Diefstal: straf, bewijs en uw rechten als verdachte

Diefstal is het wegnemen van een goed van een ander met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen. Wat moet worden bewezen en welke straf mogelijk is, hangt af van de concrete verdenking. Een beschuldiging, winkelverbod of camerabeeld betekent niet automatisch dat diefstal bewezen is.

Voor wie: Volwassen verdachten en hun naasten; voor minderjarigen gelden deels andere regels.

Wat moet het Openbaar Ministerie bewijzen?

Bij de gewone diefstalbepaling gaat het om wegnemen, een goed dat geheel of gedeeltelijk aan een ander toebehoort en het vereiste oogmerk. Een vergissing en een bewuste toe-eigening zijn juridisch verschillende situaties. De beoordeling berust op het hele dossier: verklaringen, beelden, betaalgegevens en gedrag vóór en na het incident.

Dat u nog in een winkel stond, sluit een voltooide diefstal niet automatisch uit. Omgekeerd bewijst één niet-gescand product niet zonder meer ieder bestanddeel. Beschrijf feiten zorgvuldig en bespreek vóór een inhoudelijk verhoor met uw advocaat welke informatie al bekend is.

Gewone en gekwalificeerde diefstal

Artikel 310 Sr bevat de basisvariant. Bij omstandigheden zoals braak of diefstal door twee of meer verenigde personen kan een zwaardere kwalificatie aan de orde zijn. Bij geweld of bedreiging met geweld in het wettelijk vereiste verband kan diefstal met geweld worden ten laste gelegd. Het verschil heeft gevolgen voor strafdreiging, onderzoek en mogelijke voorlopige hechtenis.

Verduistering is een ander delict: daarbij heeft iemand een goed eerst anders dan door een misdrijf onder zich gekregen. Heling gaat over omgang met goederen van criminele herkomst. De woorden worden in dagelijks taalgebruik soms door elkaar gebruikt, maar de bewijsvereisten verschillen.

Welke straf kunt u verwachten?

Het wettelijke maximum is geen voorspelling van de straf in uw zaak. Waarde, omstandigheden, eventuele samenwerking, geweld, eerdere veroordelingen en persoonlijke omstandigheden kunnen meewegen. Het OM gebruikt strafvorderingsrichtlijnen; rechters kunnen oriëntatiepunten raadplegen. Ook een strafbeschikking kan gevolgen hebben voor uw justitiële documentatie.

Betaling van winkelkosten of schade is niet hetzelfde als afdoening van de strafzaak. Evenmin betekent teruggeven van het product automatisch dat vervolging stopt. Bespreek wel of aantoonbaar herstel of schadevergoeding relevant kan zijn voor de afdoening.

Wat doet u bij een oproep of aanhouding?

• Vraag waarvan u wordt verdacht en in welke hoedanigheid u wordt gehoord.
• Vraag om overleg met een advocaat vóór inhoudelijke beantwoording.
• Bewaar kassabonnen, betaalgegevens en relevante berichten.
• Noteer mogelijke getuigen zonder verklaringen op elkaar af te stemmen.
• Bewaar iedere oproep, beschikking en datum van ontvangst.

Verwijder geen berichten of beelden en probeer getuigen niet te beïnvloeden. U hoeft uw verdediging niet via sociale media te voeren. Een advocaat kan beoordelen of aanvullend onderzoek of het veiligstellen van beelden nodig is.

Fictief voorbeeld

Bij een zelfscancontrole ontstaat discussie over een artikel dat niet op de bon staat. De verdediging kan onder meer kijken naar de scanvolgorde, overige betalingen, beelden en de gegeven uitleg. Het enkele label ‘zelfscanfraude’ vervangt geen onderzoek naar opzet en feiten.

Heeft u een strafbeschikking ontvangen? Laat die vóór betaling beoordelen als u de beschuldiging bestrijdt. De juiste wijze van verzet en de termijn moeten onmiddellijk worden gecontroleerd. Arslan Advocaten kan het dossier, de bewijspositie en de mogelijke gevolgen met u bespreken.