Is uw rijbewijs ingevorderd na aanhouding, dan is het belangrijk om snel zicht te krijgen op de mogelijke vervolgstappen.
Uw rijbewijs is ingevorderd na een aanhouding en u vraagt zich af hoe u dit snel weer terugkrijgt. Het proces kan complex en frustrerend zijn, zeker als u afhankelijk bent van uw rijbewijs. In dit artikel leggen we stap voor stap uit welke mogelijkheden u heeft om uw rijbewijs terug te krijgen.
Geschreven door Melanie Schulpen, advocaat strafrecht en bestuursrecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor strafrecht (en jeugdstrafrecht) en bestuursrecht. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
Invordering van het rijbewijs is strafrecht, geen bestuursrecht
Neemt de politie uw rijbewijs in na een aanhouding, dan gebeurt dat op grond van artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994. Dat is een strafrechtelijke bevoegdheid. Er komt dus geen besluit waartegen u bezwaar maakt bij de officier van justitie, en er is ook geen beroep bij de bestuursrechter. De route loopt via een klaagschrift bij de rechtbank.
Dit wordt vaak verward met de procedure van het CBR. Dat is een andere procedure, met andere termijnen. Verderop leest u waarin die twee verschillen.
Wanneer mag de politie het rijbewijs vorderen?
Artikel 164 lid 2 WVW noemt de gevallen waarin de vordering wordt gedaan:
- een ademalcoholgehalte boven 570 microgram per liter (ongeveer 1,3 promille in het bloed) bij een gewone bestuurder;
- een ademalcoholgehalte boven 350 microgram per liter (ongeveer 0,8 promille) bij een beginnende bestuurder;
- weigering van een adem- of bloedonderzoek (artikel 163 lid 2, 6 of 7 WVW);
- een snelheidsovertreding van 50 km/u of meer met een motorrijtuig, of 30 km/u of meer met een bromfiets, bij staandehouding.
Daarnaast kan het rijbewijs op grond van lid 3 worden gevorderd als door de overtreding de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht.
De beslissing van de officier van justitie: tien dagen
Het ingevorderde rijbewijs gaat samen met het proces-verbaal onverwijld naar de officier van justitie. Die kan beslissen het rijbewijs onder zich te houden (artikel 164 lid 4 WVW). Maakt hij van die bevoegdheid niet binnen tien dagen na de dag van invordering gebruik, dan moet hij het rijbewijs onverwijld teruggeven (lid 6).
Houdt hij het rijbewijs wel onder zich, dan duurt dat in beginsel voort tot de strafbeschikking onherroepelijk is of de uitspraak van de rechter kracht van gewijsde heeft gekregen. Is een onvoorwaardelijke rijontzegging opgelegd, dan tot die ontzegging is verstreken.
Lid 6 kent nog twee gronden voor teruggave. Het rijbewijs gaat ook terug als ernstig rekening moet worden gehouden met de mogelijkheid dat geen onvoorwaardelijke rijontzegging zal worden opgelegd, of geen ontzegging die langer duurt dan de tijd dat het rijbewijs al ingevorderd is geweest. En het gaat terug als het onderzoek ter terechtzitting niet binnen zes maanden na de dag van invordering is begonnen en binnen die termijn ook geen strafbeschikking is uitgevaardigd.
Het klaagschrift: zo komt u ertegen op
Bent u het niet eens met de invordering of met het onder zich houden door de officier van justitie, dan kunt u als belanghebbende een klaagschrift indienen (artikel 164 lid 8 WVW). Dat werkt zo:
- Waar: zolang nog geen vervolging is ingesteld, bij de griffie van de rechtbank in het arrondissement waar het feit is begaan. Loopt de vervolging al, dan bij het gerecht waarvoor de vervolging plaatsvindt.
- Termijn: er staat geen vaste termijn van zes weken op. U kunt een klaagschrift indienen zolang het rijbewijs onder de officier van justitie berust. In de praktijk is snel indienen wel het verschil: elke week telt.
- Behandeling: de raadkamer beslist zo spoedig mogelijk, nadat u — desgewenst bijgestaan door uw advocaat — bent gehoord. Artikel 552a lid 4 en 6 van het Wetboek van Strafvordering is van overeenkomstige toepassing.
- Waarover gaat het: niet over uw schuld, maar over de vraag of het belang bij het onder zich houden opweegt tegen uw belang bij teruggave. Uw werk, uw zorgtaken en de te verwachten straf zijn daarbij van belang.
De CBR-procedure: een aparte weg
Naast het strafrecht loopt vaak een tweede spoor. De politie doet bij het CBR een mededeling als er twijfel is over uw rijvaardigheid of geschiktheid (artikel 130 lid 1 WVW). Het CBR beslist daarna, uiterlijk binnen vier weken na ontvangst van die mededeling, over een educatieve maatregel of een onderzoek naar rijvaardigheid of geschiktheid (artikel 131 WVW).
