Uit de praktijk | Arbeidsrecht | Rechtbank Rotterdam 10 april 2024
Wat als iemand wel in dienst is, maar de werkgever hem niet op de juiste manier bij de Belastingdienst heeft aangemeld? In een kort geding tegen S&A Services B.V. vroeg een werknemer om een rechterlijk bevel tot aanmelding. De kantonrechter in Rotterdam wees de vordering toe en verbond aan het bevel een dwangsom van € 250 per dag, tot maximaal € 5.000. De werknemer werd bijgestaan door mr. Y.E. Palit.
Wat speelde er tussen de werknemer en S&A Services?
De werknemer stelde dat hij op basis van een arbeidsovereenkomst voor S&A Services had gewerkt. Volgens hem had zijn werkgever nagelaten hem bij de Belastingdienst aan te melden. Daardoor maakte hij zich zorgen over zijn positie bij werknemersverzekeringen en het ontbreken van een sociaal vangnet. Hij wilde niet wachten op een langdurige bodemprocedure en vorderde daarom in kort geding dat de werkgever alsnog voor een correcte aanmelding zou zorgen.
De dagvaarding werd op 26 februari 2024 uitgebracht. Op 3 april 2024 vond de zitting plaats. De werknemer en zijn gemachtigde hadden vooraf gemeld niet aanwezig te zullen zijn. De werkgever verscheen zonder bericht evenmin. Tegen de werkgever werd daarom verstek verleend.
Welke juridische vraag moest de kantonrechter beantwoorden?
De vraag was of de werkgever bij wijze van voorlopige voorziening kon worden verplicht de werknemer op deugdelijke wijze bij de Belastingdienst aan te melden. Daarbij moest de rechter beoordelen of voldoende spoedeisend belang bestond en of de vordering in een verstekprocedure kon worden toegewezen.
Voor kort geding is artikel 254 lid 1 Rv van belang: de eiser moet een zodanig spoedeisend belang hebben dat een gewone procedure niet hoeft te worden afgewacht. Daarnaast speelt bij verstek artikel 139 Rv: de rechter kan een niet weersproken vordering toewijzen voor zover deze hem niet onrechtmatig of ongegrond voorkomt.
Waarom was er volgens de rechter spoed?
De werknemer stelde dat de ontbrekende aanmelding gevolgen had voor zijn rechtspositie en mogelijke aanspraken op werknemersverzekeringen. De kantonrechter vond dat uit de stellingen voldoende spoed volgde. Het ontbreken van verweer van de werkgever betekende niet dat er helemaal geen rechterlijke toets plaatsvond: de kantonrechter beoordeelde of de gevraagde voorziening op basis van de stellingen kon worden toegewezen.
Wat besliste de rechtbank Rotterdam?
De kantonrechter veroordeelde S&A Services om de werknemer binnen vijf dagen na betekening van het vonnis op deugdelijke wijze bij de Belastingdienst aan te melden. Daarbij werd een dwangsom opgelegd van € 250 voor iedere dag dat de werkgever niet aan het bevel zou voldoen, tot een maximum van € 5.000.
De werkgever moest ook de proceskosten van de werknemer betalen, begroot op € 493,50. Het vonnis werd uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dat betekent dat de opgelegde veroordeling in beginsel ten uitvoer kan worden gelegd, ook als tegen het vonnis een rechtsmiddel wordt ingesteld.
Waarom begint de termijn pas na betekening?
De werknemer had om aanmelding binnen vijf dagen na afgifte van het vonnis gevraagd. De kantonrechter bepaalde uitdrukkelijk dat de termijn pas na betekening begint. Betekening is de formele uitreiking van het vonnis door de gerechtsdeurwaarder. Dat onderscheid is praktisch belangrijk wanneer een rechter een termijn of dwangsom aan een bevel verbindt.
Waarom zijn de proceskosten lager dan in sommige andere kort gedingen?
De kantonrechter kende € 87 griffierecht, € 271,50 gemachtigdensalaris en € 135 nakosten toe. Het salaris werd vastgesteld op de helft van het gebruikelijke tarief in een verstekkortgeding, omdat de werknemer en zijn gemachtigde niet op de zitting waren verschenen. Explootkosten werden niet toegewezen, omdat de werknemer stelde op basis van een toevoeging te procederen. Deze kostenbeslissing is een eigen onderdeel van de uitspraak en staat los van de inhoudelijke verplichting tot aanmelding.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Een arbeidsovereenkomst brengt niet alleen de verplichting mee om loon te betalen. Ook een correcte loon- en personeelsadministratie is van belang. Werkgevers moeten ervoor zorgen dat de benodigde gegevens tijdig en juist worden verwerkt en dat de werknemer de documenten ontvangt waarop hij recht heeft. Het negeren van een verzoek om correctie kan tot een rechterlijk bevel en dwangsommen leiden.
Een werkgever die ontdekt dat gegevens ontbreken of onjuist zijn, doet er goed aan de administratie en eventuele aangiften zo snel mogelijk te controleren en zo nodig met de salarisadministrateur te herstellen. Het is belangrijk om schriftelijk vast te leggen welke correcties zijn uitgevoerd.
Wat kan een werknemer doen als de aanmelding ontbreekt?
Vraag de werkgever schriftelijk om opheldering en bewaar de arbeidsovereenkomst, loonstroken, bankafschriften en correspondentie. Controleer welke gegevens ontbreken en of de werkgever inmiddels correcties heeft doorgevoerd. Wanneer het uitblijven van een aanmelding tot acute problemen leidt, kan een kort geding worden overwogen. De precieze vordering moet passen bij het concrete administratieve probleem.
Veelgestelde vragen
Kan een werknemer via kort geding aanmelding bij de Belastingdienst afdwingen?
Ja. In deze zaak werd een dergelijk bevel gegeven omdat voldoende spoedeisend belang aanwezig was en de vordering bij verstek toewijsbaar werd geacht.
Is een dwangsom hetzelfde als schadevergoeding?
Nee. De dwangsom dient om naleving van het rechterlijke bevel te stimuleren. De uitspraak kende niet automatisch een schadevergoeding toe wegens het ontbreken van de aanmelding.
Wat als de werkgever niet op de zitting verschijnt?
De rechter kan verstek verlenen, maar moet nog steeds toetsen of de vordering niet onrechtmatig of ongegrond voorkomt.
Moet een werkgever ook loonstroken verstrekken?
Ja, loonadministratie en correcte loonspecificaties vormen afzonderlijke verplichtingen. Een geschil daarover kan een eigen vordering opleveren.
Lees ook de praktijkuitspraak over Gentle Security en ontbrekende loonstroken, de zaak over achterstallig loon en onze informatie over arbeidsrecht.
Bron: Rechtbank Rotterdam 10 april 2024, ECLI:NL:RBROT:2024:3287, met name overwegingen 2.1–2.5 en het dictum. Procesgemachtigde van de werknemer: mr. Y.E. Palit.
