U heeft een brief van de politie gekregen met het verzoek op het bureau te verschijnen voor een verhoor. De belangrijkste vraag is meestal: móét ik komen? Het korte antwoord: bij een gewone uitnodiging voor verhoor is verschijnen niet verplicht, en niet komen is op zichzelf niet strafbaar. Maar niet iedere brief van politie of Openbaar Ministerie is hetzelfde, en bij sommige oproepen ligt het anders.
Geschreven door Melanie Schulpen, advocaat strafrecht en bestuursrecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor strafrecht (en jeugdstrafrecht) en bestuursrecht. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
Welke brief heeft u gekregen?
Kijk eerst wie de afzender is en in welke hoedanigheid u wordt opgeroepen: als verdachte of als getuige. Dat bepaalt alles.
| Soort oproep | Verplicht? En wat gebeurt er als u niet komt |
|---|---|
| Uitnodiging (ontbieding) van de politie voor verhoor als verdachte | Niet verplicht. Niet verschijnen is niet strafbaar. Wel kan de officier van justitie bij een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten bevelen dat u wordt aangehouden (art. 54 Sv). Bij lichte feiten gaat de zaak meestal gewoon verder zonder uw verklaring. |
| Oproep als getuige bij de rechter-commissaris | Verplicht. Hernieuwde dagvaarding met een bevel tot medebrenging (art. 213 Sv). |
| Oproep als getuige voor de zitting | Verplicht. Hernieuwde oproeping, eventueel met medebrenging (art. 287 lid 3 Sv). Weigert u zonder wettige grond te verklaren, dan kan gijzeling volgen (art. 294 Sv). |
| Uitnodiging voor een OM-hoorzitting (art. 257c Sv) | Niet verplicht. Zonder uw komst en bereidverklaring kan de officier geen taakstraf, rijontzegging of gedragsaanwijzing bij strafbeschikking opleggen; de zaak gaat dan doorgaans naar de rechter. |
| Dagvaarding voor de strafrechter als verdachte | In beginsel niet verplicht. De rechter kan bij verstek beslissen. Alleen voor de verdachten genoemd in art. 258a Sv en voor minderjarigen (art. 495a Sv) geldt wel een verschijningsplicht. |
Wat een ontbiedingsbrief niet is
Er circuleert veel onjuiste informatie over dit onderwerp. Drie dingen om recht te zetten.
- De politie legt geen dwangsom op. Een dwangsom is een bestuursrechtelijk drukmiddel. In het strafproces bestaat dat instrument niet; politie en Openbaar Ministerie kunnen u dus geen dwangsom opleggen omdat u niet op een uitnodiging bent verschenen.
- Een arrestatiebevel wordt niet uitgevaardigd omdat u een brief negeert. Buiten heterdaad kan aanhouding worden bevolen door de officier van justitie, en alleen bij een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten (art. 54 Sv). Een bevel tot medebrenging komt van de rechter-commissaris of de rechtbank, en speelt bij getuigen en bij de zitting.
- Niet verschijnen is geen apart strafbaar feit. Het kan wel praktische nadelen hebben: u vertelt uw kant van het verhaal niet, en de zaak wordt beoordeeld op wat er verder in het dossier zit.
Wel of niet gaan?
Dat het niet hoeft, betekent niet dat wegblijven altijd verstandig is. Wegblijven zonder bericht kan het beeld versterken dat u iets te verbergen heeft, en bij een ernstiger feit vergroot het de kans dat de officier alsnog voor aanhouding kiest — wat een veel ingrijpender start van uw zaak is dan een afspraak op een gekozen moment.
In de praktijk is de tussenweg het vaakst de beste: uw advocaat neemt contact op met de verhorend ambtenaar, vraagt waarover het gaat, verplaatst zo nodig de afspraak, en u gaat wél — maar voorbereid en met verhoorbijstand. Wat u vervolgens in het verhoor doet (verklaren, een schriftelijke verklaring overleggen of zwijgen) is een aparte keuze, die u pas maakt als bekend is wat er tegen u ligt.
