Ontvangt u als bestuurder een aansprakelijkstelling van de curator? Een faillissement maakt u niet automatisch privé aansprakelijk. De grondslag van de claim, uw bestuurstaak, de administratie en de oorzaken van het faillissement bepalen welke verweren mogelijk zijn. Bewaar direct alle relevante stukken, controleer de reactietermijn en laat de brief beoordelen voordat u aansprakelijkheid erkent of een regeling ondertekent.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Onur Arslan is sinds 2009 bedrijfsrechtadvocaat en heeft bij internationale advocatenkantoren in Amsterdam en New York ervaring opgedaan als advocaat en faillissementscurator. Inhoudelijk bijgewerkt op 28 september 2026. Algemene informatie is geen juridisch advies over uw eigen situatie.
Een curator onderzoekt het handelen vóór faillissement en vertegenwoordigt de faillissementsboedel. Een verzoek om informatie is niet hetzelfde als een aansprakelijkstelling, maar uw antwoorden kunnen wel belangrijk worden in een later geschil. Zorg daarom voor een nauwkeurige, controleerbare reactie.
Wat vraagt de curator precies?
Lees de brief op drie niveaus. Welke feiten worden gesteld? Welke juridische norm zou u hebben geschonden? Welk bedrag of welke handeling verlangt de curator? Een brief over ontbrekende boekhouding vraagt een andere reactie dan een dagvaarding voor het volledige boedeltekort.
| Soort bericht | Eerste beoordeling |
|---|---|
| Informatieverzoek | Welke informatie moet worden verstrekt, waar is die beschikbaar en welke termijn geldt? |
| Aansprakelijkstelling | Welke grondslag, feiten, schade en causaliteit worden aangevoerd? |
| Voorstel tot regeling | Welke rechten geeft u prijs, welke partijen zijn gebonden en is verzekeraarsgoedkeuring nodig? |
| Dagvaarding of beslag | Welke proceshandelingen en termijnen vragen onmiddellijke actie? |
Vermeng de verschillende rollen niet. U kunt verplicht zijn mee te werken aan de informatievoorziening en tegelijk gemotiveerd bestrijden dat u aansprakelijk bent. Een onjuiste erkenning is daarvoor niet nodig; het achterhouden van relevante administratie is evenmin een oplossing.
Welke aansprakelijkheidsgrondslagen komen voor?
Bij een bv kan de curator onder meer een beroep doen op artikel 2:248 BW. Daarvoor staat centraal of het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. De claim kan betrekking hebben op het tekort in het faillissement.
Daarnaast kunnen bijvoorbeeld interne bestuurdersaansprakelijkheid, onrechtmatig handelen of terugbetaling van onjuiste uitkeringen aan de orde zijn. Een vordering uit pauliana betreft weer een andere vraag: kan een benadelende rechtshandeling worden vernietigd? Dezelfde gebeurtenis kan tot meerdere juridische analyses leiden, maar de voorwaarden zijn niet identiek.
Vraag daarom om een gespecificeerde grondslag als die uit de brief niet duidelijk blijkt. Lees voor de verschillen ook bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement.
Boekhouding en jaarrekening: hoe werken de vermoedens?
Bij schending van de wettelijke administratie- of publicatieplicht kan artikel 2:248 lid 2 BW verstrekkende gevolgen hebben. Dan kan onbehoorlijke taakvervulling vaststaan en wordt vermoed dat deze een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Een onbelangrijk verzuim wordt buiten beschouwing gelaten.
Dat betekent niet dat iedere administratieve fout automatisch tot privébetaling van het hele tekort leidt. Eerst moet worden vastgesteld welke verplichting is geschonden, in welke periode en met welke betekenis. Ook het causale vermoeden kan onder voorwaarden worden weerlegd.
Reconstructie helpt, maar maakt een eerdere schending niet vanzelf ongedaan. Laat daarom zowel de oorspronkelijke toestand als de later teruggevonden informatie onderzoeken. Bewaar originele bestanden, back-ups, e-mail en de toegang tot boekhoudpakketten. Leg vast wie gegevens heeft aangeleverd en wanneer.
