Zwart werken en vergoeding van inkomensschade na letsel

Inkomsten uit zwart werk zijn bij letselschade niet automatisch uitgesloten van de schadebegroting. Volgens de Hoge Raad moet bij werkzaamheden die op zichzelf rechtmatig zijn worden onderzocht wat u zonder het letsel waarschijnlijk had verdiend. Daarbij wordt uitgegaan van netto-inkomen na verschuldigde belastingen en premies. Het historische contante bedrag wordt dus niet zonder meer volledig als blijvende netto schade vergoed.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Inhoudelijk bijgewerkt op 3 oktober 2026 aan de hand van de wettekst, de genoemde uitspraken en de officiële informatie van de betrokken instanties.

U werkte naast uw vaste baan als schoonmaker, klusser of hulp in een bedrijf. De vergoeding werd contant betaald en niet opgegeven. Na een ongeval kunt u die werkzaamheden niet voortzetten. De verzekeraar zegt dat zwart inkomen nooit meetelt, terwijl u uw verlies juist baseert op de volledige ontvangen bedragen. Beide standpunten kunnen te eenvoudig zijn. De aard van het werk, bewijs en de berekening moeten afzonderlijk worden beoordeeld.

Wat heeft de Hoge Raad bepaald over zwart werk

In het arrest van 12 april 2024 heeft de Hoge Raad verduidelijkt hoe zulke inkomsten passen bij verlies aan arbeidsvermogen. Volgens de Hoge Raad kan met inkomsten uit zwart werk van vóór het ongeval rekening worden gehouden, omdat zij iets zeggen over het arbeidsvermogen dat u toen had. Als het verrichten van de werkzaamheden op zichzelf rechtmatig is, moet worden onderzocht of en in welke omvang u die werkzaamheden zonder ongeval zou hebben verricht, of ander werk daarvoor in de plaats zou zijn gekomen.

Vervolgens gaat het om het netto-inkomen dat u daarmee na inhouding of afdracht van de verschuldigde belasting en premie zou hebben ontvangen. Het arrest geeft daarmee geen recht op onbeperkte vergoeding van alle gestelde contante inkomsten. Het biedt een juridisch kader voor de vergelijking tussen de werkelijke situatie en de aannemelijke situatie zonder letsel.

Rechtmatig werk en illegale activiteiten zijn verschillende situaties

Werk kan als activiteit rechtmatig zijn terwijl inkomsten niet correct fiscaal zijn verwerkt. Dat is de situatie waarop het genoemde uitgangspunt ziet. Inkomsten uit activiteiten die als zodanig onrechtmatig zijn, kunnen niet simpelweg onder dezelfde redenering worden gebracht. Beschrijf daarom eerlijk welke werkzaamheden u verrichtte en in welke omstandigheden.

De fiscale behandeling van het verleden is bovendien een afzonderlijk onderwerp. Een letselschadeclaim maakt eerdere verplichtingen niet ongedaan. Laat fiscale vragen zo nodig door een daarvoor geschikte adviseur beoordelen. Geef in het schadedossier geen onjuiste voorstelling van inkomsten en maak geen bewijs achteraf op alsof het van vóór het ongeval afkomstig is.

Hoe wordt verlies aan verdienvermogen berekend

Verlies aan verdienvermogen vraagt een vergelijking van uw financiële situatie met en zonder de aansprakelijkheid veroorzakende gebeurtenis. Daarbij worden goede en kwade kansen afgewogen. De bewijslast ligt in beginsel bij u, maar volgens vaste rechtspraak mogen bij die vergelijking geen strenge eisen aan de benadeelde worden gesteld. Niet alleen het laatst ontvangen bedrag telt: ook continuïteit, beschikbare tijd, gezondheid, leeftijd, kosten en reële mogelijkheden om ander werk te doen kunnen relevant zijn.