Uw rechten bij dit verhoor
- Zwijgrecht. U bent niet tot antwoorden verplicht en dat moet u vóór het verhoor worden meegedeeld (art. 29 lid 2 Sv).
- Verhoorbijstand. Ook de verdachte die is uitgenodigd om te verschijnen mag zijn advocaat bij het verhoor laten zijn (art. 28d lid 1 Sv). Vraag dat vooraf aan, zodat er tijd voor wordt ingeruimd.
- Weten waarvan u wordt verdacht. Uiterlijk vóór het eerste verhoor moet u worden verteld om welk feit het gaat (art. 27c lid 1 Sv), en u wordt gewezen op uw recht op rechtsbijstand (art. 27c lid 2 Sv).
- Een tolk als u onvoldoende Nederlands spreekt.
- Een pauze voor overleg. Wordt het verhoor niet bijgewoond door uw advocaat, dan kunt u om onderbreking vragen voor overleg (art. 28d lid 2 Sv).
Let op het verschil met een aanhouding: bent u niet aangehouden, dan wordt er geen piketadvocaat voor u opgeroepen. U regelt zelf een advocaat. Kosteloze piketbijstand hoort bij de aangehouden verdachte.
Wat kunt u nu doen?
- Bewaar de brief en noteer de datum van ontvangst.
- Bel niet meteen zelf de verbalisant om uw verhaal te doen. Een telefoongesprek kan in een proces-verbaal belanden.
- Schakel een strafrechtadvocaat in, die contact opneemt en navraagt waarover het verhoor gaat.
- Verzet u zich tegen een afspraak die u niet uitkomt, dan laat u die verplaatsen — dat is gebruikelijk en geen weigering.
- Bepaal pas daarna, met uw advocaat, of u verklaart of zwijgt.
Termijnen verderop in de zaak
Komt er na het verhoor een beslissing van het Openbaar Ministerie, dan gelden harde termijnen. Tegen een strafbeschikking doet u verzet binnen veertien dagen nadat het afschrift u in persoon is uitgereikt of u er anderszins van op de hoogte raakte (art. 257e lid 1 Sv). Tegen een vonnis stelt u hoger beroep in binnen veertien dagen na de einduitspraak, of na de dag waarop u daarmee bekend werd (art. 408 Sv). Eén dag te laat is definitief te laat.
Veelgestelde vragen
Ben ik verplicht te verschijnen op een ontbiedingsbrief?
Nee. Een uitnodiging voor verhoor als verdachte is geen bevel. Niet verschijnen is niet strafbaar. Wel kan de officier van justitie bij een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten uw aanhouding bevelen (art. 54 Sv). Bent u als getuige gedagvaard door de rechter-commissaris of opgeroepen voor de zitting, dan is verschijnen wél verplicht.
Kan de politie mij een boete of dwangsom opleggen als ik niet kom?
Nee. Een dwangsom bestaat in het bestuursrecht, niet in het strafproces. Politie en Openbaar Ministerie kunnen daar dus geen dwangsom aan verbinden, en er volgt ook geen aparte boete voor het niet verschijnen.
Mag mijn advocaat mee naar het verhoor?
Ja. Ook de niet-aangehouden verdachte die is uitgenodigd om te verschijnen kan zijn advocaat het verhoor laten bijwonen (art. 28d lid 1 Sv). Meld dat vooraf bij de verhorend ambtenaar.
Kost een strafrechtadvocaat mij geld?
Bij een uitnodiging voor verhoor wordt geen piketadvocaat opgeroepen; die kosteloze bijstand hoort bij een aanhouding. Wel komen veel verdachten in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging), met een eigen bijdrage die afhangt van inkomen en vermogen. De actuele bedragen staan op rechtsbijstand.nl; wij toetsen vooraf of u ervoor in aanmerking komt.
Spreekt Arslan Advocaten mijn taal?
Onze advocaten spreken Nederlands, Turks, Pools en Engels. Wij kunnen u in uw eigen taal bijstaan.
Hulp nodig van een advocaat?
Onze advocaten zijn gespecialiseerd in strafrecht. Lees ook over uw rechten bij aanhouding, een dagvaarding voor de strafrechter en het kiezen van een advocaat.