Dit spoor is wél bestuursrecht. De verschillen op een rij:
| Invordering door politie en OM | Maatregel van het CBR | |
|---|---|---|
| Grondslag | Artikel 164 WVW (strafrecht) | Artikelen 130 tot en met 134 WVW (bestuursrecht) |
| Wie beslist | De officier van justitie | Het CBR |
| Eerste beslismoment | Binnen tien dagen na invordering | Uiterlijk vier weken na de mededeling van de politie |
| Rechtsmiddel | Klaagschrift bij de raadkamer van de rechtbank | Bezwaar bij het CBR binnen zes weken, daarna beroep bij de rechtbank |
| Spoed | De raadkamer beslist zo spoedig mogelijk | Voorlopige voorziening bij de bestuursrechter |
| Mogelijke uitkomst | Teruggave, of onder zich houden tot de zaak onherroepelijk is | EMA of LEMA, onderzoek, schorsing of ongeldigverklaring van het rijbewijs |
Belangrijk: een rijontzegging kan alleen door de strafrechter worden opgelegd (artikel 179 WVW, ten hoogste vijf jaar) of door de officier van justitie bij strafbeschikking (ten hoogste zes maanden). Het CBR legt geen rijontzegging op; het CBR kan uw rijbewijs wel ongeldig verklaren of de geldigheid schorsen. Dat verschil bepaalt welke procedure u moet voeren.
Veelgemaakte fouten bij het terugvorderen van het rijbewijs
Het proces rond het terugkrijgen van een ingevorderd rijbewijs kent verschillende valkuilen. Door deze veelgemaakte fouten te vermijden, vergroot u de kans op succes aanzienlijk.
- Wachten op een beschikking die niet komt: veel mensen wachten op een brief waartegen zij bezwaar kunnen maken. Die brief komt bij een strafrechtelijke invordering niet. Wie wacht, laat de eerste weken ongebruikt voorbijgaan.
- De verkeerde procedure kiezen: bezwaar bij het CBR helpt niet tegen de invordering door het Openbaar Ministerie, en een klaagschrift bij de rechtbank helpt niet tegen een besluit van het CBR. Loopt er een dubbel traject, dan moeten beide sporen apart worden gevoerd.
- Onvoldoende bewijs aanleveren: Het is belangrijk om in het klaagschrift duidelijk en onderbouwd aan te geven waarom het rijbewijs terug moet worden gegeven. Bijvoorbeeld door medische verklaringen, bewijs van noodzakelijkheid van het rijbewijs voor werk of gezinssituatie.
- Geen juridische bijstand inschakelen: Het proces kan complex zijn. Zonder advocaat loopt u het risico dat u relevante juridische mogelijkheden mist of fouten maakt in de procedure.
- Geen aandacht voor mogelijke strafrechtelijke gevolgen: Naast de invordering van het rijbewijs kunnen strafrechtelijke gevolgen worden opgelegd. Het is belangrijk om deze totaal te bekijken en tijdig te reageren.
Onze advocaten bij Arslan Advocaten beschikken over ruime ervaring en kennis van zowel bestuursrechtelijke als strafrechtelijke procedures rondom het rijbewijs.
Wij adviseren u om zo snel mogelijk contact met ons op te nemen na de invordering.
De rol van een advocaat bij het terughalen van uw rijbewijs
Een gespecialiseerde advocaat kan een cruciale rol spelen bij het terugkrijgen van uw rijbewijs. Een advocaat bewaakt de termijn van tien dagen, stelt het klaagschrift op en onderbouwt waarom uw belang bij teruggave zwaarder weegt.
- Beoordelen van de rechtmatigheid van de invordering: Uw advocaat controleert of de politie en het Openbaar Ministerie correct hebben gehandeld en of aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan.
- Verzamelen en aanleveren van bewijs: Bijvoorbeeld bewijs dat u geen gevaar voor het verkeer vormt, of dat u afhankelijk bent van uw rijbewijs vanwege werk of medische omstandigheden.
- Indienen van het klaagschrift: uw advocaat dient het klaagschrift in bij de juiste rechtbank en voert het woord in de raadkamer.
- Spoed bewaken: loopt daarnaast een CBR-traject, dan kan uw advocaat daar bezwaar maken en zo nodig een voorlopige voorziening bij de bestuursrechter vragen. Dat is een andere procedure dan het klaagschrift, met een eigen termijn van zes weken.
- Overleg met het Openbaar Ministerie: soms geeft de officier van justitie het rijbewijs al terug voordat de raadkamer eraan te pas komt, bijvoorbeeld als duidelijk is dat geen onvoorwaardelijke rijontzegging volgt.
Bij Arslan Advocaten combineren wij onze kennis van strafrecht en bestuursrecht om u zo effectief mogelijk bij te staan. Wij begrijpen hoe ingrijpend het is om uw rijbewijs kwijt te zijn en zetten alles op alles om u zo snel mogelijk weer mobiel te maken.
