Bij rijden onder invloed spelen de strafmaat, het rijbewijs en de concrete omstandigheden van de zaak een belangrijke rol.
U wordt staande gehouden na het rijden onder invloed en vraagt zich af welke straf u kunt verwachten en wat er met uw rijbewijs gebeurt. Rijden onder invloed kent niet alleen juridische gevolgen, maar kan ook uw dagelijkse leven ingrijpend beïnvloeden. In dit artikel leest u precies welke maatregelen en consequenties u kunt verwachten.
Geschreven door Melanie Schulpen, advocaat strafrecht en bestuursrecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor strafrecht (en jeugdstrafrecht) en bestuursrecht. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
De procedure na staandehouding voor rijden onder invloed
Wanneer u wordt aangehouden omdat u wordt verdacht van rijden onder invloed, begint een vaste procedure die nauwkeurig wordt gevolgd door politie en justitie. Het is belangrijk dat u deze stappen kent, zodat u weet wat u kunt verwachten en welke rechten u heeft.
- Staandehouding en ademtest: De politie kan u staande houden op verdenking van rijden onder invloed. Vaak volgt een ademtest (blaastest) op de locatie. Deze test bepaalt of er sprake is van een te hoog alcoholpromillage.
- Bloedonderzoek: Bij twijfel of als de ademtest positief is, kan de politie u meenemen voor bloedafname. Dit is het meest betrouwbare bewijs van alcohol- of drugsgebruik.
- Invordering van het rijbewijs: ligt de uitslag boven de grens van artikel 164 lid 2 WVW, dan vordert de politie uw rijbewijs. Dat is geen inbeslagname en geen straf, maar een voorlopige maatregel; de officier van justitie beslist binnen tien dagen hoe het verdergaat.
- Verhoor en proces-verbaal: U krijgt de gelegenheid om uw kant van het verhaal te geven. De politie stelt een proces-verbaal op, dat naar het Openbaar Ministerie (OM) wordt gestuurd.
- Beslissing OM: het Openbaar Ministerie beoordeelt het dossier en kan seponeren, een strafbeschikking uitvaardigen of dagvaarden voor de strafrechter. Daarnaast kan de politie een mededeling aan het CBR doen, waarna dat bureau een eigen traject start.
Het is belangrijk dat u tijdens deze procedure uw rechten kent. Zo heeft u recht op een advocaat vanaf het moment dat u wordt aangehouden en heeft u zwijgrecht. Dat zwijgrecht strekt zich niet uit tot het adem- of bloedonderzoek: daaraan moet u meewerken zodra het bevel is gegeven.
De wettelijke grenzen: wanneer bent u strafbaar?
Artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994 kent twee grenzen. Welke voor u geldt, hangt af van hoe lang u uw rijbewijs heeft.
| Bestuurder | Adem | Bloed |
|---|---|---|
| Ervaren bestuurder (artikel 8 lid 2) | meer dan 220 µg/l | meer dan 0,5 mg/ml (0,5 promille) |
| Beginnende bestuurder (artikel 8 lid 3) | meer dan 88 µg/l | meer dan 0,2 mg/ml (0,2 promille) |
U bent beginnend bestuurder als sinds de eerste afgifte van uw rijbewijs nog geen vijf jaar is verstreken, of zeven jaar als u dat eerste rijbewijs (categorie AM of T) voor uw achttiende kreeg. Dezelfde lagere grens geldt voor wie rijdt zonder ooit een rijbewijs te hebben gehad (artikel 8 lid 4).
Naast alcohol kent artikel 8 lid 1 en lid 5 het rijden onder invloed van drugs en medicijnen, met eigen grenswaarden per stof.
Invordering van het rijbewijs: niet bij elke overschrijding
Hier gaat veel informatie de mist in. Boven 0,5 promille bent u strafbaar, maar uw rijbewijs wordt dan niet automatisch ingevorderd. Artikel 164 lid 2 WVW schrijft de vordering voor bij:
- meer dan 570 µg/l adem of 1,3 promille bloed bij een ervaren bestuurder;
- meer dan 350 µg/l adem of 0,8 promille bloed bij een beginnende bestuurder;
- weigering van het adem- of bloedonderzoek (artikel 163 lid 2, 6 of 7 WVW);
- een snelheidsovertreding van 50 km/u of meer met een motorrijtuig, of 30 km/u of meer met een bromfiets, bij staandehouding.
Daarnaast kan het rijbewijs worden gevorderd als de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht (artikel 164 lid 3 WVW). Zit u boven 0,5 maar onder 1,3 promille, dan houdt u uw rijbewijs dus meestal, en volgt de zaak via het Openbaar Ministerie.
Is het rijbewijs wel ingevorderd, dan beslist de officier van justitie binnen tien dagen of hij het onder zich houdt. Doet hij dat niet, dan krijgt u het onverwijld terug (artikel 164 lid 6 WVW). Tegen het onder zich houden komt u op met een klaagschrift bij de rechtbank, niet met een bezwaarschrift.
