Bij letsel door tillen op het werk kan de werkgever aansprakelijk zijn als hij zijn zorgplicht voor veilig werken heeft geschonden. Het gewicht is daarbij één factor. Ook houding, frequentie, werkruimte, hulpmiddelen, instructies en toezicht zijn relevant. Er bestaat geen algemene wettelijke grens van 23 kilo waaronder iedere tilhandeling automatisch veilig is. Bij geleidelijk ontstane klachten moet het verband met het werk zorgvuldig worden onderbouwd.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Inhoudelijk bijgewerkt op 3 oktober 2026 aan de hand van de wettekst, de genoemde uitspraken en de officiële informatie van de betrokken instanties.
U tilt een doos, verplaatst een patiënt of helpt een zwaar onderdeel dragen en krijgt pijn of uitval. Soms is er een duidelijk incident; soms ontwikkelen klachten zich na maanden of jaren lichamelijk belastend werk. De juridische beoordeling verschilt. Meld wat er is gebeurd, laat klachten medisch beoordelen en leg de werkomstandigheden zo concreet mogelijk vast.
Wat houdt de zorgplicht van de werkgever in
Artikel 7:658 BW verplicht de werkgever maatregelen en aanwijzingen te treffen die redelijkerwijs nodig zijn om schade tijdens het werk te voorkomen. Bij tillen betekent dit meer dan alleen zeggen dat werknemers voorzichtig moeten zijn. De risico’s moeten worden beoordeeld en waar nodig moeten werkorganisatie, hulpmiddelen en instructies daarop aansluiten. Het Arbobesluit schrijft voor dat werk zo wordt georganiseerd dat fysieke belasting geen gevaar oplevert voor veiligheid en gezondheid, en dat tillen en dragen in de risico-inventarisatie en -evaluatie wordt beoordeeld (artikelen 5.2 en 5.3 Arbobesluit).
Een risico-inventarisatie en -evaluatie kan helpen vaststellen welke fysieke belasting bekend was en welke aanpak nodig was. De daadwerkelijke uitvoering telt eveneens. Een hulpmiddel dat aanwezig is maar niet toegankelijk of bruikbaar is, beantwoordt niet zonder meer de vraag of voldoende bescherming is geboden. Hetzelfde geldt voor een instructie die in de dagelijkse werkdruk structureel niet wordt gevolgd zonder passend toezicht.
De zorgplicht is ruim, maar geen absolute garantie dat geen enkel ongeval kan gebeuren. De werkgever kan aantonen dat hij aan zijn verplichtingen heeft voldaan. De concrete omstandigheden zijn daarom bepalend. Lees meer over een bedrijfsongeval.
Is 23 kilo de wettelijke grens voor tillen
Nee. Het Arboportaal legt uit dat de wet geen algemeen maximumgewicht voor tillen voorschrijft. De vaak genoemde 23 kilo komt uit de NIOSH-methode, waarmee wordt berekend hoeveel in een bepaalde situatie verantwoord kan worden getild. Onder ideale omstandigheden is dat maximaal 23 kilo; bij minder gunstige omstandigheden ligt de aanbevolen grens lager. De methode is niet wettelijk verplicht, maar de Nederlandse Arbeidsinspectie hanteert haar wel.
Daarom kan ook een lichter voorwerp risico’s opleveren als u vaak tilt, ver reikt, draait of vanuit een ongunstige positie werkt. Andersom bewijst een gewicht boven 23 kilo niet op zichzelf ieder onderdeel van een aansprakelijkheidsclaim. De werkmethode en passende maatregelen moeten worden onderzocht. Ook eventuele sectorspecifieke regels of arbocatalogi kunnen relevant zijn.
Welke factoren maken tilwerk risicovol
Beschrijf de situatie nauwkeurig. Een goed dossier bevat meer dan de mededeling dat het zwaar was. Hoe vaak werd getild, hoe ver moest de last worden verplaatst en was het gewicht vooraf duidelijk? Konden werknemers samen tillen of een hulpmiddel gebruiken? Was er genoeg ruimte en tijd om de veilige methode toe te passen?
- Gewicht, grootte, grip en stabiliteit van de last.
- Tilhoogte, reikafstand en draaien van het lichaam.
- Aantal tilhandelingen, duur en rustmogelijkheden.
- Beschikbare hulpmiddelen en de mogelijkheid die te gebruiken.
- Instructies, training en toezicht op de uitvoering.
- Werkdruk, bezetting en afspraken over hulp bij zware handelingen.