Welke andere oorzaken van het faillissement kunt u aanvoeren?
Onderbouwde andere oorzaken kunnen relevant zijn om het causale vermoeden te ontzenuwen. Denk aan het wegvallen van een grote afnemer, een aantoonbare marktverstoring of het beëindigen van financiering. Het verweer is niet beperkt tot uitsluitend oorzaken van buiten de onderneming: ook andere feiten of gedragingen die niet als onbehoorlijk bestuur kwalificeren kunnen een rol spelen.
Een oorzaak noemen is onvoldoende. Maak zichtbaar hoe die factor de kasstromen, omzet, marges en financiering beïnvloedde. Laat ook zien welke maatregelen het bestuur heeft onderzocht en genomen. Als de curator u verwijt dat u de gevolgen had moeten voorkomen, vraagt juist dat verwijt om een inhoudelijke reactie.
Een bruikbare tijdlijn verbindt besluiten met de informatie die destijds beschikbaar was. Vermijd redeneringen die alleen achteraf logisch lijken. De kernvraag is wat een bestuurder in de toenmalige omstandigheden wist en redelijkerwijs kon doen.
Taakverdeling, aftreden en individuele disculpatie
Een interne afspraak dat “de andere bestuurder de financiën deed” neemt uw verantwoordelijkheid niet zonder meer weg. Wel kunnen taakverdeling, informatiepositie en getroffen maatregelen relevant zijn. Artikel 2:248 kent een mogelijkheid van individuele disculpatie, waarvoor concrete wettelijke voorwaarden gelden.
Ook aftreden is geen automatische vrijwaring voor eerdere bestuursperioden. Controleer de formele data en het feitelijke handelen. Een feitelijk beleidsbepaler kan onder omstandigheden eveneens in beeld komen, terwijl een functietitel alleen niet de hele beoordeling bepaalt.
Bij een bestuur met meerdere personen kan een gezamenlijk verweer efficiënt lijken, maar belangen kunnen uiteenlopen. Bespreek vroegtijdig of ieder een eigen advocaat nodig heeft en hoe stukken en communicatie zorgvuldig worden gedeeld.
Kan het bedrag van de claim worden verminderd?
Naast verweer tegen aansprakelijkheid kan de omvang van de vordering worden betwist. Welke posten behoren tot de schade of het tekort? Zijn correcties nodig? Welke betalingen of opbrengsten zijn al verwerkt? Een voorlopige faillissementspositie is niet automatisch een definitieve begroting.
Artikel 2:248 BW bevat daarnaast mogelijkheden voor rechterlijke matiging. Daarvoor gelden wettelijke maatstaven. Matiging is geen vanzelfsprekend percentage en ook geen vervanging voor een inhoudelijk verweer. Onderbouw relevante omstandigheden en bespreek welke zelfstandig betekenis kunnen hebben.
Selectieve betalingen en transacties vóór faillissement
De curator kan bijzondere aandacht hebben voor betalingen aan uzelf, familie, aandeelhouders of groepsvennootschappen. Ook een activaoverdracht tegen een lage prijs, nieuwe zekerheden voor oude schulden of dividend kort vóór faillissement kunnen vragen oproepen.
Niet iedere betaling aan één schuldeiser terwijl andere onbetaald blijven is automatisch onrechtmatig. Van belang zijn onder meer de financiële toestand, uw wetenschap, het doel van de betaling en de relatie met de ontvanger. Verzamel de zakelijke onderbouwing en laat de toepasselijke norm vaststellen.
Voor faillissementspauliana verschillen de voorwaarden tussen onverplichte rechtshandelingen en betalingen van opeisbare schulden. Er bestaat geen algemene regel dat alle betalingen in het jaar vóór faillissement ongeldig zijn. Wettelijke bewijsvermoedens bij bepaalde transacties moeten precies worden toegepast.
Welke stukken heeft uw advocaat nodig?
- De volledige curatorbrief, bijlagen, eerdere antwoorden en eventuele processtukken.
- Statuten, benoemings- en aftreedbesluiten en afspraken over bestuurstaken.
- Jaarrekeningen, deponeringsbewijzen, grootboek, bankafschriften en debiteurenlijsten.