Twee instanties, twee sporen
Na een alcoholzaak lopen er vaak twee procedures tegelijk. Ze hebben niets met elkaar te maken en kennen andere termijnen en andere uitkomsten.
| Strafrecht: OM en rechter | Bestuursrecht: het CBR | |
|---|---|---|
| Wat kan er komen | Geldboete, taakstraf, gevangenisstraf en een ontzegging van de rijbevoegdheid | Een educatieve maatregel (EMA of LEMA), een onderzoek naar rijvaardigheid of geschiktheid, schorsing of ongeldigverklaring van het rijbewijs |
| Wie legt op | De strafrechter (artikel 179 WVW) of de officier van justitie bij strafbeschikking | Het CBR (artikelen 131 tot en met 134 WVW) |
| Maximum | Ontzegging maximaal vijf jaar bij de rechter; maximaal zes maanden bij strafbeschikking | Geen ontzegging; wel ongeldigverklaring, waarna u opnieuw rijexamen of onderzoek moet doen |
| Rechtsmiddel | Verzet tegen de strafbeschikking of hoger beroep tegen het vonnis | Bezwaar bij het CBR binnen zes weken, daarna beroep bij de rechtbank |
| Kosten | Boete en proceskosten | De kosten van EMA, LEMA of het onderzoek betaalt u zelf |
Een rijontzegging is dus geen maatregel van het CBR. Het CBR kan uw rijbewijs wel ongeldig verklaren, en dat voelt hetzelfde maar werkt juridisch anders: tegen een ongeldigverklaring maakt u bezwaar, tegen een ontzegging gaat u in hoger beroep.
Wat staat er op het spel?
- Rijden onder invloed (artikel 8): gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of een geldboete van de vierde categorie (in 2026 maximaal € 27.500), plus een mogelijke ontzegging van maximaal vijf jaar. In de praktijk volgt bij een eerste feit meestal een geldboete met een voorwaardelijke of kortere onvoorwaardelijke ontzegging; de hoogte hangt af van het promillage.
- Weigeren van het onderzoek (artikel 163): gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de derde categorie (in 2026 maximaal € 11.000), plus dezelfde mogelijke ontzegging van maximaal vijf jaar.
- Recidive: is binnen vijf jaar na een eerdere onherroepelijke veroordeling opnieuw sprake van zo’n feit, dan gelden zwaardere uitgangspunten (artikel 179 lid 4 WVW).
- Rijden tijdens een ontzegging: dat is een zelfstandig misdrijf (artikel 9 WVW) met een aanzienlijk zwaardere strafbedreiging.
Praktische tips en veelgemaakte fouten bij rijden onder invloed
In strafzaken rondom rijden onder invloed maken verdachten vaak onbedoeld fouten die de situatie kunnen verergeren. Met enkele praktische tips kunt u dit voorkomen en uw positie versterken.
- Weigeren is geen vrije keuze: geeft de opsporingsambtenaar u het bevel mee te werken aan een ademonderzoek, dan bent u daartoe verplicht (artikel 163 lid 2 WVW). Hetzelfde geldt voor een bevel tot bloedonderzoek (lid 6). Weigeren is een zelfstandig misdrijf, leidt tot invordering van uw rijbewijs en kan tot een ontzegging van maximaal vijf jaar leiden. De enige wettelijke uitzondering is de verdachte voor wie meewerken aan een ademonderzoek om bijzondere geneeskundige redenen onwenselijk is (lid 3); dan volgt in beginsel bloedonderzoek.
- Geef geen onnodige verklaringen af: Tijdens de politiecontrole en het verhoor hoeft u niet uitgebreid te antwoorden. U heeft het zwijgrecht. Onvoorzichtige uitspraken kunnen tegen u worden gebruikt.
- Maak altijd gebruik van rechtsbijstand: Een ervaren strafrechtadvocaat, zoals bij Arslan Advocaten, kan u begeleiden vanaf het eerste contact met de politie en tijdens de rechtsprocedure.
- Wees op tijd bij alle termijnen: Reageer altijd binnen de gestelde termijnen op brieven van justitie en het CBR. Te laat reageren kan nadelige gevolgen hebben voor uw zaak.
- Verzamel bewijs ter verdediging: Soms is er ruimte voor twijfel over de juistheid van de meetapparatuur of de omstandigheden van de staandehouding. Verzamel daarom zo mogelijk getuigenverklaringen of andere relevante informatie.
Bij Arslan Advocaten adviseren wij u graag over de beste strategie en voorkomen wij dat u onnodige fouten maakt die uw positie kunnen verzwakken.
