Uit de praktijk | Arbeidsrecht | ECLI:NL:RBROT:2024:8782
Wat kan een werknemer doen als de werkgever geen loonstroken, loonaangiften of jaaropgave verstrekt? In een zaak tegen Gentle Security gaf de rechtbank Rotterdam een bevel tot verstrekking van loonadministratie, versterkt met dwangsommen. De werknemer werd bijgestaan door mr. Y.E. Palit.
Waar draaide de procedure om?
De werknemer verlangde dat de werkgever de administratie van zijn dienstverband op orde zou brengen en de benodigde documenten zou afgeven. Deze stukken zijn belangrijk voor het controleren van loonbetalingen, belastingen en andere aanspraken die van het inkomen afhangen.
Wat heeft de rechter beslist?
De rechtbank wees het verzoek toe voor de periode november 2023 tot en met week 17 van 2024. Gentle Security moest de betreffende loonaangiften, loonstroken en jaaropgave verstrekken. Aan de opgelegde verplichtingen werden dwangsommen verbonden van € 250 per dag, met een maximum van € 5.000 per verplichting.
Voor de eerdere periode was onvoldoende bewijs beschikbaar. Dat onderdeel werd afgewezen. De proceskosten werden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten droeg. De beslissing maakt duidelijk dat een rechter een administratieve verplichting kan afdwingen, maar dat het gevraagde tijdvak wel moet worden onderbouwd.
Waarom zijn loonaangiften en jaaropgaven belangrijk?
Een loonstrook laat zien hoe het loon is opgebouwd. Een jaaropgave bevat de gegevens over het jaar die de werknemer onder meer nodig kan hebben voor de belastingaangifte. Wanneer zulke stukken ontbreken, kan het lastig zijn om te controleren of het loon juist is verwerkt. Het verzoek om documenten is daarmee meer dan een administratieve formaliteit.
Waarom wees de rechter niet de volledige periode toe?
Een werknemer moet voldoende concreet aangeven voor welke periode de werkgever documenten moet verstrekken en waarop de aanspraak berust. De rechter kan het bevel beperken wanneer de beschikbare stukken slechts een deel van het gevraagde tijdvak dragen. Dat gebeurde in deze zaak.
Wat kunt u doen als loonstroken ontbreken?
Bewaar de arbeidsovereenkomst, roosters, urenregistraties, bankafschriften en berichten waarin u om loonstroken of een jaaropgave heeft gevraagd. Maak een overzicht van ontbrekende maanden en documenten. Een gerichte schriftelijke sommatie kan de eerste stap zijn; als de werkgever niet meewerkt, kan juridische bijstand nodig zijn.
De juridische betekenis van loonstroken en loonaangiften
Een werkgever moet de loonadministratie zorgvuldig voeren. De werknemer heeft belang bij inzicht in het brutoloon, de inhoudingen, toeslagen en de manier waarop het salaris fiscaal is verwerkt. Het ontbreken van loonstroken kan ook problemen opleveren bij een hypotheekaanvraag, inkomenscontrole of discussie over de hoogte van het verschuldigde loon. De jaaropgave heeft daarnaast een eigen functie voor de jaarlijkse fiscale gegevens.
Een vordering tot verstrekking van documenten is daarom niet slechts een formaliteit. De rechter kan de werkgever een concrete verplichting opleggen om bepaalde stukken te verstrekken. Een rechterlijk bevel moet wel voldoende duidelijk zijn: welke documenten, voor welke periode en binnen welke termijn moeten worden afgegeven? In deze zaak is juist die afbakening belangrijk voor het dictum.
Waarom de gevraagde periode juridisch doorslaggevend was
De rechtbank beperkte de toewijzing tot november 2023 tot en met week 17 van 2024. Voor het eerdere tijdvak was de aanspraak onvoldoende onderbouwd. Dat is een nuttige procesrechtelijke les: ook wanneer een werkgever op een bepaald punt tekortschiet, kan de rechter niet zonder bewijs een bevel geven over een ruimere periode. Een werknemer doet er daarom verstandig aan de ontbrekende loonstroken per maand of week te inventariseren en de stukken waaruit het dienstverband blijkt chronologisch te ordenen.