Voor zwart werk moet eerst worden vastgesteld wat aannemelijk is over de werkzaamheden en inkomsten vóór het letsel. Daarna volgt de redelijke verwachting voor de toekomst zonder ongeval. Ten slotte worden verschuldigde belastingen en premies verwerkt en wordt gekeken naar wat u in de werkelijke situatie nog verdient of kunt verdienen. Het is dus geen eenvoudige vermenigvuldiging van contant maandinkomen met alle resterende werkjaren.

Bij zelfstandige werkzaamheden is omzet bovendien niet gelijk aan persoonlijk netto-inkomen. Kosten, investeringen en de juridische en fiscale vorm van het werk kunnen invloed hebben op de berekening. Zie ook verlies van inkomen bij zzp’ers en ondernemers. Voor een bredere uitleg kunt u lezen over letselschadevergoeding.

Hoe bewijst u inkomsten zonder loonstroken

Het ontbreken van loonstroken maakt bewijs vaak moeilijker, maar niet per definitie onmogelijk. De samenhang van meerdere gegevens kan helpen. Denk aan correspondentie met opdrachtgevers, agenda’s, werkafspraken, betalingen en verklaringen van personen die het werk daadwerkelijk kenden. Het gaat niet alleen om de hoogte van een bedrag, maar ook om frequentie en duur.

• Berichten over opdrachten, werktijden en vergoeding.
• Een agenda of administratie die al vóór het ongeval werd bijgehouden.
• Bankgegevens en andere controleerbare betaalinformatie.
• Verklaringen van opdrachtgevers of getuigen over concrete werkzaamheden.
• Materiaaluitgaven en andere stukken die passen bij het uitgevoerde werk.
• Gegevens over veranderingen in het werk vóór het ongeval.

Een achteraf gemaakt overzicht kan een nuttige toelichting zijn, maar moet als reconstructie worden gepresenteerd. Vermeld waarop de gegevens zijn gebaseerd en waar onzekerheid zit. Een verklaring van een opdrachtgever is sterker wanneer zij concrete perioden, werkzaamheden en betalingen beschrijft dan wanneer zij alleen een globaal bedrag noemt.

Ook de beperking door het letsel moet worden onderbouwd

Bewijs van inkomsten is één deel van de claim. Daarnaast moet worden vastgesteld hoe het letsel uw mogelijkheden om te werken beïnvloedt. Medische gegevens en zo nodig arbeidsdeskundige beoordeling kunnen daarbij nodig zijn. Een lagere omzet na een ongeval bewijst niet automatisch dat het gehele verschil door letsel is veroorzaakt.

Bij een bedrijfsongeval kan bovendien discussie ontstaan over de aansprakelijkheid van de werkgever of een inlener. Bij langdurige klachten door fysieke belasting kan de bewijspositie anders zijn dan bij een duidelijk incident. Lees daarover ook letsel door tillen op het werk.

Voorbeeld van betaald kluswerk naast een vaste baan

Fictief voorbeeld: iemand verrichtte in weekenden regelmatig rechtmatig kluswerk en ontving daarvoor contante vergoedingen. Berichten met klanten ondersteunen de opdrachten. Na een ongeval is zwaar lichamelijk werk niet meer mogelijk. Voor de schadeclaim moet worden onderzocht hoeveel werk zonder ongeval waarschijnlijk zou zijn voortgezet, welke kosten daarbij hoorden en welk netto-inkomen na belastingen en premies resteerde.

De uitkomst kan lager zijn dan het historische contante totaal. Zij kan ook anders zijn dan nul. De bewijsstukken en redelijke toekomstverwachting bepalen welke berekening verdedigbaar is. Een algemene afwijzing wegens het etiket zwart werk voldoet daarom niet als volledige inhoudelijke beoordeling van het arrest.

Wat doet u bij afwijzing door een verzekeraar

Vraag welke concrete onderdelen worden betwist. Gaat het om de juridische mogelijkheid om deze inkomsten mee te nemen, de hoogte, het bewijs, de fiscale berekening of de beperkingen door letsel? Een gerichte reactie is sterker dan alleen verwijzen naar één rechterlijke uitspraak.

