Bent u verdacht van mishandeling, dan is een goede verdediging en een zorgvuldige beoordeling van de feiten belangrijk.
Wordt u verdacht van mishandeling en weet u niet welke stappen u het beste kunt nemen? Uw vrijheid en toekomst staan op het spel, terwijl u zich onzeker voelt over uw rechten en mogelijke straf. In dit artikel bespreken wij hoe u zich effectief kunt verdedigen, welke strafmaat u kunt verwachten en welke rechten u heeft.
Geschreven door Melanie Schulpen, advocaat strafrecht en bestuursrecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor strafrecht (en jeugdstrafrecht) en bestuursrecht. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
De procedure na een verdenking van mishandeling
Wordt u verdacht van mishandeling, dan doorloopt uw zaak verschillende fasen. Over de termijnen bestaan hardnekkige misverstanden, dus eerst dit: de politie heeft geen vaste onderzoekstermijn van drie maanden en het Openbaar Ministerie hoeft niet binnen zes maanden te beslissen. De wet kent die termijnen niet. Wat de wet wel begrenst, staat hieronder.
Aanhouding en de eerste uren
- Ophouden voor onderzoek: na de aanhouding mag u maximaal negen uur worden opgehouden bij een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, en maximaal zes uur bij andere feiten (artikel 56a lid 2 Sv). De tijd tussen middernacht en negen uur ’s ochtends telt niet mee. Mishandeling (artikel 300 Sr) is een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, dus geldt hier de termijn van negen uur.
- Inverzekeringstelling: is meer tijd nodig, dan kan de (hulp)officier van justitie u in verzekering stellen voor maximaal drie dagen, eenmaal door de officier van justitie te verlengen met drie dagen bij dringende noodzakelijkheid (artikelen 57 en 58 Sv).
- Voorgeleiding: uiterlijk binnen drie dagen en achttien uur na de aanhouding wordt u voorgeleid aan de rechter-commissaris, die toetst of de inverzekeringstelling rechtmatig is (artikel 59a lid 1 Sv).
- Bewaring en gevangenhouding: de rechter-commissaris kan bewaring bevelen voor maximaal veertien dagen; daarna beslist de raadkamer van de rechtbank over gevangenhouding, in totaal maximaal negentig dagen.
Bij een lichtere mishandelingszaak eindigt het vaak al na het verhoor: u wordt heengezonden en het dossier gaat naar het Openbaar Ministerie.
De beslissing van het Openbaar Ministerie
Het Openbaar Ministerie beoordeelt het dossier en kan seponeren, een strafbeschikking uitvaardigen of dagvaarden. De transactie bestaat sinds 2020 niet meer als zelfstandige afdoening; wat u soms nog een schikkingsvoorstel hoort noemen, is in de praktijk een strafbeschikking van de officier van justitie (artikel 257a Sv). Tegen een strafbeschikking kunt u binnen veertien dagen verzet doen.
Voor die beslissing staat geen wettelijke termijn. Wat wel telt, is de verjaringstermijn van artikel 70 Sr, en die hangt af van de variant:
| Feit | Maximum | Verjaring |
|---|---|---|
| Mishandeling (artikel 300 lid 1 Sr) | 3 jaar gevangenisstraf of geldboete vierde categorie | 6 jaar |
| Mishandeling met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg (artikel 300 lid 2 Sr) | 4 jaar | 12 jaar |
| Mishandeling met de dood tot gevolg (artikel 300 lid 3 Sr) | 6 jaar | 12 jaar |
| Zware mishandeling (artikel 302 lid 1 Sr) | 8 jaar | 20 jaar |
| Zware mishandeling met voorbedachten rade (artikel 303 lid 1 Sr) | 12 jaar | verjaart niet |
Daarnaast geldt het recht op berechting binnen een redelijke termijn. Duurt een zaak onredelijk lang, dan kan de rechter dat verdisconteren in de straf.
Schakel tijdig een advocaat in, vanaf het eerste contact met politie of Openbaar Ministerie. Arslan Advocaten adviseert u direct na een verdenking, zodat uw rechten worden gewaarborgd en u voorbereid de procedure ingaat.
Uw rechten tijdens het strafproces
Als verdachte van mishandeling heeft u diverse fundamentele rechten die uw positie beschermen tijdens het strafproces. Kennis hiervan helpt u om niet onnodig in het nauw te komen.
