Dagvaarding strafrechter: wat nu?

Heeft u een dagvaarding ontvangen voor de strafrechter, dan is het belangrijk om de inhoud en de termijnen zorgvuldig te bekijken.

U heeft een dagvaarding ontvangen voor de strafrechter en weet niet precies wat uw rechten en plichten zijn. Hoe bereidt u zich voor op de zitting en welke stappen kunt u nu het beste nemen? In dit artikel leest u heldere uitleg en praktische tips om uw zaak zo goed mogelijk aan te pakken.

Verantwoordelijke advocaat: Melanie Schulpen, advocaat strafrecht en bestuursrecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor strafrecht (en jeugdstrafrecht) en bestuursrecht. Laatst redactioneel bijgewerkt: 22 september 2026.

De zitting bij de strafrechter: wat kunt u verwachten?

Een dagvaarding betekent dat uw zaak op zitting komt: bij de politierechter (eenvoudige zaken, één rechter) of bij de meervoudige kamer (zwaardere zaken, drie rechters). U mag daar verschijnen en uw kant van het verhaal vertellen — maar voor de meeste verdachten is dat geen verplichting.

Voor bepaalde verdachten geldt een wettelijke verschijningsplicht. Ten eerste voor de verdachten die in artikel 258a Sv worden genoemd: kort gezegd verdachten die in verband met de zaak in voorlopige hechtenis zitten en worden vervolgd voor bepaalde ernstige zeden- en geweldsmisdrijven, en dan alleen voor de inhoudelijke behandeling. Ten tweede voor minderjarige verdachten (art. 495a Sv). Daarnaast kan de rechtbank in een concreet geval bevelen dat u in persoon verschijnt, zo nodig met een bevel tot medebrenging (art. 278 lid 3 Sv).

Verschijnt u niet zonder dat zo’n plicht geldt, dan kan de rechter verstek verlenen en de zaak buiten uw aanwezigheid behandelen. Dat is bijna nooit in uw belang: uw persoonlijke omstandigheden komen dan niet aan bod en u kunt niet reageren op wat de officier van justitie aanvoert. U kunt zich ook laten vertegenwoordigen door een uitdrukkelijk gemachtigde advocaat; die voert dan namens u het woord.

• Opening van de zitting: De rechter opent de zitting en controleert uw gegevens.
• Voorlezen van de tenlastelegging: De officier van justitie leest de aanklacht(en) voor.
• Uw verklaring: U krijgt de mogelijkheid om uw kant van het verhaal te geven. Het is belangrijk om hier rustig en duidelijk te spreken.
• Bewijsvoering: De officier van justitie en uw advocaat kunnen bewijsstukken en getuigen oproepen. Uw advocaat kan ook vragen stellen.
• Requisitoir en pleidooi: de officier van justitie eist een straf (het requisitoir). Dat is een eis, geen beslissing: de rechter bepaalt uiteindelijk of er wordt veroordeeld en zo ja welke straf volgt, en kan daarbij lager of hoger uitkomen dan de eis. Daarna houdt uw advocaat het pleidooi.
• Het laatste woord: vóór de sluiting van het onderzoek krijgt u als verdachte het recht om als laatste te spreken. Dit is uw eigen moment, los van uw advocaat. Bereid dat voor: enkele zinnen over wat het feit voor u heeft betekend, wat er sindsdien is veranderd en wat de gevolgen van een straf voor u zouden zijn, wegen in de praktijk mee bij de strafoplegging.
• Vonnis: Soms wordt het vonnis direct uitgesproken, maar vaak wordt het vonnis op een later moment uitgesproken.

Een goede voorbereiding is cruciaal. Arslan Advocaten helpt u met een grondige voorbereiding, zodat u weet wat u kunt verwachten en hoe u zich het beste kunt gedragen tijdens de zitting.

Is dit een pro-formazitting, regiezitting of inhoudelijke behandeling?

Bij een pro-formazitting kan de rechtbank beslissen over het voortduren van voorlopige hechtenis en de voortgang van het onderzoek. Een regiezitting draait vooral om voorbereiding en onderzoekswensen. De inhoudelijke beoordeling van de verdenking kan op een later moment plaatsvinden.

Vraag daarom vooraf welk type zitting is gepland. Een datum binnen de termijn van gevangenhouding betekent niet automatisch dat de rechter die dag alle bewijzen beoordeelt of uitspraak doet. In ons artikel over inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis leest u waarom die fasen afzonderlijk moeten worden bekeken.