Maak vervolgens een overzicht van de werkzaamheden en bewijsstukken per periode. Laat een financieel deskundige of fiscalist zo nodig de omzetting naar een rechtmatig netto scenario ondersteunen. Als relevante stukken bij een andere partij liggen, kan onder voorwaarden het inzagerecht helpen. Dat ontslaat u niet van de taak om uw eigen gegevens volledig en eerlijk te presenteren.

Inkomensschade is een onderdeel van de totale letselschade

Naast verlies aan verdienvermogen kunnen medische kosten, hulp, reizen en andere schadeposten spelen. Smartengeld heeft een andere functie en wordt niet simpelweg bepaald door de omvang van uw contante inkomsten. Houd de verschillende posten apart, zodat bewijs en berekening aansluiten bij iedere aanspraak.

Staat de aansprakelijkheid vast, dan kunnen redelijke kosten voor het vaststellen van schade en aansprakelijkheid en het verkrijgen van vergoeding buiten rechte onder voorwaarden verhaalbaar zijn (artikel 6:96 lid 2 BW). Dat betekent niet dat ieder traject in iedere zaak volledig wordt vergoed. Bespreek de kostenafspraken en benodigde deskundigheid voordat uitgebreid onderzoek wordt uitgevoerd.

Arslan Advocaten kan de juridische uitgangspunten, bewijspositie en schadeberekening beoordelen. Bekijk ook letselschade en neem contact op met uw bewijs van werkzaamheden, inkomensgegevens en de reactie van de verzekeraar. Vermeld duidelijk welke informatie vaststaat en welke bedragen zijn geschat.

Wilt u dat wij meekijken? Bel 070 450 0300 of laat uw gegevens achter via het contactformulier op deze pagina. Houd de belangrijkste stukken en eventuele termijnen bij de hand.

Veelgestelde vragen

Telt zwart inkomen mee bij letselschade?

Dat kan wanneer de werkzaamheden op zichzelf rechtmatig zijn. Onderzocht wordt wat u zonder het letsel waarschijnlijk had verdiend en welk rechtmatig netto-inkomen na belastingen en premies daarbij hoort. De inkomsten zijn niet automatisch volledig vergoedbaar.

Krijg ik het volledige contante bedrag als netto schade terug?

Niet zonder meer. Historische contante ontvangsten kunnen informatie geven over het werk, maar de schadeberekening gaat uit van verschuldigde belastingen en premies en een aannemelijk toekomstscenario. Ook kosten en resterende verdienmogelijkheden kunnen meetellen.

Wat kan ik gebruiken als bewijs zonder loonstroken?

Onder meer oorspronkelijke berichten, agenda’s, betaalgegevens en concrete verklaringen over opdrachten en vergoedingen. Een combinatie van controleerbare gegevens is vaak belangrijk. Een achteraf opgesteld overzicht moet eerlijk als reconstructie worden aangeduid.

Geldt het arrest ook voor inkomsten uit illegale activiteiten?

Het uitgangspunt van de Hoge Raad ziet op werkzaamheden waarvan het verrichten op zichzelf rechtmatig is. Onrechtmatige activiteiten kunnen niet zonder afzonderlijke juridische beoordeling onder dezelfde regel worden gebracht.

Maakt een schadeclaim de fiscale problemen van het verleden ongedaan?

Nee. Fiscale verplichtingen en de letselschadebegroting zijn afzonderlijke onderwerpen. Laat belastingvragen zo nodig deskundig beoordelen en verstrek in het schadedossier volledige en juiste informatie.

Bronnen en juridische basis

• Hoge Raad 12 april 2024 (ECLI:NL:HR:2024:568) over inkomsten uit zwart werk en verlies aan arbeidsvermogen
• Burgerlijk Wetboek Boek 6 over begroting en vergoeding van schade

Bronnen gecontroleerd op 3 oktober 2026. Regels en rechtspraak kunnen wijzigen; controleer bij twijfel de genoemde officiële bron.

Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over uw eigen situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Letselschade
• Meer informatie over Arbeidsrecht
• Meer informatie over Verzekeringsrecht