Uit de praktijk · Eigen zaken · Letselschade en hoger beroep
Wanneer een letselschadezaak vastloopt op discussie over klachten, kan onafhankelijk medisch deskundigenonderzoek een belangrijke stap zijn. In twee zaken tegen Unigarant kreeg mr. Onur Arslan dat onderzoek in hoger beroep alsnog toegewezen. Het gerechtshof Den Haag vernietigde de eerdere afwijzingen, benoemde een neuroloog en een psychiater en bepaalde dat Unigarant de voorschotten voor het onderzoek moest betalen.
De twee beschikkingen zijn van 15 juni 2021. Ze betreffen afzonderlijke zaken, maar laten hetzelfde procesresultaat zien: het slachtoffer kreeg alsnog toegang tot een onafhankelijk onderzoek naar het verband tussen het ongeval en de klachten. Dat is niet hetzelfde als een definitieve toewijzing van de volledige schadevergoeding. Het onderzoek moest juist helpen de medische discussie verder te beoordelen.
Twee afzonderlijke beschikkingen, één duidelijke betekenis
In ECLI:NL:GHDHA:2021:2874, zaaknummer 200.279.544, stond mr. O. Arslan de verzoeker bij tegen Unigarant. Het hof gelastte alsnog neurologisch en psychiatrisch onderzoek. Ook in ECLI:NL:GHDHA:2021:2875, zaaknummer 200.280.399/01, werd het verzoek in hoger beroep toegewezen en kreeg Unigarant de voorschotten en proceskosten opgelegd.
We bespreken beide beschikkingen samen omdat zij voor een rechtzoekende dezelfde praktische vraag beantwoorden: wat kunt u doen als een onafhankelijk onderzoek naar de ongevalsgevolgen niet van de grond komt? Het blijven twee verschillende procedures. Bedragen of concrete omstandigheden uit de ene beschikking mogen niet zonder controle aan de andere worden toegeschreven.
De volledige uitspraken zijn beschikbaar via ECLI:NL:GHDHA:2021:2874 en ECLI:NL:GHDHA:2021:2875.
Waarom onafhankelijk onderzoek nodig kan zijn
Na een verkeersongeval kunnen slachtoffer en verzekeraar van mening verschillen over de medische gevolgen. Welke klachten zijn er? Waren die vóór het ongeval al aanwezig? Hoe ontwikkelden ze zich daarna? En welke beperkingen kunnen medisch worden onderbouwd? Zolang daarover onvoldoende duidelijkheid bestaat, kan de schadeafwikkeling stagneren.
De behandelend arts, de medisch adviseur en de door een rechter benoemde deskundige hebben daarbij niet dezelfde taak. Een behandelend arts richt zich op behandeling. Medisch adviseurs beoordelen informatie voor de betrokken partijen. Een gerechtelijk deskundige krijgt een afgebakende onderzoeksopdracht en moet daarover onafhankelijk rapporteren.
Een onafhankelijk rapport is geen formaliteit en ook geen vooraf gegarandeerde bevestiging van de klachtenclaim. Het kan steun geven aan bepaalde stellingen, onzekerheden zichtbaar maken of tot een andere medische beoordeling leiden. Juist daarom zijn de keuze van deskundigen en de formulering van de vragen belangrijke onderdelen van de voorbereiding.
Wat veranderde door het hoger beroep tegen Unigarant?
In eerste aanleg waren de verzoeken om deskundigenonderzoek afgewezen. Het hof kwam tot een andere uitkomst. Het vernietigde de bestreden beschikkingen en maakte het onderzoek alsnog mogelijk. Daarmee werd een concrete belemmering voor verdere bewijsverzameling weggenomen.
Voor de cliënt is dat een wezenlijk verschil. De discussie hoefde niet uitsluitend verder te worden gevoerd met de al bestaande partijstandpunten. Er kwam ruimte voor onafhankelijke beoordeling door twee medische specialismen. De toewijzing van het onderzoek betekende echter niet dat het hof vooraf al alle gevraagde ongevalsgevolgen aannam.