Belangrijke termijnen en wat u moet doen

In het strafrecht gelden strikte termijnen die u goed in de gaten moet houden. Het niet respecteren van deze termijnen kan nadelige gevolgen hebben, zoals het verliezen van de mogelijkheid om verzet te maken of hoger beroep aan te tekenen. Hieronder zetten wij de belangrijkste termijnen voor u op een rijtje:

• Sepotbesluit: Hiertegen kunt u in principe geen bezwaar maken, maar overleg altijd met uw advocaat.
• Strafbeschikking: verzet binnen 14 dagen nadat het afschrift u in persoon is uitgereikt of u er anderszins van op de hoogte raakte (art. 257e lid 1 Sv). Bij een geldboete van niet meer dan € 340 wegens een overtreding die hoogstens vier maanden vóór toezending is gepleegd, kan onder de wettelijke voorwaarden een uiterste zeswekentermijn na toezending aan het BRP-adres of een door u opgegeven adres gelden. Ook dan moet u binnen veertien dagen na persoonlijke uitreiking of daadwerkelijke bekendheid in verzet gaan; u krijgt dus geen extra wachttijd zodra u de beschikking kent. Het verzet doet u bij het parket dat in de strafbeschikking staat: in persoon aan de balie, door een advocaat die verklaart bepaaldelijk gevolmachtigd te zijn, of door een schriftelijk gemachtigde (art. 257e lid 3 Sv). Let op: vrijwillig betalen geldt als afstand van het recht op verzet.
• Dagvaarding: De zitting vindt meestal binnen enkele weken tot enkele maanden plaats. Zorg dat u tijdig contact opneemt met een advocaat om uw verdediging voor te bereiden.
• Vonnis: hoger beroep binnen 14 dagen na de einduitspraak, als u op de zitting bent verschenen of de dagvaarding in persoon is betekend. Bent u niet verschenen en was u niet op de hoogte van de zittingsdatum, dan gaat de termijn van veertien dagen pas lopen vanaf de dag waarop u met het vonnis bekend werd (art. 408 Sv). Cassatie bij de Hoge Raad: eveneens veertien dagen.
• Hoger beroep: Na het instellen van hoger beroep wordt uw zaak opnieuw behandeld door het gerechtshof.

Let op: deze termijnen zijn absoluut. Eén dag te laat betekent dat u uw rechten verliest. Daarom is het essentieel om direct na ontvangst van een dagvaarding of strafbeschikking contact op te nemen met een gespecialiseerde strafrechtadvocaat, zoals Arslan Advocaten, die u kan begeleiden bij het tijdig nemen van de juiste stappen.

Veelgemaakte fouten en tips om deze te voorkomen

In strafzaken komt het regelmatig voor dat verdachten onbedoeld fouten maken die hun verdediging kunnen schaden. Hieronder vindt u een aantal veelvoorkomende valkuilen en hoe u deze kunt vermijden:

• Niet reageren op een dagvaarding of strafbeschikking: sommige mensen negeren de brief in de hoop dat het vanzelf voorbijgaat. Dat is een ernstige fout, ook al is verschijnen voor de meeste verdachten geen plicht. Blijft u weg, dan kan de rechter verstek verlenen en uitspraak doen op basis van alleen het dossier — zonder uw verhaal en zonder uw persoonlijke omstandigheden. Bij een strafbeschikking geldt bovendien een harde verzettermijn: laat u die verlopen, dan wordt de opgelegde straf onherroepelijk.
• Geen advocaat inschakelen: U heeft altijd recht op bijstand van een advocaat. Een ervaren strafrechtadvocaat kan uw kansen aanzienlijk verbeteren en onnodige fouten voorkomen.
• Zeggen dat u schuldig bent zonder overleg: Geef nooit zonder overleg met uw advocaat een schuldbekentenis af. Dit kan uw positie verslechteren, terwijl soms een andere strategie beter is.
• Onvoorbereid naar de zitting komen: Weet wat u kunt verwachten en bereid uw verhaal voor met uw advocaat. Dit helpt u om rustig en duidelijk te blijven tijdens de zitting.
• Verzuimen om bewijs en getuigen aan te dragen: Het is belangrijk dat uw advocaat tijdig toegang heeft tot het dossier en eventuele getuigen kan oproepen. Dit kan het verschil maken.

Bij Arslan Advocaten adviseren wij altijd om zo snel mogelijk contact met ons op te nemen na ontvangst van een dagvaarding. Wij zorgen voor een goede voorbereiding, begeleiden u stap voor stap en voorkomen dat u in deze veelgemaakte valkuilen terechtkomt.

