordt gevraagd en waarom.
Advocaatkosten na afloop van de strafzaak
Onder de voorwaarden van artikel 530 Sv kan vergoeding van kosten van een raadsman worden gevraagd. De rechter beoordeelt onder meer de relatie met de zaak en de redelijkheid van de kosten. Een factuur alleen betekent niet dat ieder bedrag zonder toetsing wordt toegewezen.
Verzamel declaraties, specificaties, opdrachtbevestigingen en betalingsgegevens. Maak duidelijk welke werkzaamheden bij de strafzaak horen en welke bij andere procedures. Kosten van een arbeidsconflict of een afzonderlijk bankgeschil kunnen niet zonder nadere grondslag als gewone strafzaakdeclaratie worden gepresenteerd.
Als rechtsbijstand via een toevoeging of een andere financieringsvorm is verleend, gelden aanvullende aandachtspunten. Dubbele vergoeding is niet de bedoeling en artikel 44a van de Wet op de rechtsbijstand kan relevant zijn. Bespreek de daadwerkelijke financiële afspraken met uw advocaat. De algemene uitleg over kosten van een strafrechtadvocaat helpt bij het onderscheid tussen betaalde en gesubsidieerde bijstand.
Kosten van het schadeverzoek zelf
Ook de kosten van rechtsbijstand voor het opstellen en behandelen van het verzoek kunnen worden betrokken volgens de toepasselijke regels en LOVS-afspraken. Dat is een afzonderlijk onderdeel van de kostenbegroting. De behandeling zonder zitting kan daarbij anders worden benaderd dan een verzoek dat mondeling wordt behandeld.
Vraag vooraf welke werkzaamheden nodig zijn en hoe de advocaat de kosten begroot. Een eenvoudige normberekening vraagt een andere voorbereiding dan een verzoek met meerdere schadeposten, buitenlandse detentie of omvangrijk inkomensverlies.
Ga niet uit van een garantie dat alle kosten van een uitgebreide procedure volledig worden vergoed. Bespreek de verhouding tussen het mogelijke belang en de benodigde werkzaamheden. Een heldere afspraak vooraf voorkomt dat de schadeprocedure zelf onverwachte financiële vragen oplevert.
Inkomensverlies onderbouwen
Als u inkomsten bent misgelopen, moet duidelijk zijn waardoor dat verlies is ontstaan en op welke wettelijke grondslag vergoeding wordt gevraagd. Schade door detentie en tijdverzuim voor de behandeling van de strafzaak zijn niet zonder meer dezelfde categorie.
Een werknemer kan bijvoorbeeld loonstroken, een werkgeversverklaring en informatie over niet-doorbetaalde uren aanleveren. Voor een ondernemer zijn omzetverlies en netto inkomensschade niet automatisch gelijk. Kostenbesparingen, vervanging en andere oorzaken van een daling kunnen relevant zijn.
Maak een berekening per periode en leg uit welke werkzaamheden niet konden worden uitgevoerd. Een algemene schatting dat u duizenden euro’s bent misgelopen is moeilijker te beoordelen dan concrete opdrachten, uren en financiële gegevens. Laat bij complexe schade zo nodig financiële deskundigheid betrekken, afgestemd op de juridische grondslag.
Reis en verblijfkosten
Artikel 530 bevat een regeling voor bepaalde reis- en verblijfkosten die ten behoeve van onderzoek en behandeling van de zaak zijn gemaakt. De berekening sluit aan bij de toepasselijke wettelijke tarieven. Niet iedere privéverplaatsing in verband met de stress van de zaak valt daaronder.
Bewaar oproepen, reisbewijzen, afspraken en betaalgegevens. Vermeld de datum, bestemming en reden van de reis. Bij meerdere zaken moet duidelijk zijn op welk dossier de kosten betrekking hebben. Een geordend overzicht voorkomt dat kosten zonder voldoende verband worden meegestuurd.