- Recht op advocaat: U heeft het recht om direct een advocaat te raadplegen zodra u als verdachte wordt gehoord. Dit recht geldt ook tijdens politieverhoren en bij het OM.
- Recht op informatie: U moet duidelijk geïnformeerd worden over de verdenking tegen u, de procedure en uw rechten.
- Recht op zwijgen: U bent niet verplicht om mee te werken aan uw eigen veroordeling. U mag zwijgen, maar een zwijgende verdachte kan soms nadelig worden uitgelegd.
- Recht op een eerlijk proces: Dit omvat het recht om bewijs te betwisten, getuigen te horen en uw verhaal te doen.
- Recht op vertaling en tolken: Als u de Nederlandse taal niet voldoende beheerst, heeft u recht op een tolk of vertaler tijdens het proces.
Een gespecialiseerde strafrechtadvocaat van Arslan Advocaten zorgt ervoor dat uw rechten te allen tijde worden gerespecteerd en dat u niet onnodig verliest in het juridische proces.
Veelvoorkomende fouten en tips bij mishandelingzaken
In mishandelingzaken maken verdachten regelmatig fouten die hun positie kunnen verslechteren. Wij delen enkele praktische tips om deze te voorkomen:
- Direct een advocaat inschakelen: Wacht niet af nadat u bent gehoord door de politie. Een advocaat kan uw verklaring voorbereiden en zorgen dat onnodige fouten worden voorkomen.
- Wees voorzichtig met uw verklaring: Geef geen ondoordachte of emotionele verklaringen af zonder juridisch advies. Wat u zegt, kan tegen u worden gebruikt.
- Bewijs bewaren: Verzamel en bewaar relevante bewijzen die uw onschuld of verzachtende omstandigheden kunnen aantonen, zoals getuigenverklaringen, foto’s, medische rapporten of contactgegevens van getuigen.
- Geen contact met het slachtoffer: Vermijd direct contact met het slachtoffer om beschuldigingen van intimidatie of bedreiging te voorkomen.
- Let op termijnen: Reageer tijdig op oproepen van politie, OM en rechtbank. Te laat verschijnen kan leiden tot een arrestatiebevel of verstoring van uw verdediging.
- Wees eerlijk tegen uw advocaat: Vertel uw advocaat de volledige waarheid, ook als het moeilijk is. Alleen dan kan hij of zij een effectieve strategie ontwikkelen.
Arslan Advocaten begeleidt u met deskundigheid en empathie door deze complexe fase. Wij zorgen voor een heldere communicatie en een strategische aanpak, zodat u de best mogelijke verdediging krijgt.
Strafmaat bij mishandeling
Het Wetboek van Strafrecht onderscheidt verschillende vormen van mishandeling. Welke variant ten laste wordt gelegd, bepaalt het strafmaximum.
- Mishandeling (artikel 300 lid 1 Sr): ten hoogste drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Poging tot eenvoudige mishandeling is niet strafbaar (artikel 300 lid 5 Sr).
- Met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg (artikel 300 lid 2 Sr): ten hoogste vier jaar. Met de dood tot gevolg (lid 3): ten hoogste zes jaar.
- Mishandeling met voorbedachten rade (artikel 301 Sr): ten hoogste vier jaar, oplopend tot zes jaar bij zwaar lichamelijk letsel en negen jaar bij de dood.
- Zware mishandeling (artikel 302 Sr): opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toebrengen, ten hoogste acht jaar, en tien jaar als het de dood tot gevolg heeft.
- Zware mishandeling met voorbedachten rade (artikel 303 Sr): ten hoogste twaalf jaar, en vijftien jaar bij de dood.
Strafverhoging met een derde is mogelijk op grond van artikel 304 Sr, onder meer als het feit is gepleegd tegen een partner, ouder of kind, stelselmatig tegen een minderjarige, tegen een ambtenaar in functie, of door toediening van voor het leven of de gezondheid schadelijke stoffen. Huiselijk geweld valt vaak onder de eerste categorie.
Wat telt als zwaar lichamelijk letsel is niet vrij invulbaar. Artikel 82 Sr rekent daartoe onder meer ziekte zonder uitzicht op volkomen genezing, blijvende ongeschiktheid voor het eigen beroep, en een storing van de verstandelijke vermogens die langer dan vier weken heeft geduurd. Of letsel daaronder valt, is in de praktijk vaak het scharnierpunt van de zaak: het verschil tussen artikel 300 en artikel 302 is vijf jaar strafmaximum.