- Liquiditeitsprognoses, financieringsafspraken en correspondentie met belangrijke klanten.
- Notulen en vastgelegde besluiten over betalingen, dividend en activatransacties.
- Adviezen van accountant, fiscalist of andere deskundigen en de feiten waarop die berustten.
- De bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering, eerdere meldingen en polisvoorwaarden.
Meld een mogelijke verzekeringskwestie tijdig volgens de polis. Dekking, uitsluitingen, eigen risico en zeggenschap over verweer of schikking verschillen per verzekering. Een polis is geen garantie dat iedere curatorclaim wordt vergoed.
Een regeling: wat moet daarin worden geregeld?
Een schikking kan kosten en onzekerheid beperken, maar moet zorgvuldig worden uitgewerkt. Controleer het bedrag, de betaaltermijnen, de reikwijdte van de finale kwijting en eventuele goedkeuringen. Is alleen de curator gebonden of blijven bijvoorbeeld een bank, Belastingdienst of individuele schuldeiser buiten de afspraak?
Bespreek ook de gevolgen van gezamenlijke aansprakelijkheid en eventuele regresrechten tussen bestuurders. Onderteken geen regeling op basis van alleen het maandbedrag. Het risico zit vaak in de omschrijving van de claims, vervroegde opeisbaarheid en de gevolgen van één gemiste termijn.
Veelgestelde vragen
Ben ik privé aansprakelijk omdat mijn bv failliet is?
Nee. Daarvoor is een afzonderlijke juridische grondslag nodig. De curator moet de toepasselijke voorwaarden onderbouwen, waarbij wettelijke bewijsvermoedens uw positie kunnen beïnvloeden.
Mag ik eerst juridisch advies vragen voordat ik antwoord?
Ja, maar houd rekening met uw wettelijke medewerkingsplichten en de gestelde termijnen. Laat zo nodig tijdig en gemotiveerd om een redelijke reactietermijn vragen.
Is een ontbrekende jaarrekening altijd fataal?
Nee, maar een schending kan zwaar wegen. De verplichting, termijn, eventuele onbelangrijkheid van het verzuim en het causale verweer moeten afzonderlijk worden beoordeeld.
Helpt het dat de accountant alles regelde?
Dat kan relevant zijn voor de feiten, maar heft uw bestuursverantwoordelijkheid niet automatisch op. Bewaar de opdracht, adviezen, waarschuwingen en uw eigen opvolging daarvan.
Kan alleen een externe oorzaak het bewijsvermoeden weerleggen?
Nee. Ook andere feiten of gedragingen die niet als onbehoorlijk bestuur gelden kunnen relevant zijn. De onderbouwing en het verband met het faillissement zijn beslissend.
Moet ik de hele claim betalen om een procedure te voorkomen?
Niet zonder beoordeling. Onderzoek eerst aansprakelijkheid, bewijs, omvang, verzekering en een eventuele regeling. De curatorbrief is geen rechterlijke uitspraak.
Bespreek uw positie vóór uw inhoudelijke reactie
Bij een verzoek om bijstand kunt u de curatorbrief en de uiterste reactiedatum meesturen. Arslan Advocaten kan de claim, uw bewijspositie en mogelijke vervolgstappen met u beoordelen.
Verder lezen
- Overzicht faillissement, liquidatie en herstructurering
- Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement: wanneer loopt u privé risico?
- Bv opheffen met schulden: turboliquidatie, vereffening of faillissement?
- Eigen faillissement aanvragen: voorbereiding, procedure en gevolgen
- Doorstart na faillissement: schulden, contracten, personeel en risico’s
Bronnen en actualiteit
Broncontrole: 28 september 2026. Deze uitleg betreft Nederlands recht.
- Burgerlijk Wetboek Boek 2 — onder meer artikelen 9, 19, 19b, 23a–24, 246 en 248
- Hoge Raad 9 juli 2021 — andere oorzaken en het vermoeden van artikel 2:248 BW
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant 2022 — toepassing bewijsvermoeden en andere oorzaken van faillissement
- Burgerlijk Wetboek Boek 6 — onrechtmatige daad, contracten en schade