Die grens is belangrijk bij het beschrijven van een gewonnen procedure. De verzoeken om onderzoek zijn in hoger beroep succesvol geweest. De uitspraken bewijzen niet dat daarna iedere schadepost is toegekend, dat een bepaald bedrag aan letselschade is betaald of dat de medische rapporten een specifieke conclusie bevatten.
Waarom zowel een neuroloog als een psychiater?
Het hof benoemde in deze zaken een neuroloog en een psychiater. Dat laat zien dat een onderzoeksopdracht verschillende medische invalshoeken kan omvatten. Een deskundige behoort te rapporteren binnen zijn eigen vakgebied; één onderzoek beantwoordt niet vanzelf alle vragen die een dossier oproept.
Het inschakelen van een psychiater betekent niet op zichzelf dat klachten worden afgedaan als ingebeeld. De betekenis hangt af van de gestelde vragen en de onderzoeksbevindingen. De opdracht moet ruimte bieden voor een onafhankelijk oordeel, zonder een vooraf gewenste uitkomst in de vraagstelling op te nemen.
In de beschikking met nummer 2875 bepaalde het hof dat in beginsel eerst het neurologische en daarna het psychiatrische onderzoek zou plaatsvinden. De deskundigen mochten in onderling overleg een andere volgorde kiezen. Zo werd ook de praktische afstemming tussen de onderzoeken geregeld.
Meer over de voorbereiding van zo’n onderzoek leest u in onze uitleg over medische expertise bij letselschade.
Welke kosten moest Unigarant voorschieten?
In de zaak met ECLI:NL:GHDHA:2021:2875 stelde het hof het voorschot voor de neuroloog vast op € 4.029,30 inclusief btw en dat voor de psychiater op € 5.505,50 inclusief btw. Unigarant moest die bedragen voldoen voordat de deskundigen hun werkzaamheden hoefden aan te vangen.
Dit waren voorschotten voor de deskundigen, geen bedragen die het slachtoffer als persoonlijke schadevergoeding kreeg. Het hof veroordeelde Unigarant in die zaak daarnaast in de proceskosten van de eerste aanleg en van het hoger beroep.
De kostenbeslissingen gelden voor deze concrete procedures. Daaruit volgt niet dat iedere verzekeraar bij ieder verzoek automatisch alle kosten moet voorschieten. Wie een nieuwe procedure overweegt, moet de kostenverdeling, de omvang van de opdracht en de eventuele risico’s vooraf laten beoordelen.
Waarom het deskundigenbericht nog geen eindbeslissing is
Een medisch deskundige beantwoordt de hem voorgelegde vragen. De rechter of partijen moeten vervolgens beoordelen wat die bevindingen betekenen voor aansprakelijkheid, het juridische verband en de omvang van de schade. Een rapport kan daarbij zwaar wegen, maar vervangt niet automatisch iedere andere beoordelingsstap.
Ook de financiële gevolgen moeten afzonderlijk worden onderbouwd. Een medische beperking is bijvoorbeeld nog niet dezelfde berekening als verlies aan inkomen, behoefte aan huishoudelijke hulp of toekomstige kosten. De overgang van medische bevinding naar schadepost vraagt een controleerbare redenering.
Bij deze Unigarant-uitspraken beschrijven we daarom precies wat het hof besliste: de onderzoeken moesten worden uitgevoerd en de voorschotten werden bij Unigarant gelegd. De latere inhoud van de rapporten en de uiteindelijke schadeafwikkeling maken geen deel uit van deze openbare beschikkingen.
Hoe bereidt u een verzoek om medisch onderzoek voor?
Omschrijf eerst de blokkade. Maak duidelijk over welke vraag partijen het oneens zijn. Gaat het om de aard van de klachten, het ontstaan daarvan, de beperkingen of de prognose? Een verzoek met een concrete onderzoeksvraag is beter te beoordelen dan een algemene wens om ‘een andere arts’ te laten kijken.
