Wat u bij een scheiding deelt, hangt onder meer af van de huwelijksdatum, eventuele huwelijkse voorwaarden en de herkomst van bezittingen en schulden. Sinds 1 januari 2018 geldt zonder voorwaarden in beginsel een beperkte gemeenschap. Bij oudere huwelijken kan de algehele gemeenschap het uitgangspunt zijn.
Voor wie: Partners, ex-partners en ouders in Nederland.
Begin met de juiste juridische basis
Controleer eerst de huwelijksakte en eventuele notariële voorwaarden. Een geregistreerd partnerschap kan vergelijkbare vermogensrechtelijke gevolgen hebben. Bij een buitenlandse nationaliteit, huwelijk of woonverleden moet bovendien worden onderzocht welk recht van toepassing is.
Het saldo van een bankrekening vertelt niet vanzelf wie juridisch eigenaar is van het geld. Ook wanneer een rekening op één naam staat, kan het saldo tot de gemeenschap behoren. Andersom kan privévermogen herkenbaar privé blijven terwijl het via een gezamenlijke rekening is betaald.
Algehele of beperkte gemeenschap
Bij de klassieke algehele gemeenschap vallen in beginsel veel bestaande en toekomstige goederen en schulden in de gemeenschap. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij een uitsluitingsclausule of bepaalde persoonlijke rechten.
Bij de beperkte gemeenschap blijven bezittingen en schulden die vóór het huwelijk uitsluitend van één partner waren in beginsel privé. Voorhuwelijks gezamenlijk vermogen kan wel in de gemeenschap vallen. Erfenissen en schenkingen vallen in beginsel buiten de beperkte gemeenschap, maar voorwaarden en afwijkende afspraken moeten worden nagezien.
| Vraag | Waarom relevant? |
|---|---|
| Wanneer bent u getrouwd? | Bepaalt mede het wettelijke uitgangspunt. |
| Zijn er huwelijkse voorwaarden? | Kunnen de wettelijke regeling vervangen of aanvullen. |
| Hoe is een goed betaald? | Kan een vergoedingsrecht opleveren. |
| Welke schuld hoort bij welk vermogen? | Niet iedere schuld wordt op dezelfde manier verdeeld. |
Privégeld in de gezamenlijke woning
Een erfenis of spaargeld dat in een gezamenlijke woning is gestoken, kan aanleiding geven tot een vergoedingsrecht. De berekening hangt af van onder meer datum, afspraken, toepasselijk recht en besteding. Het is niet altijd eenvoudigweg het nominale bedrag terugbetalen of de waardestijging gelijk delen.
Bewaar bankafschriften, de afrekening van de notaris, de schenkingsakte en correspondentie over de bedoeling van partijen. Zonder herleidbare administratie is een discussie over privé-inbreng lastiger te onderbouwen.
Schulden en de positie van derden
Een afspraak dat één partner een schuld overneemt, ontslaat de ander niet vanzelf tegenover de schuldeiser. Bij een hypotheek moet de geldverstrekker instemmen met ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid. Verdeling tussen partners en aansprakelijkheid tegenover een bank zijn dus afzonderlijke stappen.
Maak naast de vermogenslijst ook een overzicht van mogelijke belastingschulden, leningen, garanties en ondernemingsverplichtingen. Een onbekende schuld kan de praktische uitkomst van de verdeling sterk beïnvloeden.
Van inventarisatie naar verdeling
Stel vast welke goederen in de gemeenschap zitten, op welke datum de omvang wordt bepaald en welke waarderingsdatum wordt gebruikt. Die data hoeven niet gelijk te zijn. Daarna wordt uitgewerkt wie welk goed krijgt en welke verrekening nodig is.
Fictief voorbeeld: een partner betaalt tijdens het huwelijk een verbouwing met een aantoonbaar privé-erfdeel. Dat geld is niet zonder onderzoek definitief aan de gezamenlijke woning geschonken. De feiten en regels over vergoeding moeten eerst worden beoordeeld.
Veelgestelde vragen
Is alles op mijn eigen naam ook van mij?
Niet noodzakelijk. De tenaamstelling is niet beslissend voor alle vermogensrechtelijke gevolgen van een huwelijk.
Moet ik de schulden van mijn ex betalen?
Dat hangt af van het soort schuld, het vermogensregime en uw aansprakelijkheid tegenover de schuldeiser. Een onderlinge verdeling alleen is niet altijd voldoende.
Moeten we altijd exact de helft van ieder goed krijgen?
Nee. Goederen kunnen aan één partij worden toegedeeld met financiële verrekening. De wettelijke aanspraken en gemaakte afspraken blijven het uitgangspunt.
Bronnen en actualiteit
Inhouds- en bronnencontrole: 11 oktober 2026. Controleer bij toepassing de actuele regeling en uw eigen documenten.