Dwangsom: drukmiddel, geen automatische schadevergoeding
De dwangsom van € 250 per dag, met een maximum van € 5.000 per verplichting, dient om naleving van de rechterlijke beslissing te stimuleren. Het bedrag is niet gelijk aan achterstallig loon of een schadevergoeding. Of dwangsommen daadwerkelijk worden verbeurd, hangt af van de precieze voorwaarden van het vonnis, de betekening en de nakoming. Voor de werkgever is het daarom belangrijk om aantoonbaar en tijdig aan een bevel te voldoen; voor de werknemer is het belangrijk om vast te leggen welke stukken wel en niet zijn ontvangen.
Verband met andere arbeidsrechtelijke uitspraken
De loonadministratie vormt vaak een bewijsbasis voor een loonvordering. Lees daarom ook de uitspraken over achterstallig salaris bij Aboriginal Business en toewijzing van € 5.320 netto in kort geding. Voor werkgevers die met leerlingen of stagiairs werken, is daarnaast de uitspraak over beroepspraktijkvorming en arbeidsovereenkomsten relevant.
Wat als de werkgever wel loon betaalt maar geen correcte stukken verstrekt?
Een werknemer kan behoefte hebben aan loonstroken en jaaropgaven, ook wanneer er geen discussie bestaat over de ontvangst van het salaris. De documenten zijn nodig om de loonopbouw en inhoudingen te kunnen controleren. Een werkgever die uitsluitend bankbetalingen laat zien, heeft daarmee niet automatisch aangetoond dat de loonadministratie volledig is.
Wat is de praktische betekenis van een dwangsomplafond?
Een maximum van € 5.000 per verplichting betekent dat de dwangsom niet onbeperkt doorloopt. De exacte voorwaarden van het rechterlijk bevel bepalen wanneer een dwangsom kan worden verbeurd. Het is daarom van belang om de opgelegde termijn, de wijze van verstrekking en de ontvangen documenten goed te administreren. Een werkgever kan discussies voorkomen door de stukken aantoonbaar en volledig te verstrekken.
Wat kan een werknemer vooraf aanleveren?
Een lijst met ontbrekende perioden, beschikbare bankbetalingen, arbeidsovereenkomst en eerdere verzoeken aan de werkgever maakt de vordering concreter. Wanneer de werkgever slechts een deel van de stukken heeft verstrekt, moet nauwkeurig worden aangegeven wat nog ontbreekt.
Vergelijkbare uitspraak: werknemer niet aangemeld bij de Belastingdienst
In een andere zaak uit onze arbeidsrechtelijke praktijk verplichtte de rechtbank Rotterdam werkgever S&A Services om een werknemer alsnog bij de Belastingdienst aan te melden. Ook daar werd een dwangsom opgelegd. Lees de uitspraak over werkgeversregistratie en loonadministratie en het onderscheid tussen documentverstrekking en correcte fiscale aanmelding.
Veelgestelde vragen
Kan een rechter een werkgever verplichten loonstroken te geven?
Ja. In deze zaak werd een verplichting tot het verstrekken van stukken opgelegd, ondersteund door dwangsommen.
Ontvangt de werknemer de dwangsom automatisch?
Nee. Of een dwangsom wordt verbeurd, hangt af van de precieze veroordeling en de nakoming daarvan.
Wordt een vordering altijd voor alle jaren toegewezen?
Nee. De gevraagde periode moet worden onderbouwd. Hier werd de toewijzing tot een concreet tijdvak beperkt.
Bekijk onze arbeidsrechtelijke dienstverlening of neem contact op.
Bron: Rechtbank Rotterdam, ECLI:NL:RBROT:2024:8782.