Strafmaat en mogelijke gevolgen
De strafmaat is afhankelijk van de ernst van het feit, uw persoonlijke omstandigheden, eventuele recidive en de omstandigheden waaronder het feit is gepleegd. De rechter houdt rekening met verzachtende en verzwarende omstandigheden.
Naast de straf zelf kunnen er bijkomende gevolgen zijn: een strafblad (dat invloed heeft op uw VOG-aanvraag), een ontnemingsvordering (afnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel), een schadevergoedingsmaatregel (aan het slachtoffer), of bestuursrechtelijke maatregelen (sluiting woning, intrekking vergunning, invordering rijbewijs).
Het is daarom essentieel dat uw advocaat niet alleen naar de straf kijkt, maar naar het totaalplaatje. Bij Arslan Advocaten benaderen wij elke strafzaak integraal: strafrecht, bestuursrecht en civiel recht komen samen.
Verdedigingsmogelijkheden
Elke strafzaak biedt mogelijkheden voor verdediging. Uw advocaat onderzoekt onder meer:
Is het bewijs rechtmatig verkregen? Onrechtmatig verkregen bewijs kan worden uitgesloten.
Is er voldoende bewijs voor het ten laste gelegde feit? De bewijslast ligt bij het Openbaar Ministerie.
Zijn er rechtvaardigingsgronden? Denk aan noodweer, overmacht of handelen op bevel.
Zijn er schulduitsluitingsgronden? Denk aan psychische overmacht, ontoerekeningsvatbaarheid of afwezigheid van opzet.
Is de vervolging rechtsgeldig? Zijn termijnen gerespecteerd? Is het recht op een eerlijk proces gewaarborgd?
Een goede strafrechtadvocaat laat geen steen onberoerd. Bij Arslan Advocaten staan wij bekend om onze strijdvaardigheid — wij gaan door waar anderen stoppen.
Veelgestelde vragen
Word ik mijn rijbewijs kwijt vanaf 0,5 promille?
Nee. Boven 0,5 promille bent u strafbaar, maar invordering van het rijbewijs is pas voorgeschreven vanaf 570 microgram per liter adem (ongeveer 1,3 promille) en bij een beginnende bestuurder vanaf 350 microgram (ongeveer 0,8 promille). Ook weigering van het onderzoek en zeer hoge snelheid leiden tot invordering. Daarnaast kan het rijbewijs worden gevorderd als de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht.
Legt het CBR een rijontzegging op?
Nee. Een ontzegging van de rijbevoegdheid komt van de strafrechter (maximaal vijf jaar, artikel 179 WVW) of van de officier van justitie bij strafbeschikking (maximaal zes maanden). Het CBR kan een educatieve maatregel of een onderzoek opleggen en uw rijbewijs schorsen of ongeldig verklaren. Dat is een bestuursrechtelijke route, met bezwaar binnen zes weken.
Mag ik de blaastest weigeren?
Meewerken aan een ademonderzoek is verplicht zodra de opsporingsambtenaar daartoe het bevel geeft. Weigeren is een zelfstandig misdrijf met een strafbedreiging van ten hoogste drie maanden gevangenisstraf of een geldboete van de derde categorie, leidt tot invordering van uw rijbewijs en kan een ontzegging van maximaal vijf jaar opleveren. Alleen als meewerken aan een ademonderzoek om bijzondere geneeskundige redenen onwenselijk is, vervalt die verplichting; dan volgt in beginsel bloedonderzoek.
Kost een strafrechtadvocaat mij geld?
Dat hangt af van de route. Bijstand door de piketadvocaat na een aanhouding is voor u kosteloos. Voor de verdere verdediging komen veel verdachten in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging); u betaalt dan een eigen bijdrage, die afhangt van uw inkomen en vermogen in het peiljaar. Ligt uw inkomen boven de grenzen, dan is er geen toevoeging en geldt een uurtarief. Wij toetsen vooraf welke route in uw situatie geldt; de actuele bedragen worden jaarlijks geïndexeerd en staan op rechtsbijstand.nl.
Kan ik mijn eigen advocaat kiezen?
U kiest zelf uw advocaat en kunt bij de politie een voorkeursadvocaat opgeven (artikel 39 lid 2 Sv). Dat is geen garantie dat die advocaat op dat moment beschikbaar is: zo niet, dan komt de dienstdoende piketadvocaat en kan de zaak daarna worden overgedragen. Later wisselen kan ook, maar houd er rekening mee dat een overdracht tijd kost en dat een lopende termijn ondertussen doorloopt.
Spreekt Arslan Advocaten mijn taal?
Onze advocaten spreken Nederlands, Turks, Pools en Engels. Wij kunnen u bijstaan in uw eigen taal, wat cruciaal is in het strafrecht.
Hulp nodig van een advocaat?
Onze advocaten zijn gespecialiseerd in strafrecht.
Lees ook over uw rijbewijs terugkrijgen na invordering, artikel 5 WVW en een strafbeschikking.