Orden het relevante dossier. Stel een feitelijke tijdlijn op van het ongeval, behandelingen en eerdere onderzoeken. Verzamel de bestaande medische adviezen en belangrijke correspondentie. Bespreek welke informatie nodig is; het zonder onderscheid verzamelen of verspreiden van het hele medische verleden is geen doel op zichzelf.
Kies het passende specialisme. De vraagstelling moet aansluiten bij de deskundigheid van de onderzoeker. Voorkom dat een arts juridische vragen moet beantwoorden die buiten zijn opdracht vallen. Ook de onafhankelijkheid en beschikbaarheid van de deskundige verdienen aandacht.
Bespreek kosten en procedure. Deze beschikkingen dateren uit 2021. Voor een nieuw verzoek moeten de huidige procesregels en de stand van uw dossier worden toegepast. Onze pagina over deskundigenonderzoek en andere bewijsverrichtingen geeft achtergrond bij de keuze van een route.
Wat gebeurt er nadat een deskundige is benoemd?
Een onderzoek vraagt doorgaans medewerking van de betrokken partijen en een zorgvuldig opgebouwd dossier. In de beschikking met nummer 2875 regelde het hof onder meer dat partijen opmerkingen konden maken en verzoeken konden doen. Ook moest een conceptrapport worden voorgelegd voordat de definitieve rapportage werd uitgebracht.
Een reactie op het concept moet inhoudelijk zijn. Denk aan een aantoonbare feitelijke vergissing, een ontbrekend relevant stuk of een vraag die niet is beantwoord. Alleen ontevredenheid over de uitkomst is iets anders dan een gemotiveerd bezwaar. Lees hierover ook een deskundigenrapport bij letselschade betwisten.
Veelgestelde vragen
Kan een afgewezen verzoek in hoger beroep alsnog worden toegewezen?
Dat gebeurde in deze twee zaken. Of hoger beroep in een ander dossier mogelijk en zinvol is, hangt af van de beslissing, de procesregels en de toepasselijke termijn. Een afwijzing verdient daarom tijdige beoordeling.
Betekent deze uitspraak dat Unigarant alle klachten moest erkennen?
Nee. Het hof gelastte onderzoek naar de medische vragen. Het onderzoek was een stap om de discussie te beoordelen, geen voorafgaande bevestiging van alle gestelde klachten en schade.
Moest de cliënt de deskundigen zelf voorschieten?
In de besproken beschikkingen legde het hof de voorschotten bij Unigarant. Dat is een concreet gunstig onderdeel van deze zaken, niet een algemene garantie voor iedere procedure.
Zijn dit twee uitspraken over één en dezelfde cliënt?
Het gaat om twee afzonderlijke verzoeken met verschillende zaaknummers. We bespreken de beschikkingen samen omdat zij dezelfde praktische vraag raken: het alsnog verkrijgen van onafhankelijk medisch onderzoek in hoger beroep.
Loopt uw letselschadezaak vast op een medisch geschil?
Arslan Advocaten kan onderzoeken welke vraag onbeantwoord blijft en welke medische of procedurele stap passend is. Bij onze letselschadebijstand staan een zorgvuldig dossier en een realistische beoordeling van het bewijs centraal. Via de contactpagina kunt u de reactie van de verzekeraar of een ontvangen beschikking voorleggen.
Bronnen: gerechtshof Den Haag 15 juni 2021, ECLI:NL:GHDHA:2021:2874 en ECLI:NL:GHDHA:2021:2875. Advocaat van de verzoekers: mr. O. Arslan. Dit artikel behandelt de beslissing over het deskundigenonderzoek; latere rapporten, betalingen of een regeling worden niet verondersteld. De illustratie is symbolisch en toont geen echte cliënt, deskundige of medische scan.