Strafmaat en mogelijke gevolgen
De strafmaat is afhankelijk van de ernst van het feit, uw persoonlijke omstandigheden, eventuele recidive en de omstandigheden waaronder het feit is gepleegd. De rechter houdt rekening met verzachtende en verzwarende omstandigheden.
Naast de straf zelf kunnen er bijkomende gevolgen zijn: een strafblad (dat invloed heeft op uw VOG-aanvraag), een ontnemingsvordering (afnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel), een schadevergoedingsmaatregel (aan het slachtoffer), of bestuursrechtelijke maatregelen (sluiting woning, intrekking vergunning, invordering rijbewijs).
Het is daarom essentieel dat uw advocaat niet alleen naar de straf kijkt, maar naar het totaalplaatje. Bij Arslan Advocaten benaderen wij elke strafzaak integraal: strafrecht, bestuursrecht en civiel recht komen samen.
Verdedigingsmogelijkheden
Elke strafzaak biedt mogelijkheden voor verdediging. Uw advocaat onderzoekt onder meer:
Is het bewijs rechtmatig verkregen? Onrechtmatig verkregen bewijs kan worden uitgesloten.
Is er voldoende bewijs voor het ten laste gelegde feit? De bewijslast ligt bij het Openbaar Ministerie.
Zijn er rechtvaardigingsgronden? Denk aan noodweer, overmacht of handelen op bevel.
Zijn er schulduitsluitingsgronden? Denk aan psychische overmacht, ontoerekeningsvatbaarheid of afwezigheid van opzet.
Is de vervolging rechtsgeldig? Zijn termijnen gerespecteerd? Is het recht op een eerlijk proces gewaarborgd?
Een goede strafrechtadvocaat laat geen steen onberoerd. Bij Arslan Advocaten staan wij bekend om onze strijdvaardigheid — wij gaan door waar anderen stoppen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag het Openbaar Ministerie mijn rijbewijs houden?
De officier van justitie moet binnen tien dagen na de dag van invordering beslissen of hij het rijbewijs onder zich houdt. Doet hij dat niet, dan krijgt u het onverwijld terug. Houdt hij het wel, dan kan dat duren tot de zaak onherroepelijk is. Is het onderzoek op de zitting niet binnen zes maanden na de invordering begonnen en is er ook geen strafbeschikking, dan volgt eveneens teruggave.
Kan ik bezwaar maken tegen de invordering van mijn rijbewijs?
Niet in de bestuursrechtelijke zin. Tegen de invordering en het onder zich houden door de officier van justitie komt u op met een klaagschrift bij de rechtbank (artikel 164 lid 8 WVW). Bezwaar binnen zes weken hoort bij een besluit van het CBR, en dat is een andere procedure.
Kost een strafrechtadvocaat mij geld?
Dat hangt af van de route. Bijstand door de piketadvocaat na een aanhouding is voor u kosteloos. Voor de verdere verdediging komen veel verdachten in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging); u betaalt dan een eigen bijdrage, die afhangt van uw inkomen en vermogen in het peiljaar. Ligt uw inkomen boven de grenzen, dan is er geen toevoeging en geldt een uurtarief. Wij toetsen vooraf welke route in uw situatie geldt; de actuele bedragen worden jaarlijks geïndexeerd en staan op rechtsbijstand.nl.
Kan ik mijn eigen advocaat kiezen?
U kiest zelf uw advocaat en kunt bij de politie een voorkeursadvocaat opgeven (artikel 39 lid 2 Sv). Dat is geen garantie dat die advocaat op dat moment beschikbaar is: zo niet, dan komt de dienstdoende piketadvocaat en kan de zaak daarna worden overgedragen. Later wisselen kan ook, maar houd er rekening mee dat een overdracht tijd kost en dat een lopende termijn ondertussen doorloopt.
Spreekt Arslan Advocaten mijn taal?
Onze advocaten spreken Nederlands, Turks, Pools en Engels. Wij kunnen u bijstaan in uw eigen taal, wat cruciaal is in het strafrecht.
Verder lezen
Speelt dit bij u? Dit artikel werkt die situatie verder uit:
- Het CBR dat uw rijbewijs ongeldig verklaart — CBR verklaart uw rijbewijs ongeldig: bezwaar, onderzoek en spoed
Hulp nodig van een advocaat?
Onze advocaten zijn gespecialiseerd in strafrecht.
Lees ook over rijden onder invloed, artikel 5 WVW en gevaarlijk rijgedrag en uw rechten bij aanhouding.
Meer verdieping vindt u in onze uitleg over teruggave van een inbeslaggenomen auto of andere spullen.
Bij welk kantoor kunt u hiermee terecht?
Wij behandelen strafzaken vanuit zes kantoren. Deze drie sluiten het dichtst aan bij dit onderwerp:
- Strafrecht Eindhoven — rijbewijs, verkeersstrafrecht en algemene verdediging
- Strafrecht Tilburg — begrijpelijke bijstand, taal, werk en beslag
- Strafrecht Rotterdam — aanhouding, politieverhoor, familie en voorarrest