Bij zorgwerk of lasten die plotseling bewegen, kan de situatie anders zijn dan bij een stilstaande doos. De passende veiligheidsmaatregelen moeten aansluiten op het werkelijke risico. Een algemene folder over gezond tillen is dan niet altijd voldoende.
Wie moet bewijzen wat er tijdens het werk gebeurde
Een werknemer moet onderbouwen dat hij schade heeft geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden. Bij een duidelijk tilincident kunnen een melding, getuigen, werkgegevens en medische vastlegging relevant zijn. Daarna is binnen de regeling van artikel 7:658 BW onder meer van belang of de werkgever aantoont dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan.
Die verdeling betekent niet dat ieder onverklaard lichamelijk probleem automatisch voor rekening van de werkgever komt. Met name bij klachten die geleidelijk ontstaan kan discussie bestaan over de relatie met het werk. De aard en duur van de blootstelling, medische informatie en andere mogelijke oorzaken moeten zorgvuldig worden onderzocht.
In een uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden over het tillen van een vergadertafel werd de werkgever aansprakelijk gehouden. Twee werknemers droegen samen een last van naar schatting circa 114 kilo, terwijl uit eerder werkplekonderzoek bleek dat zwaar tilwerk voor de betrokken werknemer belastend was. Het hof vond dat de werkgever mechanische hulpmiddelen had moeten bieden of het werk anders had moeten organiseren, en zag aangeboden hulp van een derde collega in die omstandigheden niet als voldoende adequate maatregel. Dat laat zien waarom een algemene instructie of aangeboden hulp niet iedere zorgplichtvraag beslist. Het dossier van uw eigen werkplek blijft nodig; één uitspraak maakt niet iedere rugklacht tot een erkende arbeidsschade.
Langdurige rugklachten en een mogelijke beroepsziekte
Bij klachten na langdurige fysieke belasting kan een beroepsziekte worden gesteld. De bewijspositie is vaak ingewikkelder dan bij een afgebakend ongeval. U moet kunnen beschrijven welke belasting daadwerkelijk plaatsvond en waarom die relevant is voor de klachten. Medische deskundigheid kan nodig zijn om het verband te beoordelen.
Er bestaat niet voor iedere beroepsziekte een automatische omkering van alle bewijsvragen. De toepasselijke rechtspraak kent voorwaarden en grenzen. Bewaar daarom functieomschrijvingen, werkroosters, instructies en gegevens over jarenlang verrichte werkzaamheden. Lees voor deze beoordeling ook bewijs bij beroepsziekten en het bewijs van blootstelling en gezondheidsschade. Let ook op de verjaring: een vordering tot vergoeding van letselschade verjaart in beginsel vijf jaar na de dag waarop u zowel met de schade als met de aansprakelijke partij bekend bent geworden (artikel 3:310 lid 5 BW).
Wat als u zelf onhandig tilde
Een gewone fout of onvoorzichtige beweging van de werknemer sluit aansprakelijkheid binnen artikel 7:658 BW niet automatisch uit. Voor het wettelijke verweer van opzet of bewuste roekeloosheid gelden strenge eisen. Werkgevers moeten ook rekening houden met het feit dat werknemers in hun dagelijkse routine niet voortdurend maximale voorzichtigheid betrachten.
Dat betekent niet dat de feitelijke handelwijze onbelangrijk is. Zij kan helpen vaststellen hoe het incident ontstond en of passende maatregelen waren genomen. Geef daarom een eerlijke beschrijving van instructies, beschikbare hulpmiddelen en uw eigen handelen. Een hulpmiddel dat wel beschikbaar was, roept andere vragen op dan een hulpmiddel dat ontbrak of defect was.
Uitzendkrachten en werken bij een andere onderneming
Als u via een uitzendbureau werkte, kunnen zowel de formele werkgever als de onderneming waar u het werk uitvoerde relevant zijn. Artikel 7:658 lid 4 BW kan onder voorwaarden aansprakelijkheid meebrengen voor degene die in de uitoefening van zijn bedrijf arbeid laat verrichten door iemand met wie hij geen arbeidsovereenkomst heeft.
De toepasselijkheid hangt af van de feiten. Leg vast wie instructies gaf, wie de werkplek en hulpmiddelen beheerde en waar het werk onderdeel van was. Een zelfstandige heeft niet automatisch dezelfde positie in iedere opdracht. Bij een afzonderlijk arbeidsrechtelijk geschil is ook arbeidsrecht voor werknemers relevant.