De procedure stap voor stap

Het Nederlandse strafproces verloopt in vaste stappen. Na de aanhouding en het politieverhoor beslist de officier van justitie of u wordt vervolgd. Dit kan op verschillende manieren:

Sepot: de officier besluit u niet te vervolgen (onvoldoende bewijs of geen belang bij vervolging)

Strafbeschikking: de officier legt zelf een straf op zonder tussenkomst van een rechter

OM-zitting (TOM-zitting): de officier bespreekt de zaak met u en stelt een straf voor

Dagvaarding: uw zaak komt op zitting bij de politierechter (eenvoudige zaken) of de meervoudige kamer (complexe zaken). Verschijnen is voor de meeste verdachten een recht, geen plicht; blijft u weg, dan kan verstek worden verleend.

Bij elke route heeft u rechten en mogelijkheden om u te verdedigen. Een strafrechtadvocaat kent deze routes en weet welke strategie in uw situatie het meest kansrijk is.

Termijnen zijn cruciaal in het strafrecht. Bij een strafbeschikking heeft u 14 dagen voor verzet. Bij een vonnis 14 dagen voor hoger beroep. Laat het begin- en eindmoment direct beoordelen: termijnoverschrijding kan tot niet-ontvankelijkheid leiden. Vertrouw niet op een uitzonderlijke mogelijkheid om te laat instellen te verontschuldigen. Schakel daarom altijd direct een advocaat in zodra u een brief van het Openbaar Ministerie ontvangt.

Wat kunt u doen?

De belangrijkste stap die u kunt nemen is: schakel direct een strafrechtadvocaat in. Wacht niet af. Hoe eerder uw advocaat bij de zaak betrokken is, hoe beter hij of zij uw verdediging kan voorbereiden.

Uw advocaat kan het dossier opvragen bij het Openbaar Ministerie, het bewijs analyseren, getuigen horen, een verdedigingsstrategie bepalen en u voorbereiden op de zitting. Een goede voorbereiding maakt vaak het verschil tussen veroordeling en vrijspraak, of tussen een zware en een lichte straf.

Bij Arslan Advocaten werken strafrechtadvocaten die dagelijks in de rechtszaal staan. Wij kennen de rechters, de officieren en de procedures. Die ervaring zetten wij in voor u.

Veelgestelde vragen

Kost een strafrechtadvocaat mij geld?

Dat hangt af van het soort bijstand en de toepasselijke regeling. Bijstand via de piketregeling is in beginsel kosteloos; niet ieder feit en iedere vorm van verhoorsbijstand valt daaronder. Bij ambtshalve bijstand tijdens voorlopige hechtenis geldt doorgaans geen eigen bijdrage vooraf, maar na een onherroepelijke veroordeling kan onder wettelijke voorwaarden kostenverhaal volgen. Bij een reguliere toevoeging kan een inkomensafhankelijke eigen bijdrage gelden. Voor betaalde bijstand maken wij vooraf afspraken over tarief en werkzaamheden. Vraag daarom vóór de opdracht welke regeling in uw situatie geldt.

Kan ik mijn eigen advocaat kiezen?

U kiest zelf uw advocaat en kunt bij de politie een voorkeursadvocaat opgeven (artikel 39 lid 2 Sv). Dat is geen garantie dat die advocaat op dat moment beschikbaar is: zo niet, dan komt de dienstdoende piketadvocaat en kan de zaak daarna worden overgedragen. Later wisselen kan ook, maar houd er rekening mee dat een overdracht tijd kost en dat een lopende termijn ondertussen doorloopt.

Spreekt Arslan Advocaten mijn taal?

Onze advocaten spreken Nederlands, Turks, Pools en Engels. Wij kunnen u bijstaan in uw eigen taal, wat cruciaal is in het strafrecht.

Hulp nodig van een advocaat?

Onze advocaten zijn gespecialiseerd in strafrecht.

Lees ook over hoger beroep in strafzaken, de kosten van een strafrechtadvocaat en uw rechten bij aanhouding.

Bij welk kantoor kunt u hiermee terecht?

Wij behandelen strafzaken vanuit zes kantoren. Deze drie sluiten het dichtst aan bij dit onderwerp:

• Strafrecht Den Haag — dagvaarding, dossier, zitting en hoger beroep
• Strafrecht Rotterdam — aanhouding, politieverhoor, familie en voorarrest
• Strafrecht Tilburg — begrijpelijke bijstand, taal, werk en beslag

De juiste vervolgstap bij uw strafzaak

Een strafbeschikking vraagt om een andere rechtsingang dan een dagvaarding. Lees hoe u tijdig verzet tegen een strafbeschikking instelt. Heeft u al een advocaat en overweegt u een wissel, bespreek dan eerst de beschikbaarheid, overdracht en financiering. Lees onze uitleg over overstappen naar een andere strafrechtadvocaat.

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Strafrecht en fraude
• Meer informatie over Strafrecht