Ook hier is het verschil tussen uw eigen kosten en die van uw advocaat belangrijk. Kosten van de raadsman worden volgens hun eigen regeling beoordeeld. Laat ze niet ongemerkt dubbel in een totaaloverzicht opnemen.
Waarom kan de rechter een verzoek afwijzen
De rechter kan oordelen dat niet aan een wettelijke voorwaarde is voldaan, dat het verzoek te laat is ingediend of dat een schadepost onvoldoende is onderbouwd. Daarnaast speelt de billijkheidstoets van artikel 534. Alle relevante omstandigheden kunnen daarbij worden betrokken.
Een vrijspraak betekent dus niet dat iedere gestelde schade automatisch wordt vergoed. Tegelijkertijd mag een schadeprocedure niet zonder respect voor de onschuldpresumptie worden gebruikt om alsnog schuld vast te stellen waar de strafzaak niet toe heeft geleid. De motivering van een afwijzing verdient daarom zorgvuldige beoordeling.
Uw advocaat kan vooraf onderscheid maken tussen sterke, onderbouwde posten en onderdelen die meer onderzoek vragen. Dat maakt het verzoek duidelijker en voorkomt dat een grote ongespecificeerde claim de aandacht afleidt van schade die wel goed kan worden aangetoond.
Bij welk gerecht dient u het verzoek in
De bevoegdheid hangt samen met het gerecht waar de strafzaak bij beëindiging werd of zou worden vervolgd, of waar zij het laatst werd vervolgd. Dat kan een rechtbank of gerechtshof zijn. Stuur het verzoek daarom niet automatisch naar de politie of het parket dat de sepotbrief verzond.
In het verzoek staan uw gegevens, de zaak waarop het ziet, de wettelijke grondslag, de bedragen en de onderbouwing. Voeg de relevante eindbeslissing en bewijsstukken toe. Zorg voor de vereiste ondertekening; de persoonlijke ondertekening door de verzoeker verdient uitdrukkelijk aandacht.
Voor deze verzoekprocedure wordt geen griffierecht geheven. Een advocaat is niet verplicht, maar kan nuttig zijn bij de grondslag, termijnen en schadeberekening. De praktische procedure staat beschreven op de pagina over schadevergoeding na vrijspraak van de Rechtspraak.
De zitting en de beslissing
Na indiening kan een behandeling in raadkamer volgen. De procedure over schadevergoeding wordt in het openbaar behandeld. Het OM kan een standpunt innemen over het verzoek en de rechter kan vragen stellen over de grondslag en de berekening.
Bereid een korte toelichting per betwiste post voor. Neem geen nieuwe grote schadecategorie mee zonder stukken als die eerder had kunnen worden onderbouwd. Als de rechter om informatie vraagt, moet duidelijk zijn welke aanvulling nodig is en binnen welke termijn.
Na toewijzing kan verrekening met bepaalde openstaande bedragen aan de Staat aan de orde zijn. Het toegewezen bedrag is daardoor niet in iedere situatie gelijk aan het bedrag dat feitelijk wordt uitbetaald. Controleer de beslissing en laat bij afwijzing direct beoordelen of en binnen welke termijn hoger beroep mogelijk is.
Welke schade valt mogelijk buiten deze procedure
Reputatieschade, problemen met een bank of schade aan spullen kunnen een andere grondslag en procedure vragen. Ook schade door mogelijk onrechtmatig overheidsoptreden is niet in iedere situatie volledig via de artikelen 530 en 533 te behandelen.
Een afzonderlijke civiele vordering kent eigen voorwaarden, kosten en risico’s. Het bestaan van een vrijspraak bewijst niet automatisch dat alle eerdere opsporingshandelingen onrechtmatig waren. De vraag naar rechtmatigheid op het moment van optreden moet afzonderlijk worden beoordeeld.