Deze maxima zijn wettelijke plafonds, geen verwachting. In de praktijk legt de rechter bij een eerste mishandeling zonder ernstig letsel vaak een taakstraf of geldboete op. De oriëntatiepunten van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht geven daarvoor een richting; de rechter is daaraan niet gebonden en weegt de persoonlijke omstandigheden, recidive en de gevolgen voor het slachtoffer mee.
Naast de straf zelf kunnen er bijkomende gevolgen zijn: een strafblad, dat gevolgen kan hebben voor een VOG-aanvraag, een schadevergoedingsmaatregel ten behoeve van het slachtoffer, en bij huiselijk geweld een contact- of gebiedsverbod of een tijdelijk huisverbod.
Verdedigingsmogelijkheden
Elke strafzaak biedt mogelijkheden voor verdediging. Uw advocaat onderzoekt onder meer:
Is het bewijs rechtmatig verkregen? Onrechtmatig verkregen bewijs kan worden uitgesloten.
Is er voldoende bewijs voor het ten laste gelegde feit? De bewijslast ligt bij het Openbaar Ministerie.
Zijn er rechtvaardigingsgronden? Denk aan noodweer, overmacht of handelen op bevel.
Zijn er schulduitsluitingsgronden? Denk aan psychische overmacht, ontoerekeningsvatbaarheid of afwezigheid van opzet.
Is de vervolging rechtsgeldig? Zijn termijnen gerespecteerd? Is het recht op een eerlijk proces gewaarborgd?
Een goede strafrechtadvocaat laat geen steen onberoerd. Bij Arslan Advocaten staan wij bekend om onze strijdvaardigheid — wij gaan door waar anderen stoppen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag de politie over het onderzoek doen?
Er bestaat geen vaste onderzoekstermijn van drie maanden en ook geen vervolgingstermijn van zes maanden. Begrensd zijn de vrijheidsbeneming (ophouden voor onderzoek, inverzekeringstelling, voorlopige hechtenis) en de verjaring. Voor eenvoudige mishandeling verjaart het recht tot strafvordering na zes jaar; bij zwaardere varianten loopt dat op tot twintig jaar, en zware mishandeling met voorbedachten rade verjaart niet. Daarnaast geldt het recht op berechting binnen een redelijke termijn.
Welke straf staat er op mishandeling?
Eenvoudige mishandeling kent een maximum van drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg is dat vier jaar, met de dood tot gevolg zes jaar. Zware mishandeling kent een maximum van acht jaar, met voorbedachten rade twaalf jaar. Artikel 304 Sr maakt verhoging met een derde mogelijk, onder meer bij geweld tegen een partner, ouder of kind. In de praktijk volgt bij een eerste feit zonder ernstig letsel vaak een taakstraf of geldboete.
Kost een strafrechtadvocaat mij geld?
Dat hangt af van de route. Bijstand door de piketadvocaat na een aanhouding is voor u kosteloos. Voor de verdere verdediging komen veel verdachten in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging); u betaalt dan een eigen bijdrage, die afhangt van uw inkomen en vermogen in het peiljaar. Ligt uw inkomen boven de grenzen, dan is er geen toevoeging en geldt een uurtarief. Wij toetsen vooraf welke route in uw situatie geldt; de actuele bedragen worden jaarlijks geïndexeerd en staan op rechtsbijstand.nl.
Kan ik mijn eigen advocaat kiezen?
U kiest zelf uw advocaat en kunt bij de politie een voorkeursadvocaat opgeven (artikel 39 lid 2 Sv). Dat is geen garantie dat die advocaat op dat moment beschikbaar is: zo niet, dan komt de dienstdoende piketadvocaat en kan de zaak daarna worden overgedragen. Later wisselen kan ook, maar houd er rekening mee dat een overdracht tijd kost en dat een lopende termijn ondertussen doorloopt.
Spreekt Arslan Advocaten mijn taal?
Onze advocaten spreken Nederlands, Turks, Pools en Engels. Wij kunnen u bijstaan in uw eigen taal, wat cruciaal is in het strafrecht.
Hulp nodig van een advocaat?
Onze advocaten zijn gespecialiseerd in strafrecht.
Lees ook over uw rechten bij aanhouding, hoger beroep in strafzaken en de kosten van een strafrechtadvocaat.
Meer verdieping vindt u in onze uitleg over noodweer en noodweerexces.