Voorbeeld van een hulpmiddel dat niet bereikbaar is
Fictief voorbeeld: in een magazijn moet een werknemer herhaaldelijk zware dozen verplaatsen. Er is een tilhulpmiddel, maar tijdens de dienst is het elders in gebruik en ontbreekt afgesproken hulp. Na een handeling ontstaat letsel. De aanwezigheid van het hulpmiddel op een inventarislijst bewijst dan niet op zichzelf voldoende zorg. Onderzocht moeten worden de beschikbaarheid, instructies, werkorganisatie en het verband met het letsel. Meer over deze sector leest u bij een ongeval in het magazijn of distributiecentrum.
Welke schade kan worden vergoed
Bij aansprakelijkheid kunnen onder meer verlies aan verdienvermogen, medische kosten, hulp en reisuitgaven in beeld komen. Ook smartengeld kan aan de orde zijn. De ernst en gevolgen moeten worden onderbouwd. De totale letselschadevergoeding is afhankelijk van de concrete schade en mogelijke toekomstgevolgen.
Maak onderscheid tussen uw arbeidsovereenkomst, loondoorbetaling bij ziekte en een schadeclaim. Dat een werkgever loon doorbetaalt, betekent niet automatisch dat aansprakelijkheid is erkend. Andersom bepaalt een discussie over aansprakelijkheid niet zonder meer uw arbeidsrechtelijke ziekterechten.
Meld het incident of de werkbelasting schriftelijk en bewaar getuigengegevens en relevante stukken. Arslan Advocaten kan de zorgplicht, bewijspositie en schade beoordelen. Neem contact op met een tijdlijn, werkbeschrijving, beschikbare veiligheidsdocumenten en medische informatie. Vermeld of de werkgever of zijn verzekeraar al een standpunt heeft ingenomen.
Wilt u dat wij meekijken? Bel 070 450 0300 of laat uw gegevens achter via het contactformulier op deze pagina. Houd de belangrijkste stukken en eventuele termijnen bij de hand.
Veelgestelde vragen
Is 23 kilo het maximale gewicht dat ik wettelijk mag tillen?
Nee. Er bestaat geen algemene wettelijke maximumgrens van 23 kilo. Deze waarde komt uit de NIOSH-methode en geldt als maximum onder ideale omstandigheden. Gewicht, houding, frequentie en andere factoren moeten samen worden beoordeeld.
Is mijn werkgever altijd aansprakelijk als ik rugpijn krijg tijdens het werk?
Nee. U moet het verband met de werkzaamheden voldoende onderbouwen. Daarnaast moet de zorgplicht worden beoordeeld. Bij geleidelijk ontstane klachten zijn de werkbelasting en medische oorzaak vaak afzonderlijke discussiepunten.
Vervalt mijn claim als ik zelf verkeerd heb getild?
Niet automatisch. Een gewone fout is niet hetzelfde als opzet of bewuste roekeloosheid. Wel zijn uw handelen, instructies en beschikbare hulpmiddelen relevant voor de beoordeling van het incident en de zorgplicht.
Kan ik als uitzendkracht de inlener aanspreken?
Dat kan onder de toepasselijke voorwaarden, naast mogelijke aansprakelijkheid van de formele werkgever. Onderzoek wie de werkplek, instructies en veiligheidsmaatregelen beheerde. Artikel 7:658 lid 4 BW kan daarbij relevant zijn.
Welk bewijs bewaar ik na een tilincident?
Bewaar meldingen, getuigengegevens, werkroosters, instructies, gegevens over de last en hulpmiddelen en medische vastlegging. Noteer ook werkdruk en de mogelijkheid om hulp te krijgen. Bij langdurige klachten is de geschiedenis van de werkbelasting belangrijk.
Bronnen en juridische basis
- Arboportaal over de wettelijke regels voor tillen en dragen
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 21 juli 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:5775) over tilwerk en de zorgplicht
- Burgerlijk Wetboek Boek 7 artikel 658 over werkgeversaansprakelijkheid
- Arbeidsomstandighedenbesluit artikelen 5.2 en 5.3 over fysieke belasting
- Burgerlijk Wetboek Boek 3 artikel 310 over verjaring van schadevorderingen
Bronnen gecontroleerd op 3 oktober 2026. Regels en rechtspraak kunnen wijzigen; controleer bij twijfel de genoemde officiële bron.
Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over uw eigen situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.