Laat daarom eerst inventariseren welke schade onder welk traject valt. Zo voorkomt u dat u alles in één verzoek zet terwijl een belangrijke post elders moet worden beoordeeld. Houd de termijn voor het gewone schadeverzoek ondertussen in het oog.
Uw verzoek per schadepost controleren
Leg vóór indiening de berekening naast de bijlagen en controleer of ieder bedrag herleidbaar is. Klopt de detentieperiode met de formele beslissingen? Zijn betaalde facturen onderscheiden van begrotingen? Is een inkomenspost bruto omzet of werkelijk geleden schade? Vermeld de gebruikte aannames en voorkom dat een betaling in twee categorieën terugkomt.
Controleer ook uw naam, zaaknummer, adres en ondertekening. Een inhoudelijk goed verzoek kan vertraging oplopen door ontbrekende praktische gegevens. Vraag na verzending om bevestiging van ontvangst via de gebruikelijke route en bewaar die samen met de ingediende versie. Als later een aanvulling wordt gevraagd, is dan duidelijk welke informatie al is verstrekt en wat nog ontbreekt. De oorspronkelijke indieningstermijn blijft daarbij een afzonderlijk aandachtspunt.
Veelgestelde vragen over schadevergoeding
Krijg ik automatisch geld na vrijspraak?
Nee. U moet tijdig een verzoek indienen en de relevante wettelijke voorwaarden en schade onderbouwen. De rechter beoordeelt ook of toekenning billijk is. Een vrijspraak alleen bepaalt niet de omvang van de vergoeding.
Kan ik na een sepot ook een verzoek doen?
Dat kan onder voorwaarden. De precieze sepotbeslissing, het einde van de zaak en de schadeposten moeten worden beoordeeld. Wacht niet met advies totdat drie maanden bijna zijn verstreken.
Worden de eerste uren op het politiebureau vergoed?
Ophouden voor onderzoek is niet zonder meer vergoedbare inverzekeringstelling. Laat de formele status en begintijd vaststellen. Alleen tellen hoeveel uur u niet naar huis mocht, geeft geen juiste juridische berekening.
Wat is het dagbedrag in 2026?
Voor verzoeken vanaf 1 januari 2026 noemt het LOVS onder meer 160 euro voor een politiecel en 120 euro voor een huis van bewaring. Bij beperkingen of EBI geldt de genoemde toeslag. Toekenning blijft afhankelijk van de voorwaarden en rechterlijke beoordeling.
Kan ik mijn volledige advocaatrekening terugkrijgen?
Dat is niet gegarandeerd. De grondslag, redelijkheid, specificatie en financiering van de bijstand worden beoordeeld. Zorg voor volledige declaraties en maak onderscheid tussen de strafzaak en andere procedures.
Wat moet ik als eerste verzamelen?
Verzamel de eindbeslissing, detentiegegevens, declaraties, betalingsbewijzen en stukken over concreet inkomensverlies. Noteer ontvangstdatums en mogelijke beroepstermijnen. Laat daarna direct de uiterste indieningsdatum vaststellen.
Een schadeverzoek laten beoordelen
Arslan Advocaten kan beoordelen welke kosten en schade voor vergoeding in aanmerking kunnen komen en hoe het verzoek wordt onderbouwd. Bekijk onze strafrechtelijke bijstand of neem contact op. Vermeld wanneer en hoe uw strafzaak is geëindigd, zodat de termijn direct kan worden gecontroleerd.
Bronnen
- Wetboek van Strafvordering, artikelen 529 tot en met 535.
- Rechtspraak over de procedure na vrijspraak.
- Actuele oriëntatiepunten en LOVS-afspraken, versie juli 2026 geraadpleegd.
Strafrecht bij Arslan Advocaten. Dit artikel is opgesteld door de redactie van Arslan Advocaten en wordt bij wetswijzigingen herzien. Laatst bijgewerkt: 19 september 2026. Algemene informatie is geen juridisch advies over uw eigen situatie.
